fríggjadagur 20. mars 1998síða 4

4 tíðindablaðið SIGT Nr. 54 — 20. MARS 1998 Arbeiðsgevararnir hóttu til onga nyttu: Hava nú slept kravinum um á endurgjald Ingeborg Vinther, Karl Johansen og 7” Oli , faa ikki - ir + Fr 5 rokning Jra ar- hini, beidsgevarunum fyri arbeidsstedg- in 9. januar. Men slíkt er sera Ó- heppið, ikki minst fyri oljuvinnuna, sum er heilt all- ergisk fyri slíkum AK! BERTHOLDSEN - Vit fara at stevna eftir hverjum oyra, vit missa Boðini vóru ikki til at misskilja Uppundir arbeiðssteðgin, sum eini 20 fakfeløg lýstu fríggjadagin 9. januar, at mótmæla fíggjarpolitikkin- um hjá Landsstýrinum, gjørdi formaðurin i Føroya Arbeiðsgevarafelag, Vil- helm M. Johannesen púra at arbeiðsgevarafel- agið fór at stevna fakfeløg- im eftir hverjum oyra, sum teir mistu av einum ólógl- igum arbeiðssteðgi Ingeborg Vinther segði, at tað tók hon púra róligt — Arbeiðsgevaarnir hava hótt við endurgjaldskravi greitt — Eg havi ikki væntað nakað endurgjaldskrav. Hetta fer ikki at styggja oljufel- øgini úr Føroy- um, sigur Inge- borg Vinther ÁKI BERTHOLDSEN — Hetta undrar meg ikki. Ti eg hevði ongantíð væntað nakað endurgjald- skrav. Ingeborg Vinther, for- maður i Føroya Arbeið- arafelag er ikki bilsin av, at arbeiðsgevararnir nú Eg roknaði hverja ferð, men tað er ong- antíð komið so langt Og hon var púra sannførd um, at tað fór heldur onki endurgjaldskrav koma rÅ nesu Hava slept kravinum Ingeborg Vinther fekk rætt Ti nå hava arbeidsgev- ararnir slept ætlanini at leggja sendurgjaldskrav Spurningurin varð um- røddur á nevndarfundi í Ar- beidsgevarafelagnum mik- udagin, og tå varð samtykt at sleppa ætlanin! Jan Mortensen, skrivari í Arbeiðsgevarafelagnum, sigur, at orskin til, at end- urgjaldskravið er slept, er ikki, at onki tap hevur verið — Men tað skal prógvast 100%, at eitt tap stavar akk- urát frá arbeiðssteðginum, og tað kann verða sera trup- ult, ikki minst av tí, at talan var bara um ein dag. Hevdi arbeiðssteðgurin verið fleiri dagar, hevði stødan verið nógv ødrvisi, sigur hann Hann sigur, at teir høvdu sett sítt álit á, at fiskavirkini kundu skjalprógva eitt tap, men tað kundu tey ikki — Arbeiðssteðgurin var fyrst í januar, táið fiskavirk- mi lógu still kortini — Veðrið hevði verið sera ólagaligt og bátarnir vóru júst farnir út aftur eftir jól- ini, og vóru ikki komnir inn aftur at avreida. Og ongar sp — Oljufeløgini fara at øt- ast yvir, hvussu arbeiðs- fólkið verður vidfarid, sigur Ingeborg Vinther avskipingar vóru til Skot- lands tann fríggjadagin, ti ongin fráferð var úr Føroy um — So tað var semið á kortini Arbeidsgevarafeløgin spurdu seg síðani fyri hjá ødrum virkjum Men heldur ikk: tey kundu ávísa eitt tap, sum tey kundu skjalprógva so væl at tað stavaði frá arbeiðs- steðginum, at tað hevði hildið í rættinum — Og tí eru vit komin til tað niðurstøðu, at vit gera ikki meiri við málið hesu- ferð, sigur Jan Mortensen »nki virk fiskavirkjunun Heilt allergisk Jan Mortensen heldur, at eitt vit kunnu læra av hesum, er, hvussu alneyðugt tað er at fáa okkurt slag av ar- beiðsrætti í Føroyum. Ikki minst um vit ætla okkum uppí oljuvinnuna, tí oljufeløgini eru heilt allerg- isk fyri slíkum. — Oljufeløgini krevja stødug, meiri stødug og enn meiri stødug vidurskifti å arbeiðsmarknaðinum --Tað, sum hendi 9. januar var sjálvtekt. Rætt og slætt Og slík Wild - West fram- ferð á arbeiðsmarknaðinum, smakkar oljufeløgunum øg- iliga illa. — Hetta hendir ov ofta, og tað er heilt greitt, at olju- hava slept ætlanunum um endurgjaldskrav fyri ar- beiðssteðgin 9. januar. — Teir hava so mangan hótt vid endurgjaldskravi, men tað verður ongantíð til nakað. — Hinvegin vita vit, at tað var onki arbeiði á fiskavirkjunum tå. Og nógvir handlar, o.a. vóru opnir sum vant. Tí hevur tað verður ómeguligt at prógva ein miss so væl, sum rætturin krevur fyri at taka undir við einum endurgjaldskravi. Men táið arbeiðsgevar- arnir ikki missa við einum tiltaki sum hesum, er tað so til nakra nyttu? --Tað er dámar mær væl, at teir ikki høvdu tap. Ti tiltakið var ikki vent ímóti i Arbeidsgevarafelagid hevur slept ætlanini at draga fakfeløgini i rættin við kravi un endurgjald fyri miss av arbeiðssteðginum 9. januar. Tað verður heilt einfalt gjørt, tí tað eydnaðist ikki at skjalprógva eitt tap feløgini hava skrivað sær tann ólógliga arbeiðssteðgin aftanfyri oyrað — Oljufeløgini eru bara so varin at blanda seg uppi innanlands vidurskifti, har tey eru, at sjålvi siga tey onki — Men at tey onki siga, eigur ikki at fåa nakran at halda, at hetta er i lagi — Øl kunnu siga sær sjálvum, at tað kostar olju- feløgunum ómetaligt, bara tað, at arbeiðið verður nið- urlagt nakrar tímar. — Tí ræðast tey lond, har viðurskiftini á arbeiðs- marknaðinum eru so óskip- að, at fakfeløg brádliga kunnu finna uppá at leggja arbeiðið niður, hverja ferð onkur traðkar tey á tærnar, heldur enn at loysa ósemj- urnar undir skipaðum við- urskiftum Jan Mortensen sigur, at tað, sum oljufelggini hin- vegin hava tikið sera væl teimum. Tað var vent ímóti = polítiska myn- dugleikanum. Ikki brúk fyri rætti Ingeborg Vinther er slett ikki samd við Jan Mort- ensen í greinini omanfyri, at hetta tiltakið vísur, hvussu átrokandi tað er at vit fáa arbeiðsrætt í Føroyum. — Vit skulu halda okkum langt frå arbeiðsrætti. Ar- beiðsrættur er í Danmark, ein rættur, sum er so mannafíggindaligur, at tað eru danskir lógfréðingar, sum í fullum álvara um- hugsa at stevna honum inn fyri altjóða mannarættinda dómstólinum — Tað kann heldur ikki sigast danski arbeiðsrætt- upp, er, at vit hava fingið fýra ára sáttmálar á hand- verkaragkinum, tí tað boðar frá støðugum viðurskiftum Mugu fáa arbeiðsrætt Jan Mortensen sigur tí, at tað verður alneyðugt at skipa okkurt slag av ar- beiðsrætti í Føroyum, sum skjótt kann dóma í ósemjum á arbeiðsmarknaðinum — Um tað so eitur arbeiðs- rættur, ella okkurt annað, hevur minni at siga. Tað, sum hevur alt at siga, er, at tað verður ein stovnur, sum skjótt kann dóma í ósemj- um — Jan Mortensen sigur, at hann tosar ikki um ein ar- beiðsrætt, sum skal avgreið- a allar ósemjur — Gerðarrætturin skal framvegis verda at taka stóðu til vanligar ósemjur um, har id ivamål verda um, hvussu ymsir partar i sått- målanum skulu tulkast Ikki við nøkrum ødrum urin forðar fyri arbeiðs- steðgum og ósemjum á ar- beiðsmarknaðinum har. Tí har eru sanniliga eisini ar- beiðssteðgir og „fakligir fundir“, sum vidhvørt taka ein heilar dagar. Slíkt finst ikki her. Hølmsine friðaligastu Ingeborg Vinther heldur tygrturímóti, at tað er fáa staðni í framkomna heim- inum, at tað er so friðaligt á arbeiðsmarknaðinum, sum í Fgroyum. Tað skoðsr.á! hevur hon mangan fingið uttanlands. — Táið vit síggja, hvussu báði privatir, og almennir arbeiðsgevarar, og íkki minst politiski myndug- leikin, hóreiggja sær ímóti løntakarunum, kunnu vit — Men tað er eisini neyð ugt við einum arbeiðsrætti sum skjótt kann dóma táið arbeiðssteðgir hótta. Tað er hips um haps Jan Mortensen sigur, at størsta atfinningin í Føroy- um ímóti arbeidsrætti, er, at tað eru arbeiðsgevararnir, sum fáa mestu nyttuna av einum arbeiðsrætti, og at dómarnir næstan altíð ganga fakfeløgunum ímóti Men hesum er onki hald í, sigur hann. — Av teimum 460, sum vórðu løgd fyri danska ar- beiðsrættin í 1996, løgdu løntakarafeløgini tey 337 fyri rættin og arbeidgevar- arnir bara 123 mål Hver ið vinnur er hips um haps — So tey, sum siga, at ar- beiðsrætturin er ein arbeiðs- gevararættur, eiga onki at hava tað í, sigur Jan Mort- ensen ikki koma til aðra nidur- stóðu, enn, at í Føroyum hava vit heimsins bestu, og tolnastu arbeiðsmegi. — Og tað verður ikki tað, sum fer at styggja olju- vinnuna úr Føroyum, at ongin rættur er. --Tað, sum oljuvinnan fer at ógvast meiri yvir, er, hvussu lítið arbeidsgev- arin virðir arbeiðsfólkið. — Nógv oljufeløg hava sera framkomnan starvs- fólkapolitikk vid sosialum skipanum, eftirútbúgving- um, skeidum, upplysing- arskyldu og trygd, at tey fara at øtast meiri yvir, hvussu ússalig vit eru á hesum øki, enn tey fara at øtast yvir, at ongin arbeiðsrættur er, sigur Ing- eborg Vinther.