leygardagur 7. mars 1998síða 18

orvitnislig ramsýnin Tórður Jóansson Síðan seinna heimsbar- daga hevur økt tal á ung- fólki kent seg drigið burtur í onnur lond at síggja, uppliva og kenna á sær, hvussu fólk í ødr- um londum — stundum í ødrum heimspørtum — liva, og hvussu vorðið er í fjarløgdum plássum, sum vit so mangan hoyra um og síggja í åtvørpum og sjónvørpum. Lítið er at ivast i, at slík ungfólk gera nýggjar lívsroyndir, broyta hugburð og hugs- anarhátt um mong við- urskifti og verða ríkað av at liva í nýggjum um- hvørvi eitt skifti Í øllum tíðarskeiðum vita vit um føroyingar sum hava leitað sær út í heim; annaðhvort av for- vitni ella í yrki sínum. Longu i Føroyingasøgu lesa vit um eitt nú Getutrónd, sum gjørdi handilsferðir og segðist ikki stinga upp fyri útlendskum handils- monnum. Nólsoyar-Páll fór ungur burtur í onnur lond og kom aftur til Føroya, brynjaður við hugsjónum og ávirkaður av nýggjum rákum uttaneftir. Og hópur av føroyingum hava siglt — og sigla framvegis — við útlendskum skipum um allan heim. Men hetta, at ungfólk í stórum tali — stundum áðr- enn lokna skúlagongd — seta sær fyri at fara út í heim at síggja og læra, er nýggjari fyribrigdi, sum vert er at fegnast um. Tí heimfødis- skapur og snævurskygni forða fyri broytingum, framburði og tí víðsýni, sum í alsamt størri mun er neyðugt hjá nútíðarmenn- iskjum. — Sum mæta skald okkara Heðin Brú tekur til í stórfingnu vígsluyrking síni ul læraraskúlan tíðindablað Uml. 200 myndir frá fyrst í hesi øldini eru á myndafram- syningini sum Ellis- og Av- lamisheimið í Vágum skipar fyri. Framsýningin letur upp kl. 16” í dag Olavur i Beiti I skrivi frå fyrireikarunum av — mynaaframsyningini sum letur upp i dag kl. 16 å Ellis- og Avlamisheiminum Vågum, verdur greitt frå stovuni, sum fór at foto va Hjúnini Johannes Hansen 'g Maren Olesdatter, van- iga neynd Stinu-Jóannes og Marjun, búðu í Kirkja- stovuni í Miðvági. Bern teirra vóru: Sofía Hansen (1861-1896), Hans Hansen (1862-1940) og Ólavur Hansen (1867-1958). >At taka seg av« Sofía fór til Noregs, har hon lærdi seg at fotografera. Í >Vís honum allan tann víða heim við ljósi og skugga rond; lat hann so taka tíðina við fedranna royndu hond. Várt egna er ikki nóg mikið - bert stødi at standa á. Vit eiga at læra av longri komnum, ið hvar tað so kemur frá. Stórur bági er so tað, at flestu ungfólk seinastu mansaldrarnar hava leitað sær til eittans land, nevni- liga landið tað, sum vit eru partur av, Danmørk. Tí i huganum á mongum er hetta framvegis fyrimynd- arlandið mikla — uppá gott og ilt. Og tíverri halda ikki so fáir føroyingar, at hadani fæst >tað besta< innan øll øki, so óneyðugt er at leita sær aðrastaðni til annað enn skemt ella okkurt forkunn- ugt. Men valla til nakað ålv- arsligt. Líkt er tó til, at vaksandi tal á ungum føroyingum á- sannar, at stóri åtheimurin er ikki at finna í Danmørk ella gðrum norðurlondum, sum í alheimshøpi verða Nakinn SOS. urt JJRGIU UU L heim at 1896 kom hon ferðast, men gjørdist sjúk og doyði bert 35 ára gomul Hennara myndaútgerð kom heim til Føroyar, og hetta var orsøkin til, at Olavur í Kirkjstovuni fór at fotograf- era. - Vanligt var, at man fór til Olavs sunnudag seinnapart „at taka seg av“ sum tað varð rópt tá. Nakrar gamlar glasplátur hava verið í varðveitslu hjá roknað sum útjaðaragki eins og Føroyar; men at neyðugt at leita sær væl åleidis, skal munagóður íblástur fåast ella veruliga nýggj um- - hvørvi, aðrar mentanir og tí- líkt upplivast. So statt fer eisini vaksandi tal av før- oyingum til onnur lond, t.e. uttan fyri norðurlond, at nema sær hægri útbúgving- ar. Men tað er helst minsti parturin, sum fer burtur í heim í lestrargrindum. Sein- astu áratíggjuni er tað vorð- ið meira og meira vanligt, at ungfólk fara út í heim at »fjakka«, sum tikið verður til. Tey fara annaðhvort ein- særis, tvey og tvey ella í smáum bólkum. Fest ætlan er ikki løgd framman und- an; men summi teirra fara heilt til Fjareystur ella Suð- uramerika. Onkur lata blød- um frásagnir um uppliving- ar sínar, onnur skriva bøkur, sum koma út, so onnur kunnu fáa lut í ferðunum; og uppaftur onnur gera sjønbandsupptøkur, halda fyrilestrar, eru í útvarpi ella sjónvarpi og siga frá. umheimur familjuni í mong ár, hesar plátur eru framkallaðar nú og uml. 200 myndir síggja brádliga dagsins ljós, og sagt verður, at myndirnar sum heild eru sera klárar, tá ið hugsað verður um út- gerðina tá - Við hjálp frá eldri fólki úr bygdini, Havd vit longu staðfest út við helvtina av myndunum, hvørji fólkini eru, men vit vóna at nógv Fleiri fara eitt ár til fjar- skotið land, har tey verða tíkin upp í húski og ganga í skúla; men ferðast eisini víða í tí parti av heiminum, har tey eru. Best kendi fel- agsskapurin, ið stílar fyri hesum á væl skipaðan hátt, er AFS, American Field Service, sum upprunaliga bert reikaði fyri slíkum til- tókum millum USA og onn- ur lond. Men á okkara døg- um er hesin felagsskapur víðkaður til at fevna um at kalla øll lond, so talad hevur verið um at broyta navnið. Líka síðan seint í fimtiår- unum hava føroysk ungfólk verið úti í heimi við hesum felagsskapi; fyrst einans í USA, men seinastu árini víða um heimin. Øl tykjast tey at láta væl at, hóast onkrar misskiljingar og tvørleikar at liva í púra 6- kendum umhvørvi kunnu tarna eina tíð. AFS hevur lýsingar í hesum døgum, har heitt verður á áhugað ungfólk um at seta seg í samband við felagsskapin, hava tey áhuga í at royna slíkt. — Annars eru aðrar Nr. 45 — 7. MARS 1998 koma á framsýningina, so vit kanska fáa staðfest rest- ina av myndunum, sum eru úr allari oynni, verður sagt í skrivinum frá fyrireikaru- num Framsýningin er í dag kl 16-20 og í morgin frá kl 16- 20. altjóða samskipanir, ið reika fyri ymiskum sløgum av ferðum; so á okkara døgum eru møguleikarnir mangir. Ikki er at taka seg aftur i, at tad hevur ómetaligan tydning, at fólk í lítlum, fjarskotn- um oyggjasamfelagi sum okkara er væl kunnað um vidurskiftini úti í heimi — ikki einans í sokallaðu grannalondunum, men aðrastaðni við. Tað ger okkum betur før fyri at meta um og skilja tað, sum fer fram; og tað gevur eisini nógv hollari innlit í aðrar mentanir og hugburðir enn tað, vit annars hava at dragast við, og sum ofta byggir á avoldaðar hugmyndir, fordómar og misfatanir. — Heimurin er vorðin minni; og tað er skylda okkara at síggja til, at vit verða ikki eftirbátar, heldur ikki í altjóða høpi.