hósdagur 19. februar 1998síða 9

Nr. 33 — 19. FEBRUAR 1998 tíðindablaðið SO Grannskoðarafelagið Rasmussen & Weihe: Teir gomlu partrolararnir klára seg betur enn teir nýggju Tað er niðurstóðan í eini kanning sum Grannskoðarafel- agið hevur gjórt av einum stórum parti av partrolaraflot- anum. Teir hava kannað roknskapirnar hjá 28 av teimum 33 partrolarunum í fóroyska flotanum og kanningin vísir, at hóast skipini eru gomul og slitin, so eru tey tann mest effektivi parturin av partrolaraflotanum SVEINUR POULSEN Tað hevur verið nógv tosað um stuðul til fiskiskipini í longri tíð, og málið er ser- liga aktuelt nú íløgustuðulin fellur burtur 1. mars. Í Suðuroy siga teir seg fáa stórar trupulleikar um stuð- ulin verður avtikin. Teir siga at vandi er fyri, at uml. 350 arbeiðspláss hvørva, um ikki ein onnur stuðulsskip- an verður gjørd. Landsstýrið hevur sagt, at teir arbeiða við ymsum ætl- anum. John Petersen, lands- stýrismaður, segði fyri kort- um at nýggja stuðulslóg- gávan skal beinast tann veg- in, at stuðulin fer til at end- urnýggja flotan og ikki til at lappa uppá tað gamla. Osmundur Justinussen, reiðari á Stjørnuni og Polar- hav, segði við Sosialin í gjár, at verður fløgustudulin avtikin, so er stórt sæð 6- møguligt at reka skipini vid- ari. Hann segði eisini, at hann so verður noyddur at um- hugsa at sleppa sær við skipini. Í Vestmanna er sama skil. Dánjal Jacobsen, reiðari á Vesturbúgvanum, sigur, at møguleikarnir fyri at reka bátin víðari eru smáir, fyri ikki at siga heilt ongir. Gomlu skipini klára seg betur Tað er tí ein sera áhugaverd kanning sum Grannskoðar- afelagið Rasmussen & Weihe almannakunngjørdi í gjár. Teir hava kannað 28 teim- um av 33 partrolarum í før- oyska flotanum og eru komnir til tað niðurstøðu, at teir gomlu partrolararnir fíggjarliga klára seg betur enn teir nýggju. Grannskoðarafelagið hevur samanfatað eina nið- urstødu í trimum punktum, og tað teir hava fingið burtur úr er, at — tann elsti parturin av flotanum er tann, sum økonomiskt er mest effektivur — teir smærru trolararnir eru økonomiskt effek- tivari enn teir størru — meginparturin av studninginum í 1996 varð latin teimum nýggjaru trolarunum og størru skipunum, tvs tí minst økonom- iskt effeltiva partinum av flotanum Roknskapir visa sostatt ikki, at nýggj, stór og nýmótans skip eru effektivari enn tey gomlu sæð frá einum bú- skaparligum sjónarmiði; tað er heldur tvørturim6ti. Grannskoðarafelagið sigur í tíðindabrævinum, at tað sigur seg sjálvt, at tað er mark fyri, hvussu leingi eitt skip kann halda fram við at sigla, men við góðari røkt og ábótum, kann tann mekaniska livitíðin eftir øllum at dóma verða longd. Í longdini er neyðugt at endurnýggja flotan, men ein umfatandi kanning eigur at gerast av økonomiska eff- ektivitetinum fyri allar part- ar av flotanum, áðrenn stóða verður tikin til, um stuðul skal veitast til eina endurnýgging, og hvussu hetta skal gerast, sigur Grannskoðarafelagið Ras- mussen á Weihe. Fiska meir fyri minni Tað eru 33 partrolarar í før- oyska fiskiflotanum, og av teimum eru tveir triðingar millum 18 og 37 ára gamlir, meðan bert 4 av 33 bátum eru yngri enn 8 ár. I talvu Í hevur Grann- skoðarafelagið sett upp veidinøgd og søluvirdi, og tað sum greitt kemur fram er, at teir nýggjaru trolarar- nir fáa meira fisk, men sølu- virðið er lægri. Teir 4 partrolararnir sum eru yngri enn 8 år fiskadu uml. ein fjórðing av teimum 35.464 tonsunum partrolar- arnir fingu í 1996, men teir fingu bert 4,06 kr. í miðal fyri kg.. Miðalavreiðingar- prísurin fyri allan partrol- araflotan var 5,44 kr./kg. Teir båtarnir sum fingu mest burturúr veidini vóru teir sum eru eldri enn 18 år Teir millum 18 og 27 år fingu 6,08 kr. fyri kg og teir sum eru millum 28 og 37 år fingu 5,99 kr. fyri kg. Tað, at teir gomlu trol- Grannskoðarafelagið Rasmussen & Weihe hevur kannað aldurin og lønsemi hjá stór- um parti av fóroyska partrolaraflotanum, og niðurstóðan er, at tað eru teir gomlu trolararnir sum eru økonomiskt effektivari (savnsmynd) — Maskinorka 600-K50 HK SS1-1000 HK Talva 4: Stuðulsbýti í Aldur 0-7 ár Talva 3: Rakstrartøl pr. kg. råfisk. (859 Trolarar Miðalaldur Urslit áðrenn rentur og avskrivingar pr. kg. råfisk 1.000 kr 8-17 år 18-27 år 6 av partrolarunum) Talva I: Veidinøgd/søluvirødi | Aldur 0-7 år 8-17 år 18-27 år 28-37 år latt Trolarar 4 Veidinøgd í 1996 (tons) K 248 10.064 9 466 6NF 464 Verdinøgd í % 28 4% 26.7 e* Seluvirðið í 1.000 kr 444 6.55 56 84 46 Midal avreidingarprisur 4.06 kr/kg S 61 kr/ke 608 k Pr Á kr. A Talva 1 vísir, at næstan tveir triðingar á Í fisk men søluvirdid er lægri Talva 2: Rakstrartøl pr. kg. råfisk. (85% av partrolarunum Årgangur Trolarar Urslit áðrenn Rentur og Urslit áðrenn | rentur og avskrivingar avskrivingar stuðul pr. kg | pr. kg. ráfisk pr. kg. råfisk råfisk Í ry 7 í år) NO (8-17 ár á IS Á 0-69 (28 år) Á , áðr 5 gu Úrslit eftir rentur og avskrivingar, men áðrenn stuðul pr. kg. ráfisk 28-37 ár lait Kelda: Tidindabræv nr. 8, februar 1998, Grannskoðarafelagið Rasmussen á Weihe ararnir fáa mest fyri veiðina sæst eisini aftur á úrslitin- um. Talva 2 vísir eina upp- stilling yvir rakstrartølini fyri skipini. Her er bert talan um 28 av teimum 33 par- trolarunum. Tað er tann parturin av roknskapunum sum Grannskoðarafelagið hevur havt møguleika at kannað. Í talvu 2 síggja vit, at teir »gomlu« trolararnir hava tað besta rakstrarúrslitið áðrenn stuðul, samstundis sum hesir trolararnir hava klára sínar skyldur Renturnar og avskriving- arnar hjá teimum gomlu trolarunum eru nógv lægri enn tær eru hjá teimum nýggju trolarunum, og tað spælir sjálvandi inn. Sambært talvu 2, so síggja vit, at:tað eru teir 8- 17 ára gomlu trolararnir sum hava besta úrslitið áðr- enn rentur og avskrivingar; 1,16 kr. pr. kg. ráfisk. Sam- stundis eru tað hesir trolar- arnir sum hava mestu rent- una og størstu avskriving- arnar pr. kg. ráfisk, nevni- liga 1,11. Tað vil siga, at tað akkuråt melur runt, fåa teir ikki studul. Teir minstu klåra seg best Verður uppbýtið gjørt efiir maskinorku, so sigur kann ingin, at tað eru teir minstu trolararnir sum klóra seg best Teir hava 0,82 kr. pr. kg ráfisk eftir áðrenn rentur og avskrivingar. Aftaná rentur og avskrivingar eru 0,39 kr pr. kg. ráfisk eftir. Og tá er ongin stuðul íroknaður Teir størru trolararnir hava tað truplari. Partrolarar við maskinorku millum 851-1000 HK hava -0,10 kr pr. kg. ráfisk eftir áðrenn rentur og avskrivingar, so her restar í Um skuldina hjá partrol- arunum, sigur Grannskoð- arafelagið at samlaða skuld- in hjá teimum 33 partrol- arunum í 1996 var 135 mió kr. Hetta svarar til eina mið- alskuld uppá 4,8 mió kr Tann sum hevði størsta skuld, skyldaði 18 mió. kr., meðan tann sum skyldaði minst, hevði eina skuld upp á I mió. kr Eginognin hjá partrolar unum var í 1996 uml. 40 mió. kr. og tað svarar til sløk 2 3 < ( Grannskoðarafelagið sig ur at enda, at ein eginpen- ingur av hesi stødd neyvan kann sigast at vera nøktandi í einum flota vid einum miðalaldri upp á 23 ár