leygardagur 14. mars 1998síða 15

Nr. 50 - 14. MARS 1998 SOS UK tíðindablað ——M" ein >downer< ... UNCUT: Hvussu góvust sagt; fyri menn er hetta sera toført, serliga í teimum døg- Hann hevði tað soleiðis, ti hann hevdi ) John var ein sera píndur persónur. ein ræðuligan barndóm AAA AAA AA AA AA intellektuellum, sum pråt- adu um frid og broytt familjuvirði. UNCUT: So tú og John góvu boðskapin út til fólkið. Yoko: >Ja, men John ... John er á ein hátt tann, ið gjørdi tað. Tað, eg segði í teimum døgum taldi ikki við (flennur), so tað er gott, vit gjørdu tað saman. Men tað John segði, hevði stóran tydning.« MOTHER Eitt av mest sjálv-avdúk- andi løgunum hjå John Lennon er lagid »Mother.«, sum kom ut beint eftir at The Beatles var upployst. Hetta var í 1970 og plåtan kalladist John Lennon/ Plastic Ono Band. Sangurin er eitt róp til deyðu móðir John, har John við gråtirødd syngur, >Mother, you had me/l never had you«. John Lennon hevur i samrødum sagt, at hann misti móður sína tvær ferðir, fyrst tá hon lat mostur John taka sær av honum í barndóminum. Seinnu fer, tá móðirin varð yvirkoyrd og doyði, tá John var tannáringur. Sangurin vísir ávirkanina, sum sokallaða >Primal Scream« viðgerðin (terapi) saman vid vidgerdarmann- inum Artur Janov, hevði á John Lennon. UNCUT: Hvussu væl tók John ímóti tankanum um Primal Scream viðgerðina? Yoko: >Sera væl, hann var skjótur.< UNCUT: Hann hevði < nógva pínu, hann skuldi av við. Yoko: »Sjålvsagt, sjálv- sagt. Hann var ein sera píndur persónur. Hann hevði tað soleiðis, tí hann hevði ein ræðuligan barn- dóm. Summi fólk høvdu all- arhelst torførari barndóm, men tað sum telur er, hvussu hansara barndómur píndi hann ... mamman og påpin, sum fara frå hvørjum ødrum, og ikki hava stundir at hugsa um hann. John fekk nógvar bøkur send- andi, og ein teirra var henda Primal Scream bókin, og hann segði, »Å ja, hatta er líkt tí, tú gert á einum palli«. Og so las hann víðari og segði. »Hetta er ótrúligt.< Síðani avgjørdu vit bæði, at vit máttu bjóða hesum manninum til Onglands, og Arthur Janov og kona hans- ara komu á vitjan, og vit skiftu orð um hetta, og tað ljóðaði sum um hetta var í lagi. Síðan fóru vit til Los Angeles, og tann Primal- viðgerðin vit fingu var sera góð fyri okkum bæði, men serliga fyri John.< UNCUT: Hvat snýr við- gerðin seg um? Yoko: >Tað er bert ein spurningur um at bróta nið- ur múrar, sum eru innan í tær sjálvum, at sleppa gllum kenslum leysum heilt inntil, tú byrjar at gráta. Og sjálv- » Ein lækni segði: >Ongin vinnur á metadon.< Og tað var tá, John gjørdist sera illur um — grátur var ikki nakað fyri menn. Og hann vildi heldur ikki gráta. Fyrr ella seinni var hann noyddur, og hann byrjaði at gráta, sum er sera sunt, og so kendist tað gott, at hann slapp av við nakað av innistongdari ødi. John hevði tað gott við hesum. Eg haldi hetta gjørdi stóran mun fyri John, hann gjørdist meira róligur eftir hetta.< UNCUT: Tá hann tók upp Mother, setti hann seg sjálv- an í viðgerðarstóðuna ? Yoko: >Tað var ikki so- leiðis, at hann segði, >Latið okkum gera eina terapi-løtu her, og OK, hetta er rætta løtan at byrja at skriggja.«(flennir) Nei. Nei. Men hann mintist ta kensl- una, og hann var nú førur fyri at leita aftur í tíðina og minnast aftur á barndómin. UNCUT: Megnaði hann nakrantíð at fáa greiði á sínum kenslum mótvegis foreldrunum? Yoko: »Eg haldi, hann var sera sivilseraður mótvegis pápa sínum Fred Lennon. Hann feldi, at hann vildi vera siviliseradur, kortini hevði hann nakað av gði, sjálvsagt. Men pápin stakk inn á gólvið av og á. Móðir hansara ... hann var ong- antíð veruliga óður inn á sína móður. Eg haldi, tað var tað, ið gjørdi tað so tor- ført hjá honum. Hann vildi vera óður inn á hana, men fyri hann var móðirin alt, « og tad var sera torført hjå honum at koma yvir ta sannroynd, at hann misti hana tvær ferðir, haldi eg. Haraftrat var hansara minni um móðurina ein mynd av einum sera vøkrum og stutt- leika-elskandi persóni, og tað var sera pínufult at síggja tað. Pínan var fram- vegis har, hon hvarv ong- antíð. . . John var ikki bara keddur av, at móðir hansara ikki upplivdi sonin hjá sær blíva ein heimskendur Beatle — hann kendi seg á fleiri hættir sekan í hesum, og tað var sera hugtyngj- andi.“ HEROIN Seinni í samrøduni avdúkar Yoko, at John var rættiliga sjalu. Hann gjørdi sjálvur lagið >Jealous Guy<, har hann viðgongur tað. Eitt nú dámdi John Lennon ikki, at Yoko las japanskan skald- skap. Hann kendi seg uttan fyri. So tað helt hon upp at við. Sjálv sigur Yoko: »Eg gav honum ongantíð nakað høvi at vera sjalu. Kortini var hann tað.< Yoko dylir heldur ikki fyri, at hon og John seinast í 60'årunum ikki bara eks- perimenteraðu við narko- evnum; tey vóru beinleiðis heroin-nýtarar, Í 1969 kom lagið >Cold Turkey<. Cold Turkey merkir, at tú kvettir á stokkinum — gevst við rús- evnum — frá degi til dags. Hetta gevur ræðuligar absti- nensir. UNCUT: Hetta (>Cold Turkey) verður mett sum tað lagið, id mest av øllum sigur frá um at gevast við heroin. Hvussu ofta hevdi John slíkar upplivingar? Yoko: (Hugsar seg leingi um)< Einar tvær ferðir, nakrar ferðir. Eg minnist ikki, hvussu ofta, men tað merkir ikki, tað var so ofta Eg skal siga tær, tað var sera løgid, tí eg veit, í teimum døgum høvdu teir flestu kendu bólkarnir gott sam- band, og teir kundu lættliga fáa hendur á tonsi av rús- evnum, men av eini ella aðr- ari orsøk vóru eg og John ongantíð rættiliga inni í hitanum (flennir), og vit skiltu ikki hví. Og tað var hetta eina sambandið vit høvdu í London, sum var eitt sera gott samband fyri ein annan bólk og vit end- aðu altíð aftast í rødini (flennir uppaftur meira). UNCUT: Upplivdi tú »cold turkey< saman við John? Yoko: »Å ja. Eg var so ovfarin. Hann hevði so ótrúliga sterkan vilja. Tú veist, tað var sera hart at gevast alt fyri eitt — cold turkey. Tað er ein myta, at vit fóru á sjúkrahús fyri so líðandi at sleppa heroin- brúkinum. Fólk søgdu: >A, tey eru priviligerað, allar- helst tók sjúkrahúsið sær av teimum ella okkurt sovorð- ið.< Vit vóru so fullkomiliga ræðslusligin, vit hildu, »Hetta er ólógligt, vit kunnu ikki uttan víðari fara á eitt sjúkrahús, vit vera handtik- in ella okkurt sovorðið.< So vit ikki so frægt sum droymdu um at fara á sjúkrahús. Hjá okkum var tað cold turkey. UNCUT: Hvat var tað við heroin, sum John dámdi so væl? Yoko: >OK, vit vóru sam- an um ta kensluna, so tað er ikki bara hann“ Vit hildu tað var sera effektivt á tann hátt, at tað tók fartin av okkara hugi. Eg og John vóru bæði sera virkin (á enskum >up people«), og tóku vit ein <upper< (evni, ið fáa teg at uppaftur virknari, blåm.) so gjørdust vit bara púrasta ør. So, tú veist, tað kundu vit ikki. Og vit tóku gerast tit bæði so tá avtornaði og fyri allar tíðir við heroin? Yoko: »Orsøkin til, at vit góvust stóðst av skeivum upplýsingum, sum onkur gav okkum um, at tað fanst eitt nýtt narko-evni, sum eit- ur metadon, og tað gevur tær somu høgu kenslu sum heroin, men tú gerst ikki misnýtari av tí, og so »whoopee«. Og veist tú, vit vóru fullkomiliga stofffrí Flestu fólkini taka metadon, tí tey vilja sleppa undan heroini og vit tóku slettis ikki heroin um hetta mund- ið, so tað var tað býttasta, vit kundu gera. Vit gjørdust bundin av metadon og ein lækni segði: >Ongin vinnur á metadon.< Og tað var tá, John gjørdist sera illur.« UNCUT: Tað sannførdi hann um at gjøgnumføra tad Yoko: »Sjålvsagt, sjålv- sagt, tu veist, hann er ein rebellur. Eg eri rebelsk, og vågar nakar sær at siga, at »nobody can shake meta- done«, so var tað júst tað, vit vildu. Og tað er tað tor- førasta, eg nakrantíð havi gjørt. Og eg eri fullvis í, at soleiðis var tað eisini fyri John. Síðani litu vit ongan- tíð aftureftir. Aftan á tað, kundi onki gera okkum til misbrúkarar.< AURA Eisini prátar Yoko Ono um, hvussu John veruliga trúði upp á friðin og tað góða í menniskjanum, sí hansara kendasta lag nakrantíð >Imagine<. Um hvussu hon hitti John á eini framsýning hon hevði í London, uttan at vita, hver hann var. >Hann hevði hesa auraina«, sigur hon. Um sangin >Working Class Hero<, har John valdi at brúka orðið »fuckin« sigur Yoko: <Nakað av keglan stóðst av hesum, og tey flestu fólk- ini hildu: >Hann brúkar bara orðið fyri at gera fólk ov- farin«. Men hann segði mær, >Hatta er partur av at vera arbeiðaraklassi. Tað er ikki arbeiðaraklassi, um alt verður sagt sera reint og rætt, so eg kundi havt koyrt F-orðið inn aðru hvgjra ferð, men eg vildi bara brúka tað hasa einu ferð- ina.< Yoko Ono sigur eisini frá, hvussu tey veruliga vóru »Starting Over«, tá henda, seinasta útgávan við John Lennon kom út í 1980 á plátuni Double Fantasy (við lagnum »Starting Over« á) Og so verður til endans vent aftur til >Imagine<, og setningin. >Nothing to kill or die for« Yoko: >Nothing to kill or die for merkir, at tad er onki at drepa og doyggja fyri í Utopia. So tað er í veruleik anum ein positivur boðskapur, men eisini ei lít! ávaring ul fólk, sui dyrka hesa hetjukensluna tu vilt doyggja fyri okkurt ger ikki tað, broyt t titt liv og elska teg sjalvan séra