hósdagur 28. mai 1998síða 4

4 Nr. 98 — 28. MAI 1998 AU esseses————witwiiiiwiwwdi | Inserat L/F Suðuroyar Ullvirki ger Víkingatógv | i Í | Inserat Um mjolkarkøling Nú sólin hækkar á himmalinum og veðrið gerst betri, gloyma vit ofta at ansa nóg væl eftir feska matinum. Og mjólk er serliga følin vidbrekin Tá hitin hækkar nørast bakteriurnar betur. Og í stovuhita tvifaldast nøgdin av bakterium eft- ir einum hålvum tíma Hvert vár tá sólin bak- ar, er vanligt at vit hoyra frá fólki, at mjólkin ikki heldur sær sum hon ska Tá hetta hendir, er tað sum oftast av tí, at mjólk in er vorðin ov heit A pakkanum stendur at mjólkin skal goymast undir 5 hitastigum Mjólk, sum er goymd undir 5 hitastigum, skal vera haldgóð nakrar dagar aftan á datomerk- ingina. MBM rannsókn- arstovan fylgir nøkrum pakkum av hverjar! tapp- ing, har hitin verður hildin um 5 hitastig til 2- 3 dagar aftan á seinasta søludag. Hetta fyri at eiðslan av Vík er nú komin í mgatøgv SK sum IKKI €T 3 g St sjálvsagt Víkingatógvið fæst í t trimum tjågdum, 3000 - 4000 og 5000m pr. kg Víkingatógvið fæst í hespum á 50 - 100 og 200 gr. og | kg. spolum Karðað ull til spinning og tøving fæst í i-2 og 5 kg eskjum Frá juli mánað taka vit ímóti nappadar: ull til spinningar Bandarolin um Suduroyar Ullvirki hev- ur gjørt sær ómak við- víkjandi upplýsing um 374006 373753, fax reinu, føroysku råvør- 374106 una. Utgangsstødi á SSR finna útav, um mjólkin er spilt ella hevur feil frá virkinum, ella um mjólk- in er vorðin ov heit aftan á útflýgging Tí heita vit inniliga á Mjólkarframleiðar- an: >Ver sera ansin við reinførimmum og kanna um kelitangin er rætt stillaður< Keypmannin: >Set mjólkina í køliråm skjót ast gjørligt, og kanna um kuldaskápið/rúmið er rætt stillað< Brúkaran: >Minnist til: Lat ikki mjólkina standa í einum heitum bili, har hitin lætt gerst hægri enn 30 hitastig, og kanna hitan í kuldaskáp- inum« Eisini skal havast i huga, at nakrar smakkroyndir eru á mjólkini um várið Hetta er av tí at neytini nú fáa gras í staðin fyri vetrarfóður MBM pappírinum (bandarol- ini) rundan um tógvið er úr Seyðabrævinum frá 1298, har verður víst til at longu tå hugsaðu tør yyingar um burðardygga framleidslu, ti galdandi skipan vid áseyðatali byggir á Seyðabrævið Eisini verður víst til rennilongd pr. kg., tað hava flestu vevkonur saknað higartil. Aftan fyri á bandarolini verður víst til góð orð og ráð har hevur Steinbjørn B Jacobsen, rithøvundur við hepnari hond sett saman orð í bundnum máli um ta vælsignaðu ullina, sum átti í okkum í túsund ár. Og við ikki minni hepnari hond, hevur Urd Johannesen tittul umsett yrkingarnar til enskt so leikandi lætt Endamål lutafelagsins er eisini at finna aftan fyrr á bandarolini bæði á før- oyskum og enskum Tørvar tygum fleiri upplýsingar um Víkinga- tógv, eru tygum vælkom- in at ringja Bílegging frá L/F Suð- uroyar Ullvirki á tlf Eyðkvæmislinjan svarar alt samdegrið á tif. 18820. Mikudagar kl. 19.00-21.00 fæst persénlig ráð- spurningar verða svaraðir. tíðindablaðið 0 Inge Galamba, avgreiðslustjóri í javnstóðuráðnum í Danmark: Javnstøda men ikki likaløn Javnstóðulógin hevur verið í gildi í 20 ár í Danmark, men enn fáa kvinnur og menn ikki likaløn fyri arbeiði av sama virði. Turi KJØLBRO Eitt høvudsevni i sambandi vid javnstødu er spurning- urin um, hvussu arbeiðslív og familjulív hanga saman Á fundinum, sum norður- lendsku javnstødunevndir- nar skipaðu fyri um viku- skiftið í Føroyum, tosaði Inge Galamba, avgreiðslu- stjóri í javnstóðuráðnum í Danmark um henda spurn- ingin. Barnsburðarfarloyvið er 24 vikur, og pápin hevur rætt til 14 dagar farloyvi í sambandi við barnsburðin. Frá 15. til 24. viku er val- frítt, um mamman ella páp- in eru í farloyvi. Í 1997 valdu bara 2,5 % av monn- um henda møguleikan, og tað hongur ivaleyst saman við lønini, sum er ógvuliga lág, bert 60% av arbeiðara- mannalgnini Frá 1. apríl í fjør hava pápar havt høvi at taka fri í tvær vikur eftir at tær 24 vikurnar eru farnar. Taka teir ikki av tilboðnum, fellur tað burtur. Enn fyriliggja eingi tøl um hesi viðurskifti Endamálið við hesi skip- Norðurlendsku javnstødunevndirnar á útferð í Kirkjubø seinasta vikuskiftið anini við at draga pápan inn í lívið hjá barninum, er at gera hann virknan í familj- uni. Hann skal ikki bara vera ein, ið hjálpir til, men vera ein sum kennir og tek- ur ábyrgd í øllum tættum. Líka løn Hóast Danmark hevur havt javnstødulég i 20 ár, fáa kvinnur og menn ikki lika- løn. I midal er lønin hjå kvinnum 89% av lønini hjå monnum. I høgum størvum í stati, kommunum og pri- vatu vinnuni sita f midal enn bara umleid 10% kvinnur. Eisini i pensjónsviður- skiftum er stórur ójavni millum kynini. Hóast ein kona og ein maður gjalda sama krónutal í pensjón í líka langa tíð, fær maðurin stórri upphædd útgoldna, tí pensjónskassarnir siga, at kvinnurnar liva longri og mugu sostatt fáa minni fyri hvørt utgjald. ES hevur noytt Danmark at fáa hesi Jessie Kleeman, forkvinna í javnstóðuráðnum í Grønlandi: Javnstøda ein samfelags- uppgáva Tað er trupult hjá grónlendskum kvinnum at fáa kravið um javnstødu gjøgnumført, ti javnstóðumál fáa ikki høga raðfesting, sigur Jessie Kleeman TurIÐ KJØLBRO Javnstøduspurningurim er ein heilt annar i Grønlandi enn í hinum norðurlondun- um. Í Danmark, Noregi, Svøriki, Íslandi, Finnlandi og Føroyum er lóg um javn- stóðu. Grønland hevur onga slíka enn, men arbeitt verð- ur við málinum Millum grønlendingar merkir javnstøda í gerandis degnum fyrst og fremst javnrættindi millum danir og grønlendingar. Grøn- lendska samfelagid hevur Ojavnar, sum kunnu sam anberast vid støduna i menningarlondum, utlend ingar fyrst og fremst danir hava ágóðar í samfelagnum, sum grønlendingar bert kunnu droyma um Í øllum spurningum um mismun er problematikk- urin tí dupultur. Danir og aðrir útlendingar fáa ul dømis hægri løn, betri bú- stadarvidurskifti og so framvegis enn grønlending- ar. Tí er tað ofta trupult hjá kvinnum at koma igjøgnum við sínum kravi um javn- stødu Hóast onga javnstødulog hevur Grønland eitt javn- støduråd, sum fyrireikar eina lóg og i henni er Jessie Kleeman forkvinna. Nógv verður tosað og kjakað um javnstødu í Grønlandi, men kjakið druknar altíð í spurn inginum um javnstødu mill- um grønlendingar og dan Hverja ferð tað verður lýst við fundi um javnstødu, metir hópin av fólki upp, ti viðurskiftini uppá pláss so- leiðis, at kvinnur ikki skulu fáa útgoldið minni í pen- sjón, tí tær hagtalsliga liva longri enn menn. Sama er galdandi við- víkjandi arbeidsføri. Kvinn- ur noyðast at gjalda mun- andi meiri enn menn, tí tær verða oftari 6arbeidsførar. Javnstýðuráðið hevur júst givið eina bók út um pen- sjónsviðurskifti, „Pension lige nu og fremover. Hvid- bog om kvinders og mænds erhvervstilknyttede pen- sionsforhold“. Munurin í pensjónsútgjaldi kann vera millum 2000 til 4000 krón- ur um mánaðin. Konufólk, sum í tíðar- skeið hava verið burturi av arbeiðsmarknaðinum til dømis í barnsburðarfar- loyvi, gjalda minni í pen- sjónsgrunnar. Tá ið saman um kemur fáa tær tí eisini minni útgoldið í pensjón. Tí verður arbeitt fram ímóti, at fólk ikki skulu missa rætt- indi, tá ið tey eru burturi av arbeiðsmarknaðinum í far- loyvi. Umboðini úr Grønlandi, Finnlandi, Svøriki, Noregi, Danmark og Føroyum á útferð tey hava áhuga í javnstødu millum danir og grønlend- ingar. Kynsleiklutirnir í Grøn- landi hava ógvuliga stóran týdning. Familjumynstrið er ógvuliga fastgrógvið, men grønlendska samfelagið hevur verið fyri stórum broytingum og tað hevur havt truplar avleiðingar fyri familjuna. Stødan hjá kvinnuni er serliga ring, tá ið misnýtsla av ymiskum slag er uppi í. Tað er til dømis ikki bara kvinnu- ábyrgd, men ein ábyrgd hjá samfelagnum. Kleeman førdi fram á fundinum, sum norð- urlendsku javnstødunevnd irnar hildu um vikuskiftid, at tað gongur seint og er strævið at koma igjøgnum við javnstødumålum. Tey fáa ikki høga radfesting og Jessie neydugt er alla tidina at fylgja vid og dagføra lógir og kunngerðir. Hetta verður ikki broytt, fyrr enn menn skilja, at javnstøda eisini fer at geva teimum eitt betri lív. Ti javnstødumål er ikki ein kvinnusak, men ein sam- felagsuppgåva. I javnstóðuráðnum sita 11 limir og teir umboða ar- beiðsgevarar, løntakarar, kvinnusamskipan, lands- umfatandi umgdómsfelag, og trý umboð úr teim trim- um størstu politisku flokk- unum. Jessie Kleeman held- ur ikki tad vera skilagott, at flokspolitikarar sita i ráð- num, tí javnstøðumálið verður tá bundið at teirri flokspolitisku skránni.