hósdagur 23. apríl 1998síða 22

AU Nr. 75 — 23. APRÍL 1998 tíðindablaðið SOE 23 (A — Tjóðveldisflokkurin Fiskivinnupolitikkur Tjóðveldisfloksins Fiskivinnupolitikkur Tjóð- veldisfloksins tekur stóðu í tí tilfeingi, sum er í før- oyskum sjógvi og í teimum fiskirættindum, sum kunnu vinnas við millumtjóða av- talum. Harafturat eiga vit at royna ótroyttar veidimøgu- leikar í føroyskum eins og í altjóða sjógvi. Ein av okkara minniluta- bólkum í fiskivinnuni, út- róður av landi, ið er okkara aldagamla vinna, hevur fingið so ring og trong kor at virka undir, at um hesin politikkur heldur fram, er um ikki so langa tíð eingin útróður eftir her á landi, sum sterkar høgrakreftir arbeiða hart við at knúsa niður. Fiskidagaskipanin er ein meinbogi fyri útróðurin, kanska einamest fyri bátar undir 15 tons. Við tað at man hevur nakrar dagar hangandi á nakkanum, verður verri veður brúkt og meiri lína tikin við, av tí sama kann ein rættiliga koma illa fyri um veturin í myrkri og ringum líkindum, fyri ikki at siga tað ið verri er. So kann ein spyrja, hví so er. (jú tað eru teir somu dagar, ið eru orsøkin). Tjóðveldisflokkurin vil av øllum kreftum arbeiða fyri at útróðurin fær tað aftur, ið hann hevur mist. — at inntøkutrygdin kemur Hvør rindar leikanum ri Tað hevur verið vanlig fatan millum manna, at ríkisstuð- ulin er ein gåva ella olmussa til føroyingar frå dønum. Nú er so komið undan kavi, at so er helst ikki. I Grønlandi er skipaður ein bólkur ISIT, ein sokall- aður provførslub6lkur, hvørs endamål er at gera kanningar viðvíkjandi her- aðar- og trygdarpolitikki í grønlendska umráðnum. Ein partur av hesum kann- ingum er samanhangið millum danska Nato lima- skapin og tilsvarandi dansk- ar útreiðslur til Grønlands og Føroya. ISIT er fyribils komið til ta nidurstødu, at Danmark fær i minsta lagi »avslått- ur« frå Nato fyri tær upp- hæddir, ið Danmark rindar til Føroya og Grønlands, sum í dag eru åvikavist eina og triggjar milliardir. Føroyar Tað er neyðugt at fáa polit- iskan stabilitet í Føroyum. Sum nú er vita fólk hvorki út ella inn, og hetta hevur nú verið lagið í nógv ár. Fólkið hevur lítið samband við politikarar í dag og tað er sera óheppið, tí fólk vilja síggja tey valevni, sum tey hava valt fyri sitt øki í land- inum. Hví tað er so, vei ein ikki, men eitt er vist, at tað er neyðugt at í hesum broyt- ingartíðum, at tey lokalu umboðini runt landið gera vart við síni øki og tað harð- liga, annars verða tað nógv- ir partar av landinum, sum verða við sviðusoð. Utjadarin Lokalpolitikarar verða teir nyndir, sum ynskja okkurt úti um landið. Tað eru júst Mælt verður síðani til fleiri kanningar fyri at koma til botns í hesum rættuliga áhugarda máli. Um neyndu kanningar eru eftirfarandi, og tað er alt, sum bendir á tað borðið, so hevur Dan- mark beinleiðis búskapar- ligan fyrimun av at hava Føroyar og Grønland í rik- isfelagsskapi, tað vil siga, at gjaldið frá Danmark í grundini als ikki er ríkis- stuðul frá Danmark sjálv- um, men í veruleikanum frá Nato. Tað førir so aftur vid sær, at tå gjaldingarnar til Før- oya og Grønlands einki kosta Danmark, fær Dan- mark stóran fyrimun av hes- um somu gjaldingum, tí stórur partur av ieimum fara beinleiðis aftur í danska statskassan, soleiðis sum peningarenslið hevur verið í seinastu mongu árini. Vit og tann tey, sum vilja hava nakað at henda runt landið, sum eru landspolitikarar, so kunnu tey rópa tað tað tey vilja, tí tey fólk, sum verða valdi úti um landið, skulu verja teirra gki. Suðuroyingar eiga at standa saman um alt, sum viðkemur Suðuroy og síggja til, at vit ikki verða eftirbátar. Vit noyðast at verja okk- ara sjúkrahús, sum vit vita nógvar kreftir vilja hava niðurlagt, og um tað eydn- ast teimum at fáa fólkatalið niður um eitt vist, so er fári á ferð. Tey siga tað er ov kostnaðarmikið at hava trý sjúkrahús, hóast tað í Suð- uroy er tað sum er bíligast ringið í danska kongsríkin- um. upp aftur á tað, ið hon var. — at bátar undir 15 t fáa tann fimta mannin aftur. — at bátar undir 15 t sleppa at fiska frítt, um liv skal verða teimum lagað, at um ein ella tveir mugu vera heima vegna sjúku, í hoyna ella um heysti, tá ið menn ganga á fjall, ella av ødr- um orsókum. Kann báturin rógva út við minni reiðsskapi uttan at verða bundin av fiskidøg- um. Tað vil ein sterkur Tjóð- veldisflokkur á tingi standa fyri. Gott tjóðveldisval! Í veru- Billy Petersen, valevni Tjóðveldis- floksins í Norðoyggjum isstuðulin? formerne — — innflyta jú ein stóran part úr Danmark ella igjøgnum danskar umboðsmenn. Spennandi verður, hvussu leikur fer hjá ISIT-bólkin- um. Veikleiki í heimastýrislógini Vit kenna jú øll til peninga- ræðuliga Nógv eru tey, sum rokna út hvat Smyril kostar pr. dag at sigla til Suðuroyar. Smyr- il má og skal sigla tveir túrar pr. dag til Suðuroyar, sjálvt um tað kostar pening, tí tað ger tað. Lag vágamenn fáa sín undirsjóvartunnil og Norð- streymin, sum donsku kredittfeløgini veittu føroy- ingum (sum høvdu trygd aftanfyri), seinast f åttatiår- unum og fyrst f nitiårunum Føroyingar tóku stór lán niðrifrá til eina ódýra rentu og settu inn á bók í før- oyskum peningastovnum til eina dýra rentu við ti úrsliti, at peningastovnarnir komu í neyð av pengum — so løgi0 tað ljóðar. Peningastovnarnir vóru noyddir at fara upp í kann- ingina, so at hvgr sál, nær sagt uttan nakað sum helst kredittvirði, fekk lán, og so fór kavabólturin á rull, tapini ovurhonds stór og vit komu í kreppu. Hví rópti ongin varskó, hvar var åbyrgdin??? Niklái Petersen, valevni Tjóðveldis- floksins í Norðstreymi Óvissan oyggjar við, men tað eigur at kosta at koyra igjøgnum teir, eins og tað kostar at sigla til Suðuroyar, Sandoy og aðrar staðir í landinum. Vit skulu trúgva á okkara eindir, vit skulu standa sam- an móti teim kreftum, sum vilja jarðleggja okkum, við trúgv á okkum sjálv kunnu vit flyta fjøll, tað er eingin annar, sum ger nakað fyri okkum. Lat tað standa fast. Samanhaldið, fáa vit tað, so skal tað fíggjarliga nokk koma upp á pláss. Vit trúgva á okkara land, vit trúgva á okkara fólk og vit trúgva á Gud, tá megna vit alt. Jógvan Krosslá, valevni í Suðuroy á lista E Økismenning gevur tryggleika Tað hevur ongantíð áður verið so neyðugt sum nú, at vit fáa fult ræði í okkara landi, og kunnu stovnseta eina frælsa tjóð! Vit mugu royna at standa saman, so vit fáa arbeitt! Danir mugu ongantíð aft- ur kunna koma og geva harraboð, soleiðis sum vit so mangan hava upplivað tað fyrr, og ikki minst nú í 90' unum eisini! Fyri at upprætthalda Før- oyar sum eitt fólk, mugu vit fjálga um bygdasamfeløg- ini. Tað verður altíð roknað við, at initiativini skulu koma frá bygdnum. Men hví ikki geva bygdunum ymiska ráðgeving og tilboð uttan, at bíðið verður um tað frammanundan. Sakkunn leikin skal onkuntíð koma við onkrum útspæli, so betri trivnaður fæst — tað er ikki alt sum kostar so nógvar pengar! Tað, sum alneyðugt er, er at fáa framleiðslueindir út á bygdirnar. Somuleiðis partar av umsitingini Tað má gerast nú. Alt kann ikki savnast á einum stað. Tað er ósunt í einun og hvgrjum samfelag Vit mugu skapa eitt sam felag eftir egnum leisti. Eftir egnum tørvi har vit taka atlit til øll í samfelagnum. Eis- Ini termum, sum byggja bygdaløgini og smáoyggj arnar! Sámal Jákup Sakarisson, valevni Tjóðveldisfloksins í Norðoyggjum Føroyska grundlog Seinasta veljarakanningin uppundir hetta løgtingsval gav týðiligar ábendingar um, at veljarin ynskti viðurskiftini Føroyar-Danmark tikin við í fremstu rød í valstríðnum Somuleiðis var við banka- málinum. Fólk flestu eru samd um, at hetta er eitt tað týdningar- mesta val síðani folkaatkvød- una í 1946, tå vidurskiftini Føroyar-Danmark vórðu við- gjørd á hægsta stigi við eini fólkaatkvgðu, sum varð kveistrað burtur. Tjóðveldisflokkurin hevur iríggjar ferðir í hesum ting- skeiði lagt fram uppskot um »Framtidarstødu Føroya«, og fekk hetta uppskot 19 at- kvødur fyri og onga im6ti (30/5-95) at seta eina mill- umtinganevnd at arbeiða víð- ari vid målinum og leggja fram aftur álit i ólavsgkuting- setuni 1995. Báðar tær seinnu ferðirnar, málið er lagt fram í tinginum, hava undanførslurnar vunnið á valvældini. Í uppskotinum verður mælt til at seta eina nevnd av ser- kønum at gera uppskot til grundlóg fyri Føroyar. Tá løgtingid hevur samtykt eina nýggja grundlóg, verður hon alt fyri eitt løgd fyri fólkið á einari fólkaatkvøðu. Tjóðveldisflokkurin hevur í lýsing í bløðunum undir heitinum >Vit byggja land« punkt 3, >Tann demokratiska leiðin< neyvari útgreinað hvussu hetta skal fremjast Mong onnur mál eru útgrein- að í hesi lýsing, og eru fólk til folkaatkvødu vælkomin at spyrja valevni floksins um ivamál og nærri lýsingar. Tá hesin háttur verður brúktur at bera okkara boðskap út, so er tað tí, at tað knipur vid bladnimd, nú skot- bråi gjørdist so stutt til val- stríðið Bankamålid verður eitt tað fyrsta, sum ein nýggj sam- gonga fer undir at loysa, og tá ræður um at hava tey røttu fólkini til hesa truplu upp- gávu — og tey hevur Tjóð- veldisflokkurin. Ein arbeiðsbólkur av sak- kønum hevur gjørt ein ar- beidssetning, sum fólk úr øll- um flokkum tekur undir við, men sitandi samgonga hevur politiskt vavt hetta mál upp í eina slíka fløkju, at her verður neyðugt at vera á varðhaldi, so vit ikki missa endan Tjóðveldisflokkurin er til reiðar at takå um endan! Jógvan Durhuus, legtingsmaður, Vestmunna mn,