mikudagur 29. apríl 1998síða 12

12 tíðindablaðið 500 Nr. 79 — 29. APRÍL 1998 Per Olaf Lindteigen, aðalskrivari í norska Senterflokkinum: = -……u— = mn -Vit vilja hjálpa føroyingum at byggja upp eina oljuvinnu Heldur enn at brúka stóran part av oljuyvirkskotinum til at útbyggja í fjarskotnum londum sum Azerbadjan og Suðurkinesiska havinum, eiga norðmenn at brúka pengar uppá at stuðla eitt nú Føroyum við eini útbygging av oljuvinnu Jan MúLLER Stendur tað upp til norska Senterflokkin- og tað ger tað í stóran mun - so fer nakað meira itøkiligt at verða gjørt frá norskari síðu samvinnuna g Føroyar - ymuleiðis við Grønland alt ) sigur at tað í stevnu- lokkinum greitt útnorðursam- starvið skal mennast og at ikki bert Norðurnoreg skal rá ) í hesum stendur, a samar- g allir vera við til týðandi Norðuratlants- skulu a hetta s % Nógv burturúr Per Olaf I 4 po hava SE HAV á ur Fór indte dte ka valinum. So ski y innbi6æing Per Olaf Lindteigen, adalskrivari i norska senterflokk- inum heldur. at norska stjórnin nú eigur at gera nakað tøkiligt fyri at stuðla førovingum í royndum at bygs gjá Mynd Jens K. Vang «ADD €Ina otuvInnu løgmadur Noregs her vera á varðhaldi. Tað er ikki vist, at stóru multinationalu jufeløgini eru mest hugað fyri, at Føroyar skulu fáa sum mest burtur úr. Roynd- irnar aðrastaðni vísa eisini, at oljufeløgini eru mest hug að fyri at kunna taka sum mest av vinningini úr olju vinnuni skjótast tilber. Og tað er als ikki vist, at hetta er tað, sum gagnar Fóroyum best. Tí heldur Per Olaf Lindteigen, at føroyingar eiga at hugsa seg væl um Føroyingar eiga at hava lóg, sum tryggjar, at rætturin liggur hjá føroyingum. Ein frælsi til at be må hava stemma tøkir Skal koma folkinum n uso til góðar Vit í Noregi hava frá fyrst an tíð gjørt eina lóggávu taiahuga em ma nnu, at wo. YE Norska stjórnin og stórtingið eiga nú at broyta uttanrikispolitikiin måtivegis londunum í Útnorði, Føroyum, Íslandi og Grønlandi og ganga meira virkið inn fyri at menna hesi økini sum hevur tryggjað, at virðið av oljuni er komið fólkinum til góðar, og her haldi eg føroyingar kunnu gera brúk av okkara roynd- um. Hann sigur víðari, at fá lond í heiminum hava verið so avgjørd í oljupolitikk- inum sum Noreg. Nú Noreg hevur EBS-avtalu við ES er landið eitt sindur meira bundið, men kortini hava norsk virki enn fyrimunir, og haraftrat kemur sersaka norska skattingin av olju- inntøkunum, sum er sera høg, 78% av yvirskotinum Per Olaf Lindteigen held ur fyri, at tað kunnu vera støður, har tað veruliga løn ar seg at stýra virkseminum, soleiðis at tað ikki verður ov stórt. -I må ikke gá for raskt frem. Ti gera tit tad, verða broytingarnar í sam- felagnum alt ov stórar og ov skjótar, at tað fer at skapa ójavnvág og ótryggleika Oljumenningin má vera í tråd við føroysk ynski og áhugamál og ikki hvussu skjótt útlendsk oljufeløg vilja hava yvirskotið út Vit spurdu Per Olaf Lindteigen, um hann heldur føroyingar megna at fyrisita og handfara allar oljupeng- arnar, um stórar oljukeldur verða funnar her! -Tað er eingin vanlukka, um ein partur av oljuni ligg- ur Orørdur í 100 ella fyri tað 1000 ár. Tit eiga ikki at taka meira upp, enn tykkara samfelag tørvar og tolir Uppá fyrispurning, hvussu hann heldur før- oyskir myndugleikar skulu fyrihalda sær, um so er, at eini 20 ella 30 oljufeløg søkja um loyvi at bora sigur Per Olaf Lindteigen, at royndirnar í Noregi vísa, at finnur tú fyrst olju, og tað eru nógv oljufeløg, sum gera tað, so er ógjørligt at venda aftur. Tempoið er øgi- ligt, og torført er at steðga hesum aftur seinni -Ti vil eg mæla tykkum til: avmarkið heldur talið á lisensum (loyvum) og legg- ið tykkum eftir feløgum, sum hava víst í praksis, at tey hugsa uppá longri sikt, og sum góðtaka avgerðirnar hjá myndugleikunum og ikki mótarbeiða áhugamál unum hjá tí landinum. sum tey hava fingið konsessi6n frá. Hann vísir á, at norð- menn máttu verða rættiliga avgjørdir mótvegis eitt nú amerikonskum feløgum, so- leidis, at tey røktu og virdu norsk áhugamál Privat og almenn oljufeleg Norðmenn hava í dag trý stór oljufeløg, Statoil, sum er alment, Norsk Hydro, sum er bæði alment og pri- vat, og so Saga, sum er pri- vat. Per Olaf Lindteigen hevur roynt at fylgt við í tjakinum í Føroyum, hvat er best hjá føroyingum at gera á hesum øki Hann heldur, at skipan við bæði almennum og pri- vatum oljufelag er Hann heldur eisini, at tað er umráðandi at hava eitt alment felag, sum kann samarbeiða við flest øll onnur oljufeløg, og harvið byggja upp ekspertisu og kompetansu Per Olaf Lindteigen vísir á, at talan er um „very big business“, og at tað tí er ómetaliga týðandi, at før- oyingar ikki leggja øll eggini í eina kurv -Eiga fóroyingar at samstarva við tey norsku feløgini? - Tad mugu tit sjálvir gera av. Men tad vildi ikki verid ónáttúrligt, tá hugsað verður um mentanarbondini og fyrimunirnar annars fram- um at samstarva við eitt nú amerikonsk og fronsk fel- øg. Bretsku feløgini skal eg vara meg fyri at siga nakað um góð. Vit vilja hjálpa Nú Per Olaf Lindteigen skal til at greiða sínum politisku arbeiðsgevarum eitt nú olju- málaráðharranum, frá ferð- ini í Føroyum, so heldur hann tað ikki vera óhugs- andi, at úrslitið kann blíva ein miðvís roynd frá norsk- ari síðu at vera við til at menna føroyska oljuvinnu, og her hugsar hann bædi um at geva føroyingum lut i royndunum á útbúgving- arøkinum, mentanarøkinum og å ødrum økjum. Sjålvur sær hann ikki burtur frå, at norskir oljupengar kunnu brúkast til beinleiðis at gera føroyingar betri førar fyri at meta hesi stóru avbj6ding. Per Olaf Lindteigen sigur, at nógva staðni í Føroyum møtti hann fólki, sum vóru ørg inn á norðmenn, tí norð- menn eru bara hugaðir fyri samvinnu, tá hetta kann gagna teimum. -Eg havi varhugan av, at føroyingar halda okkum noråmenn vera sera afturhaldandi at lata nakað úr egnum lumma uttan at skula fáa eins nógv afturfyri, og hetta havi eg skrivað mær aftan fyri oyrað. Tað verður ein av boðskapunum eg havi við mær aftur til mínar arbeiðs- gevarar í stjórnini Eg 1 tað soleiðis, at tit eru eitt ómetaliga ríkt land bæði so og so. Tað er bara ein spurningur at fáa byrjunarkapital til at fáa maskinaríið at ganga við egnari hjálp. Per Olaf Lind- teigen vísir í hesum sam- bandi á somu støðu, tá teir í senterflokkinum vórðu skuldsettir fyri at ganga biddaraferð til Oslo og økini sunnanfyri, tå teir vildu menna vinnulívið í Nord urnoregt Eg vóni, at úrsliuð av hesi ferðini kann verða, at vit gera eina skrá fyri vitj- anina hjá komandi løg- manni og oljumálaráð- harrra. Vónandi kann nið- urstødan av slíkari vitjan verða, at tað verður mælt til at hjálpa Føroyum við pengum og øðrum at byggja upp føroysku oljuvinnuna Sjålvur haldi eg tað er meira náttúrligt fyri eitt norskt statsoljufelag at gera íløgur og hjálpa til í Føroyum enn tað, sum nú verður gjørt í fjarskotnum økjum sum Az- erbadjan og Suðurkinesiska havinum ella aðrastaðni í heiminum, har vit í veru- leikanum als ikki hava tradition fyri at arbeiða og har demokrati als ikki er til -Nú kenni eg stóðu før- oyinga til Noreg og norð- menn, og hetta hevur fingið meg at sanna, at tað er um- ráðandi at nútímansgera norskan uttanrikispolitikk mótvegis Føroyum, Íslandi og Grønlandi Hann sær íkki nakað til hindurs fyri, at ein partur av norska iløguyvirskotinum kann verða brúkt í einum øktum útnorðursamstarvi sig = re