mikudagur 18. mars 1998síða 5

UR ii Nr. 52 — 18. MARS 1998 tíðindablaðið SOS urin 5 Fimm uppskot um trivnadarmål EIRIKUR LINDENSKOV A tingfundi i gjår vidgjørdi løgtingid m. a. fimm uppskot frá Javnaðar- flokkinum. Hesi uppskot vóru um broyting í løg- tingslóg um arbeiðsmarkn- aðareftirlónargrunn, har flokkurin mmælir til at hækka inngjaldið í sam- haldsfasta frá 0,5% til 0,75%. Annað uppskot er lóg um endurgjald til Arbeiðs- marknadareftirlønargrunn- in. Hetta snyr seg um 30 milliónir, sum í krepputíðini í 1993 vórðu læntar úr grunninum, tá Arbeiðsloys- isskipanin var í vanda. Triðja uppskotið er um broyting í lóg fyri Føroyar um dagpening vegna sjúku og barnsburð. Hetta málið snýr seg um teir sokalladu karensdagarnir - at fastlønt verða trekt í løn teir fyrstu tveir sjúkradagarnar. Í hes- um uppskotið verður eisini viðmerkt, at flokkurin í ødr- um uppskoti skjýtur upp, at Eiga at faa tað tey treingja Maria Hansen úr Sambandsflokkinum EIRIKUR LINDENSKOV — Málið um samhaldsfasta eftirlønargrunnin = hevur einki við fíggjarlógina at gera. Men at hækka inn- gjaldið í grunnin merkir tað sama sum at vit hækka skattin - talan er tí í veru- leikanum um eina skatta- hækking. Hetta segði framsøgu- maður Sambandsfloksins, Maria Hansen á tingi í gjár, tá tey fimm uppskotini hjá Javnaðarflokkinum vóru til viðgerðar. Maria Hansen vísti á, at ætlanin við samhaldsfasta alla tíðina var, at útgjaldið skuldi vera hægri, men hon helt tað ikki vera rætt at koma við slíkum uppskoti nú. — Tað er rætt, at samfel- agið er betur fyri nú. Og tá samfelagið er betur fyri, so eru borgararnir eisini betur fyri, segði hon. Kortini helt hon, at uppskot um at end- urgjalda grunninum 30 milliónir úr landskassanum ikki var rætt júst nú, men at hetta átti at verið gjørt sam- an við fíggjarlógarviðgerð- ini. Hóast Maria Hansen ikki var samd við Javnaðar- flokkinum um at beta korini hjá pensjónistum á henda hátt, so legði hon dent á, at tey eldru sjálvandi skulu hava tað, sum tey treingja til. Maria Hansen er heldur ikki so fegin um skipanina við karensdøgum, hóast hon heldur ikki í hesum føri kundi taka undir við upp- skotinum frá Javnaðar- flokkinum. — Tað verður eitt veldugt pappírsarbeiði at umsita, um tey timaløntu hvgrjaferð tey eru forkglað, skulu boða Almannastovuni frá. Hetta má kunna gerast á onkran annan hátt - hóast eg ikki dugi at koma við ngkrum uppskoti um tað, segði hon. Framsøgumadur Sam- bandsfloksins helt, at tad er samfelagsins åbyrgd at taka sær av teimum gomlu, og tí er tað samfelagið, sum eigur at loysa hendan trupulleik- an, segði hon. — Javnaðarflokkurin sig- ur, at tíðirnar nú aftur eru normalar, og at vit tí hava ráð. Tað er helst rætt, men hví hevur landskassins so gott gjaldføri? Er tað ikki júst tí, at ansað er so væl eftri pengunum, spurdi Maria Hansen, sum eisini vísti á, at eingin vildi við- gera tann veruliga trupul- leikan - sum er stóra skuldin til statskassan. Hver eigur at tryggja ellisár Heini O. Heinesen úr Tjóðveldisflokkinum EIRIKUR LINDENSKOV — Vit eiga at finna út av, hvgr eigur uppgávuna at tryggja okkara aldurdóm. Hetta var fyrsta boðið hjá framsøgumanni Tjóðveld- isfloksins undir viðverðini av teimum fimm uppskotu- num hjá Javnaðarflokkinum í gjár. Heini O. Heinesen vísti á, at vanliga hugsanin hjá teimum sokallaðu borgar- ligu politikarunum í Før- oyum er, at tey vælbjargað- a Skulu hava tað gott. Hann vísti eisini á, at tað bara eru kávalótir at siga, at tað er tað almenna ella fakfeløg, ið eiga at hava ábyrgdina av aldurdóminum Heini O. Heinesen vísti eisini á, at í hansara upp- vøkstri vóru tað bert ávísir bólkar, ið høvdu góða eftir- løn, og nevndi Heini O. Heinesen í hesum sambandi lærarar, ið høvdu eina nógv betur skipan, enn aðrir sam- felagsbólkar. — Tað er ein politiskur spurningur at finna út av, hvør eigur uppgávuna. Og samhaldsfasti ger hetta til eina almenna uppgávu, segði hann. Heini O. Heinesen vísti eisini á, at tá vit gera eina útreiðslu, so eiga vit eisini at vísa á, hvar pengarnir skulu koma frá. Hann vísti eisini á, at hann helt tað vera løgi av Javnadarflokkinum at koma við slíkum upp- skotum nú beint undan val- inum, tá Javnaðarflokkurin eftir valið eigur løgmannin. — Eitt sindur av upp- skotum mugu vera eftir til nýggja landsstýrið, helt Heini O. Heinesen, sum legði afturat, at annars mátti Vilhelm Johannesen hava forroknað seg... EIRIKUR LINDENSKOV — Tað er ov illa arbeitt, tá Javnaðarflokkurin = kann siga, at løgtingslógin um samhaldsfasta, sum varð samtykt, ongantíð kom at virka! Hetta heldur framsøgu- maður Sjálvstýrisfloksins, Alvur Zachariassen. Hann vísti eisini á, at 3-4.000 krónur ikki er nøkur stór upphædd. — Vit åttu heldur at gjørt onkra varandi loysn. Eg havi sjálvur hugsað á sama hátt sum Fólkaflokkurin, at vit sjálv eiga at gjalda tað, sum vit skulu hav aí eftir- løn. Men hvussu hetta skal gerast, veit eg ikki, segði Alvur Zachariassen, sum vísti á, at fyri at fingið eina slíka skipan at virka bein- anvegin, kundi landskassin lagt nakrar milliónir ír grunnin í fyrsta umfari. Framsøgumadur Sjálv- stýrisfloksins helt tað eisini vera skeivt, at pensjónistar Sigi heldur sum Folkaflokkurin ikki kunnu forvinna sær nøkur oyru vidsiduna av pensjónini, uttan at hetta verður tikið aftur í skatti. At av taka karensdaga- skipanina kundi Alvur Zachariassen kortini taka undir við - eisini at javnseta timalønt og fastlønt við at broyta dagpeningaskipan- ina soledis, at timalønt fáa dagpening frá fyrsta sjúkr- adegi. Kostar hvørjum arbeiðsmanni 1000 kr EIRIKUR LINDENSKOV — Kristian Magnussen hevur sagt, at tórvurin á almann- agkinum er ómettiligur - og at uppfinnsemið fyri at finna fleiri útreiðslur er 6- endaligt. Við hesum orðum legði framsøgumadur Fólkafloks- ins, Óli Breckmann til brots. Hann víst á henda óbendi- liga tørvin, sum tingmenn hava at nýta fíggjarlógina at >gera gott við<, og hvussu stórar upphæddir júst hetta málið sýr seg um. — Her er talan um 11 mill- i6nir pluss 30 milliónir, sum vit í samgonguni vildu brúkt fleiri mánaðir til at fingið til vega, segði hann. Óli Breckmann hevði fleiri gullkorn, sum hann kundi sitera Kristian Magn- ussen fyri at hava sagt. Eitt av hesum var, at >...tað stendur fast, at einasta brúk- iliga alternativ, sum enn er komið fram, er uppskotið hjá Fólkaflokkinum um eina fólkatrygging<. Framsøgumadur Fólka floksins helt, at vit mugu umleggja okkara hugsan um, hvussu vit fíggja slíkt Hann segði, at hesi uppskot fóru at kosta vanliga arbeið- aranum einar i.000 krónur um árið. tímalgnt samstundis fáa dagpening frá fyrsta sjúkr- adeg í staðin fyri sum nú, frá triðja sjúkradagi. Við hesum vil flokkurin javn seta timalønt og fastlønt á hesum øki EIRIKUR LINDENSKOV — Maria Hansen úr Sam- bandsflokkinum — visti ikki, hvussu trupulleikin skuldi loysast, og hon hevði einki uppskot. Hetta segði Jógvan Ad- olf Johannesen, tá hann vegna Javnaðarflokkin tók saman um tað, sum framsøgumenninir søgdu. — Oli Breckmann er og verdur Oli. Hann er vanur vid at nidurgera åvisar bólkar í samfelagnum, gomul, sjúk, alment lønt Fólkaflokkurin ynskir at tryggja, at mun- ur framvegis verður á pensjónunum hjá teimum vælbjargaðu og hin, segði Jógvan Adolf Johanne- sen. — Heini O. Heinesen var positivur, vísti Jógvan Adolf Johannesen á, sam- stundis sum hann víst á, at endurgjaldið úr lands- kassanum upp á 30 milli- Ónir er eitt »eingangsfyr- ibrigdi«, sum hann tók til, og ikki nakað, sum gjald- ast skal ár um ár J. A. Johannesen vísti á 0. 0.. EIRIKUR LINDENSKOV — Uppskotini, sum vit vidgera i dag, eru fyra uppskot, sum bera å rætta bógvin sosialt, segði Ing- eborg Vinther, framsøgu- madur fyri Verkamanna- fylkingina. Hon visiti eisni å, at einasta alternativa eftir- lønarskipan er Samhalds- fasti, og at um upphæddin år samhaldsfasta hækkar, so verður tað eitt munandi ískoyti. — Sjálvandi er tað ein almenn uppgåva at tryggja aldurdómin - ann- ars verða øll ikki líka fyri, segði hon. Ingeborg Vinther vísti annars á, at fleiri fakfeløg hava pensjónsskipanir, og at ymist er, hvussu er við útgjaldinum. Hon vísti eitt nú á, at Havnar Ar- beiðsmannafelag = bert hevur eitt útgjald, sum øll fáa, líka mikið, hvussu nógv hver limur hevur goldið inn. Somu skipan arbeiðir Føroya Arbeið- arafelag við, segði hon. Framsøgumadurin hjá Verkamannafylkingini vísti eisin: á, at nógv fólk bara hava almenna pen- sjón at dúva uppá. Hetta eru m. a. arbeiðsfólk og fiskimenn Timalønt og fast- lønt javnsetast Tey bera á rætta sosiala bógvin Fimta málið hjá Javnað arflokkinum er uppskot til eykajáttanarlóg fyri mars 1998 at rinda meirútreiðsl- ur, ið standast av omanfyri nevndu uppskotum Jógvan Adolf Johannesen tað, sum Alvur Zachari- assen segði um, at grun- nurin ikki hevði virkað — Hetta er ikki heilt rætt, grunnurin hevur virkað, men ikki nóg væl Við broytingini, sum vit skjóta upp, fer tað at merkjast væl á útgjald- inum, men ikki so væl á inngjaldinum, segði Jógvan Adolf Johanne- sen Broytingin í sjúkradag- peningaskipanini um, at timalønt skulu hava rætt til dagpening frá fyrsta sjúkradegi fer at kosta landskassanum umleið eina millión um árið, upplýsti Jógvan Adolf Jo hannesen Inge borg "Vinther — Tí taki eg undir vid, at inngjaldið hækkar úr 0,5% upp í 0,75%, segði hon. Viðvíkjandi afturgjald- ing landskassans til ALS - 30 milliónir krónur vísit Ingeborg Vinther á, at um ALS er so væl fyri, sum onkur vil vera við, sog eigur ALS eisini at vera ført fyri at taka sær av teimum arbeiðsleysu. Hon tók annars av full- um huga undir við, at dagpeningaskipanin verður broytt soleiðis, at timalønt fáa dagpening frå fyrsta sjúkradegi - men helt tó, at hetta út- gjald skuldi vera 80% av eini arbeiðsmannalgn - ikki av tí, fólk hava for- vunnið seinastu seks vik- urnar, tí inntøkan hjá hes um bólki er so ójevn Fastlønt og timalønt skulu verða javnsett, legði Ingeborg Vinther stóran demt á