mikudagur 27. mai 1998síða 6

6 tíðindablaðið SOUND Nr. 97 — 27. MAI 1998 Påivio Romanov, avgreiðslustjóri i finska javnstóðuráðnum: > Hagtøl gera viður- = = s ns = skiftini sjonlig Tað er trupult at fáa hagtøl til vega, sum siga nakað um lutfallið millum kynini á arbeiðsmarknaðinum, men tey eru av stórum týdningi fyri at gera stóðuna sjónliga TURIÐ KJØLBRO Finska umboðið á pall- borðsfundinum, sum norð- urlendsku javnstødunevnd irnar skipaðu fyri leygar dagin, Párvio Romanov sum er avgreiðslustjóri í javnstøduråOnum um, hvussu týdningarmikið tað er at hava hagtøl. Í Finn- landi fevnir javnstødulogin um øll samfelagsvidurskifti, ikki bara arbeiðslív. Hagtøl hava stóran tydning og gera vidurskiftini sjónlig. Men tað er ein sannroynd, at tað er ringt at fåa hagtøl. I tøl um, sum Starvsmannaie lagið kunngjørd: herfyri tosaði Turm KjørsrO fyri fyrstu ferð. sæst, at fleiri kvinnur eru í teim lægstu lønarbolkunum, og í teim hægru lønarflokk- unum eru 71% menn og 29 6 kvinnur Arbeiðsmarknaðurin í Finnlandi er meiri kyns- bundin enn í hinum Norður- løndunum — undantikið Før- oyum. Staturin er mans- domineradum, kommunur- nar eru kvinnudomineraðar, og tað hevur samband við, hvussu uppgávurnar eru býttar. Kommunurnar hava til dømis ábyrgd av heilsu- »g almannamálum, sum eru kvinnugki. Statsumsitingin er tradisjonelt mansøki. Og lønarvidurskiftini eru Månadagin var hugnaløta i Kommunuskulanum i Havn, tå ið |. flokkarnir, sum skulu byrja í skúla eftir summarfrítíðina, stigu inn um skúlans gátt Endamálið vid at bjóða foreldrum og børnum í skúla tríggjar mánaðir, áðrenn skúlin byrjar er at kunna tey um skúlan og skúlans arbeiði. Hanus | Joensen, skúlastjóri, greiddi teimum frá, hvussu | tað verður at byrja í skúla, hverjar lærugreinirnar eru, hverjir lærararnir eru, hverjir floksfelagirnir eru og annað. Tey fóru í flokshelini, har tey fingu eitthvert at gera, og stundir vóru eisini til at fáa okkurt smávegis at eta og drekka. Kommunuskúlin hevur saman vid Musikskúl- anum eina roynd, har allir 24 næmingarnir í fjórða flokki spæla uppá okkurt ljóðferi. Og hesi fram- førdu tónleik á hugnaløtuni. | -Tað er eitt slag av harmoniorkestri og tað rigg- | ar ónatúrliga væl, sigur Hanus Joensen. Fimti flokkur sang fyri teimum smáu. Tey hava eitt kór, sum Knút Olsen tekur sær av. Knút Olsen hevur gjørt løgini, Aleksandur Kristiansen orðini. Børnini fingu eisini høvi at syngja við. Tey vóru sum vera man ógvuliga spent at síggja skúlan, sum tey fara at ganga í komandi tíggju árini. — Tað er ógvuliga gott og positivt at hava eina slíka hugnaløtu, áðrenn skulin av álvara byrjar. Bernini kunnu tá við egnum eygum síggja, hvussu skúlin er, og annars fáa at vita, hvat ein 1. flokkur ger, sigur Hanus Joensen. Kommunuskúlin royndi hetta tiltakið í fjør fyri fyrstu ferð, og ætlar at halda fram við at skipa fyri eini slíkari upphiting til fyrsta skúladag í fram- tíðini. Ætlanin er, at tríggir I. flokkar byrja i Komm- unuskúlanum eftir summarfrítíðina. Ovissa er framvegis um tann eina flokkin, ið hoyrir til ekið norðan fyri Landavegin. um tann flokkurin byrjar í Kommunuskúlanum ella í Venjingarskulanum. Børnini hittast aftur 17. august, tå ið skúlin byrj- ar aftur eftir summarsteðgin. Mynpir: Jens Kr. VANG hareftir. I privatu vinnuni er mun- urin uppaftur størri. Fåar kvinnur hava leiðandi størv við høgari løn Páivio Romanov tosaði eisini um kolleku var lønar- sáttmálar, tað vil siga at tú fært somu løn fyri arbeiði av sama virði. Dømi vórðu tikin fram um rættarmál, sum hava koyrt um lønar- viðurskiftini á kongligu postalínsverksmiðjuni í Danmark, har kvinnurnar arbeiða eftir einum sáttmála og menninir efur einum eðrum. Tær tekna blómur á postalínið meðan menninir skrúva nakrar dimsar á Men teir fáa væl meiri í løn. Kvinnurnar vildu ikki finna seg í lønarmuninum og í einum gerðarrætti varð av- gerð tíkin um, at tær eiga somu løn sum menninir. Ein slíkur úrskurður byggir á førleika, fyritreytir, kunn- leika og annað, ið hevur týdning fyri einstaka ar- beiðið. Páivio Romanov vísti á ymisk viðurskifti, sum verða gjørd á javnstøduøk- inum í Finnlandi. Í finsku grundlógini stendur, at tað ikki er loyvt at gera mun á kyni. Royndir verða gjørdar at bróta tann kynsbundna arbeiðsmarknaðin. Á fleiri skúlum eru verkætlanir í gongd, ið hava til endamáls at broyta hugburð, til dømis at fáa gentur at fáa áhuga fyri tøkni. Á arbeiðsmarknaðinum arbeiða partarnir saman um at finna lønarskipanir, sum ikki gera mun á kyni. Ar- beiðsbólkar arbeiða eisini við verkætlanum, sum skulu fáa arbeiðslív og familju at hanga saman. Ætlanir eru gjørdar fyri Upphiting til fyrsta skúladag Hugnaløta var mánadagin fyri næmingunum, ið skulu byrja í 1. flokki í Kommunuskúlanum í Havn eftir summarstedgin javnstødu å ti einstaka ar- beidsplåssinum. Kollektivu såttmålarnir å arbeiðsmarknaðinum verða kannaðir, tí spurningurin er, um teir eru í samsvari við javnstýðulógina í Finnlandi og ES. Partarnir á arbeiðsmarkn- aðinum arbeiða saman við arbeiðsmálaráðharranum um at gera eitt arbeiðspláss, har javnstøda verður roynd í verki.