mikudagur 25. februar 1998síða 11

Nr. 37 — 25. FEBRUAR 1998 —————8qNonGG———aacccmeaeaar 0 SE 5525 2 minni, eisini ti nyggju flog- førini eru orkusparandi. At leingja vøllin í Vágum við 200 m metir hann hóskandi til tey flogfør sum nýta vøll- in. Magni Arge sigur at flog- vøllurin er nóg langur til flúgvaran, sum Atlantic nú nýtir. Um hugsað verður um framtíðar tørvin er neyðugt at leingja vøllin, soleiðis at tilber at nýta t.d. stórri flog- før, og aðrar typur av flog- førum. 4. Løgtingssamtykt og 1988 frågreidingin Ein meiriluti å tingi sam- tykti 30. mai 1995, vid 26— 0 atkvødum, soljóðandi: >Alagt verður landsstyri- num vid stødi í frágreiðing- ini frá Statens Luftfartsvæ- sen dagfest 8. januar 1988 at kanna kostnaðin av eini flogbreytarøking í Vágum til 1450 m í 1995- prísum, og meta um kostnaðarlut landskassans í eini slíkari utbygging«. Hetta kundi bent å, at meiriluti er å tingi fyri at leingja flogvøllin i Vågum vid 200 m. Møguleikin at leingja vøllin til 1800 m varð eisini vidgjørdur í frågreidingini frå 1988. At leingja vøllin til 1800 m, ella vid 550 m, er størsti útbyggingarmøgu- leiki å flogvøllinum yvir- høvur. Ætlandi verður vøll- urin longdur 120 m móti Sørvågi og 430 m móti vatninum. Mettur kostnaður er 320 mió. kr.” (uttan glíðibreyt). Roknað verður við at projektið gevur ar- beiði til 200 fólk í eini fýra til fimm ár. Møguleikin at leingja vøllin til 1800 m hevur ikki verid umrøddur seinnu år- ini, og tykist ikki at verða aktuellur í heila tikid. 5. Flogvøllur å Glyvursnesi. 5.1. Frågreidi frå 1973 Ein nevnd set. av danska ferðslumálaráðnum gjørdi í 1973 eina samfelagsbú- skaparliga meting av, hvar skilabest var at leggja ein framtíðar flogvøll í Føroy- um''. Alternativar loysnir til flogvøllin í Vágum, er flogvgllur á Glyvursnesi, á Nesi ella í Søltuvik. Niður- stødan var, at tað sam- felagsbúskaparliga er skila- gott at flyta flogvøllin og serliga til Glyvursnes. Grundað á, at: — flest fólk í Føroyum fáa styttri ferðaleið til flog- vøllin, sum merkir lægri rakstrarútreiðslur av flutningi til vøllin, og tessvegna lægri ferða- seðlaprísir — vinnumøguleikarnir betr- ast yvirhøvur, og — betri reglusemi verður, sum hevur vid sær minni spilta arbeidstid og hægri nytslu hjå ferdandi i Før oyum'” 5.2. Frågreiding frå 1987 Í frågreiding sum Tórshavn ar byråd lat gera i 1987' verður sagt, at flogvøllur á Glyvursnesi gevur munandi betri flogvidurskifti, enn flogvøllurin í Vágum. Við hesum (størra) vellinum kunnu fleiri ymisk sløg av flogførum og størri flogfør nyta vøllin. Flogfør kunnu lastast tyngri vid frakt og brennievni. Kappingarførid betrast ti flogfør røkka nyggjum ferdamålum (des- tinationer) f t.d. Svøriki, Onglandi og Evropa annars. Møguleiki verður fyri: — leiguflúgving til eitt nú Miðjarðarhavsgkið, — menning av útflutnings- vinnuni, tí vinnan gagn- nýtur betraðu leveransu- treytirnar, — og vøkstur verður í ferða- fólkatalinum (uml. 10%). Møguleikar verða nevndir at gera vøll uppå 1600, 1800, 2000, 2200 og 3000 m. Kostnadarmeting verður bert gjørd fyri ein vøll uppá 1800 m við 150 m trygdar- øki. Sjålvur vøllurin er mettur at kosta 393 mi6. kr. og útbúnaður 156 mió. kr., ella 549 mió. kr. Uppi í hes- um eru ikki útreiðslur til vegagerð til flogvøllin, sum leysliga er mettur til at kosta millum 50 til 100 mió. kr.'*, ella ein samlad iløga uppá millum 600 og 650 mió. kr, 6. Figging o.a. Flogmál er felagsmál og rekur Statens Luftfartsvæ- sen floghavnina. Eftir ver- andi skipan rindar státurin allar iløgur, meðan lands- kassin bert rindar fyri ogn- artøku av lendi og vega- gerð, í samband við broyt- ingar av flogvøllinum. Peningur er ikki játtaður til glíðibreyt v.m. ella til leingjan av flogvgllinum, á hvorki donsku ella føroysku fíggjarlógini fyri 1998. Mettur kostnaður lands- kassans fyri >glíðibreytar- loysnina< er 3,7 mió. kr.'"“, og fyri leingjan av flogvølli- num við 200 m 11 mió. kr." Nevnd sett av ferðslu- málaráðnum skrivaði í 1973'*, at eftir teirra tykki eigur stýring og fígging av flogvallarmálum í stórri mun at fara á føroyskar hendur, grundað á at føroy- ingar stýra útviklinginum av vinnuni, — t.d. ferða- vinnu, og at føroyingar fáa flestu fyrimunir av einum nýggum flogvølli, t.d. í mun tíðindablaðið S062n til danir. Tikið verður soleiðis til á síðu 84. >... med rimelig- hed kan skónnes, at í hvert fald over 60% af fordelene ved en ny lufthavn tilfalder det færøske samfund som helhed eller dets enkelte borgere, og det må være ønskeligt at lade økonomisk ansvar, økonomiske fordele og styringsmuligheder være så tæt sammenknyttede som muligt, skal udvalget an- befale, at det færøske sam- fund i så stor udstrækning som praktisk muligt inddra- ges i alle faser i den fremti- dige lufthavnspolitik, her- under financiering af nyt lufthavnsanlæg.« Donsku ferðslumálaráð- harrarnir hava å fundum vid landsstyrid i 1996 og 1997, borið somu sjónarmið fram viðvíkjandi fíggingini. 7. Nýggjur flogvellur í Føroyum - tíðarhorisontur"" Verður nýggjur flogvøllur í Føroyum umhugsaður, er ein ávísur tíðarhorisontur fyri nær ein slíkur kann tak- ast í nýtslu. Rættast er helst at taka stødi í kanningini, sum varð gjørd i 1973. Hon er tann breiðasta kanningin sum er gjørd, men menningin inn- an flogtøkni, bæði viðvíkj- andi flogførum og tólum ger, at henda kanning má endurskoðast, um hon skal nýtast til stødutakan nú. Eis- ini er tørvurin á flogferðslu og flogfrakt helst munandi ørdvisi nú. Stigini fram til ein nýggj- an flogvøll í Føroyum kunnu setast upp, sum víst niðanfyri: Ymsar kanningar — Frågreiding og nidurstød- ur — Politisk viðgerð og stødu- takan — Projektering — Bygging Ad 1. Kanningar mugu ger- ast av vedurlikindum, syni, skyhædd og vindi á hósk- andi stóðum. Slíkar kann- ingar mugu gerast í 5 ár fyri at fáa haldgott tilfar. Ad 2. Út frá kanningu- num mugu frágreiðingar og niðurstøður gerast, um hvussu umstødurnar eru á einstøku plássunum. Hetta arbeiðið er so mikið umfat- andi, at tað helst er neyðugt at seta ein serstakan ar- beiðsbólk til hetta. Um gjør- ligt eigur Statens Luftfarts- væsen at vera drigið inn í arbeiðið. Arbeiðið kann metast at taka | ár. Ad 3. Politiska viðgerðin kann helst gerast drúgv, men má fevna m.a. um at taka dagar í millum fyri- munir og vansar við møgu- ligu stødunum, har ein flog- vøllur kann vera. Sam- stundis má spurningurin viðvíkjandi ognarviður- skiftum, fígging og rakstr- arhåtti avgreiðast. Ilt er at siga hvussu driigt hetta er, men kanska 2 år. Ad. 4. Projektering, útboð og såttmålar eru »standard« fyri slik projekt og kann neyvan fremjast skjótari enn eftir 2 årum. Ad. 5. Byggingin fevnir um vegir, vøllur, byggibún- ing av lendi til bygningar, bygging av terminalum, hangarum, garagum o.t., torn v.m., innlegging av ljósi, = samskiftisútgerð, lendingartólum o.t. Mest tidarkrevjandi av hesum er anleggsarbeiðið, ið man taka eini 4—S ár. Hini ar- beiðini kunnu partvís ger- ast samstundis og nýtist ikki at leingja byggitíðina so munandi Samlað tíðarskeið til stig- ini, ið nevnd eru omanfyri, kann metast til at verða eini 14 til 16 ár, alt eftir hvussu gongd fæst á málið. Fíggjarliga krevst at játt- an er tøk í fyrstu syftu til at fremja kanningarnar (1. petti), og síðan til at lata ar- beiðsbólkin (+ rådgevarar) gera frágreiðingar og niður- støður (2. petti). Projekter- ing og bygging krevur sjálv- sagt sítt, men tað liggur longur frammi. 8. Politiskt státus“ Ferðslumálaráðharrin gjørdi á fundi í landsstyri- num í august 1996 púra greitt, at danir kenna ábyrgd av, at flogvøllurin er so væl útbygdur, sum rímiligt er at krevja, mett eftir tørvi, og hvat er fíggjarliga ráðiligt. Viðvíkjandi = meguligum nýggjum flogvølli á Glyv- ursnesi varð sagt, at ynskja ! Í samferðslubólkinum síta sum fastir limir: Henn- ing Jacobsen, landsverkf;ødingur, Dåvid Reinert Hansen, verkfréðingur, Reidar Nónfjall, stjóri á Strandfaraskipum Landsins, og Sigmundur Ísfeld, fulltrúi í Vinnumálast ýrinum. ? Er t.d. talan um gott reglusemi, eru fáa seinkingar og avlýsingar av flogferðum. * Útgerð sum elektroniskt leiðir flogførini, sum skulu lenda til flogvøllin. * Vøllurin, sum gongur frá Sørvågsvatni og vestur- eftir. * Innflúgvingarljósini eru nú uml. 470 m. + Líkist blitsljósi ” Til tess at glíðibreytarútbúnaðurin skal virka sum hann skal, er neyðugt við slættari fløtu framman fyri útbúnaðin, soleiðis at radiobylgjurnar kunnu kastast (reflektera) aftur. Talan er um eitt ski uppá uml. 22.000 fermetrar. * Síða 20,21. Vagar Lufthavn — Færøerne Banefor- længelse, Statens Luftfartsvæsen, 1988. ” Telefonsamrøda 02.02. 1998. "" Roknað í 1988 prisum. Við fløgu í glíðibreyt + aðrar íløgur í samband við glíðibreyt, verður saml- aður kostnaðurin sostatt uml. 367 mió. kr. "' Placeringsmuligheder for færøsk luftfart, Trafik- ministeriet, 1973. ? Spurningurin um reglusemi má kannast nærri áðr- enn slik nidurstøda kann gerast. "Lufthavn pá Glyvursnes, Torben Skaaning, A/S Anders Nyvig, 1997. '4 Henning Jacobsen, munnlig viðmerking á fundi í landsstýrinum 23.01. 1997. '5 Roknað í 1987 prísum. '* Ognartøka av lendi 700 tis. kr. og vegagerð 3,0 mió. kr. 7 Ognartøka 3,0 mió. kr. og vegagerð 8,0 mió. kr. '* Síða 84. Placeringsmuligheder for en færøsk luft- havn, Trafikministeriet, 1973 " Dávid Reinert Hansen, verkfrødingur hjá Lands- verkfrødinginum hevur skrivað henda partin. " Brotið er ein samandráttur av frágreiðing um po- lítiska status í málinum um møguligar flogvallar- (út)byggingar. Sigmund Isfeld, fulltrúi, 02.02. 1998. *! Telefonsamrøda við Niels Remer, skrivstovustjóri í Trafikministerinum, 03.02. føroyingar ein annan flog- vøll, so skilja danir hetta sum eitt føroyskt mål, sum føroyingar sjålvir skulu gjalda, og at teir bert eru sinnaðir at gera íløgu í ver- andi flogvøll. A fundi í ferðslumálaráð- num 18. apríl 1997 bar landsstýrismaðurin í sam- ferðslumálum fram ynski um at leingja flogvøllin i Vågum 200 m, soleidis at hann gerst 1450 m, og at glidibreyt verdur fingin til vega. Tad tydningarmesta, sum kom burturår hesum fundi var, at danir lovadu sum skjótast at fara undir prakt- iskar royndir við eini glíði- breyt og, um so var, at royndirnar góðu góð úrslit, so vildu teir játta pening til gerð av glíðibreyt í Vágum. Hinvegin hava teir ikki tikið endaliga stóðu til, um teir eisini vilja leingja vøllin. Samanum tikið sær tað út til, at landsstýrið hevur góð- ar møguleikar at fáa glíði- breytina gjørda, har danir bera meginpartin av kostn- aðinum, meðan málið um leingjan av vellinum fram- vegis er ógreiddur Viðmerkjast kann, at ferdslumålarå0i0”' sigur, at grundin til, at peningur ikki er settur av til flogvøllin í Vágum í 1998, er fyrst og fremst tann, at teir ikki v ma, hverjar = framtíðarætlanir føroyingar hava á økinum Skrivstovustjórin skjeyt upp sum loysn á hesum máli, at landsstýrið skrivi ferðslumálaráðharran greitt tilskilar, hvat landsstýrið ynskir. Hann legði aft 1998. at um føroyingar ikki hava ftøkiligar ætlanir um at byggja annan vøll næstu ár- ini, skal tað eisini tilskilast Havandi í huga tíðarhori- sontin, ið krevst, um ein ætlar at byggja annan flog- vøll, kann hetta ikki hava avgerandi ávirkan Samferðslubólkurin, sum er settur at gera eina verk- ætlan fyri almennu sam- ferðsluna, fer eisini at við- gera flogmál og flogvallar- viðurskifti í framtíðini sum heild. 9. Tilmæli til Flogsambandið er okkara einasta ferðasamband við umheimin stóran part av ári- num. Tí er av alstórum týdningi, at flogvallarviður- skiftini eru so góð sum gjør- ligt. Mælt verður til, at løg- maður boðar ferðslumála- ráðharranum frá, at lands- stýrið ynskir at flogvøllurin í Vágum verður longdur 200 m, soleiðis at hann gerst 1450 m. og at fingið verður til vega lendingarhjálpar amboð, tvs. glíðibreyt v.m Víst verður á, at ferðslu málaráðharrin hevur ábyrgd av, at vøllurin tekniskt og á annan hátt, er á so høgum stødi sum gjørligt. Við hes um fløgum betrast flogvið urskiftini, tí bæði flutnings kapasiteturin og regluse betrast Vinnumalastyrið, UN Atli Eiriksson