fríggjadagur 5. desember 2003síða 4

6 Nr. 232 - 5. desember 2003 Nr. 232 - 5. desember 2003 7 Landsstýriskvinnan í mentamálum, Annita á Fríðriksmørk vil beina allar málsligar forðingar av vegum, tá føroyingar fara út um landoddarnar í útbúgvingarørind- inum. Fyri at økja um talið á teimum, sum velja onnur lond enn Danmark og enskt talandi lond, at út- búgva seg í, verður møguleiki at fáa eitt ókeypis málskeið í framtíðini MARKLEYS ÚTBÚGVING Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo Vit skulu hava fleiri fólk, ið útbúgva seg aðrastaðni enn í Danmark og enskt talandi londunum. Hetta er greiði boðskapurin frá lands- stýriskvinnuni í mentamál- um, Annita á Fríðriksmørk. Ein stór forðing hjá lestr- arhugaðum føroyingum at velja onnur lond enn eitt nú Danmark ella Ongalnd er málið. Ein setist aftur, tí ein er ótryggur við onnur mál enn danskt og enskt, og tað kann verða ein forðing fyri at fáa so gott úrslit sum gjørligt. Hetta ætlar lands- stýriskvinnan í mentamál- um, Annita á Fríðriksmørk, at gera nakað við. Forðing burtur Í framtíðini fara føroying- ar, sum velja útbúgvingar í øðrum londum enn Dan- mark og enskt talandi lond- unum, at fáa eitt ókeypis málskeið, áðrenn farið verður undir sjálva útbúgv- ingina. Við hesum, er málið frá politiskari síðu at beina fyri málsligu forðingini. Holger Arnbjerg, ið starvast á Altjóða Skriv- stovuni fegnaðist ætlanina hjá landsstýriskvinnuni. – Í dag búgva 92-93% av øllum lesandi í Danmark ella einum enskt talandi landi. Einstøk eru í Spania, Italia, Kina, Kuba, Frak- landi og Týsklandi, men hetta tal kundi verið størri. Innan eitt nú ferðavinnuna í Føroyum skríggja tey eftir fólki, sum duga týskt, franskt og spanskt, og tað er at gleðast um, at man frá politiskari síðu vil gera nakað fyri, at fólk eisini velja hesi lond at útbúgva seg í, segði Holger Arn- bjerg millum annað. Annita á Fríðriksmørk sigur, at hon heldur tað er ómetaliga týdningarmikið, at føroyingar leita sær út- búgving í so ymiskum lon- dum sum gjørligt. Hetta tryggjar neyðuga fjøl- broytni í samansetingini av teimum ymisku útbúgv- ingunum. Hon vísir millum annað til, at føroyingar í dag samskifta við ein hópin av ymiskum londum, og tað er avgjørt ein styrki, at vit hava fólk sum kenna til mentan og mál hjá teimum londum, vit samskipa við. Byrjar í dag Í dag fer útbúgvingarstevn- an, Markleys útbúgving, av bakkastokki í Norður- landahúsinum. Endamálið við stevnuni er at kunna um óteljandi útbúgvingar- møguleikarnar úti í heimi. Heitið Markleys útbúgv- ing sipar til, at tíðar- og staðbindandi mørkini fyri at taka eina útbúgving eru ikki so týdningarmikil longur sum fyrr. Útbúgv- ingarstevnan skal verða við til at eggja bæði yngri og eldri at fáa nýggj hugskot til nýggjar avbjóðingr á teirra útbúgvingar- og lívs- leið. Markleys útbúgving verður bæði fríggjadagin og leygardagin í Norður- landahúsinum og ùtvarps- høllini. Málið skal ikki verða nøkur forðing Landsstýriskvinnan í Mentamálum, Annita á Fríðriksmørk vil beina allar málsligar forðingar av vegum, tá føroyingar fara út um landoddarnar í útbúgvingarørindinum. Hetta skal millum annað gerast við einum ókeypis málskeiði Mynd: Jens Kristian Vang Holger Arnbjerg er primus motor aftanfyri útbúgvingarstevnuna, Markleys útbúgving, sum fer av bakkastokki í dag. Mynd: Jens Kristian Vang Einki per- sónligt fyri Anfinn Anfinn Kallsberg tekur tað ikki so tungt, at tað leikar hart á hann í hes- um døgum. Málið er politiskt, sigur hann, og sjálvur hevur hann lagt tað aftur um seg. Hann finst harð- liga at pressuni fyri at siga, at hann sjálvur mátti rinda peningin aftur á sinni BÓKHALDARIN Ingi Rasmussen ingi@sosialurin.fo – Tað er fullkomiliga hol í høvdið, tá sagt verður, at eg persónliga skuldi rinda peningin aftur. Eg havi ikki per- sónliga goldið hasar 912.000 krónurnar aft- ur. Tað vóru skipini, sum eg var reiðari á, sum endurgoldu pen- ingin aftur til Frost- virkið. Tað sigur Anfinn Kallsberg, sum er troyttur av at hoyra, at hann skuldi rinda pen- garnar aftur til Frost- virkið á sinni. Hann vísir staðiliga aftur, at hann fekk nak- að persónliga burturúr tí, sum hendi fyri góðum 20 árum síðan, tá ið hann var tikin í at hava svikað fyri 912.000 krónur sum bókhaldari á Frostvirk- inum. Talan var um flytingar millum virki og skip, sum hingu saman, sigur hann, og semjan millum Frost- virkið og Anfinn Kalls- berg, sum grannskoð- arin legði upp til, fingu flytingarnar at ganga aftur. – Anfinn Kallsberg hevur einki fingið bur- turúr hasum, og tí hev- ur hann heldur einki goldið aftur persónliga. Tað gjørdu skipini, sig- ur Anfinn Kallsberg. Tað sæst annars ikki á løgmanni, at hann er á hvørjum munni í hes- um døgum. Sjálvur sig- ur hann, at tað nervar hann ikki stórvegis. – Eg havi tað gott. Sjálvandi er trýstið stórt, og tað stendur nógv á. Men hetta mál- ið er langt síðan av- greitt fyri mítt viðkom- andi, og tað, sum nú fyrigongur, er politiskt trýst. Tað havi eg upp- livað áður, sigur Anfinn Kallsberg. Fólkaflokkurin bakk- ar ikki ein tumma, og tí líkist alt meira og meira einum nýggj- ársvali um góðar seks vikur. Løgmaður vil ikki vátta, at hann spælir sær við tank- anum, men hann við- gongur, at tað kann ganga skjótt í polit- ikki. Ein umbering er óhugsandi NÝVAL Ingi Rasmussen ingi@sosialurin.fo Løgmaður boyggir seg ikki. Og tað kemur heldur ikki upp á tal, at Fólkaflokkurin skrivar undir nakra av treytunum, sum Tjóðveldis- flokkurin hevur sett. So mikið tyktist greitt fyrrapartin hósdagin. Land- ið alt lá annars í spentari bíðistøðu eftir, hvat løg- maður og Fólkaflokkurin fóru at gera. Fólkaflokkurin viðgjørdi støðuna á fleiri fundum, og løgmaður hev- ur fingið fullan stuðul mill- um partamenninar á løg- tingi og í landsstýri. Anfinn Kallsberg vil hvørki vátta ella avsanna upplýsingarnar hjá Sosi- alinum um, at hann ikki vil ganga undir nakra av treyt- unum, sum eru settir fram av Tjoðveldisflokkinum. Greitt er, at fleiri fólka- floksfólk hava ávarað hann um at koma við nakrari um- bering, og eingin vil hoyra talan um, at onkur annar verður løgmaður í sam- gonguni. Nýval sannlíkt Tað ljóðar annars, at hann var hugaður at geva eina veika umbering, men av ótta fyri at hann samstundis setir seg sjálvan í ringt ljós, tí hann sostatt viðgongur at hava misbrúkt sítt embæti, so hevur hann slept tí møguleikanum. Sostatt bendir nógv á, at nýval er um at gerast tann mest sannlíki útgangurin á stjórnarkreppuni, sum hev- ur tikið seg upp, eftir at bókin »Skjót journalistin« er útkomin. Løgmaður hev- ur fullan rætt at skriva út nýval, tá hann heldur tað vera rætt, og tað kann eins væl henda í dag sum í morgin. – Politikkur er ein vanda- mikil verð. Tá ið tingini henda, so henda tey skjótt, men annars havi eg onga viðmerking til tínar met- ingar, sigur Anfinn Kalls- berg løgmaður. Hann vísir bara til stýris- skipanarlógina, sum hann hevur liggjandi framman fyri sær á skrivaraborðinum í Løgmansskrivstovuni í Tinganesi. Sambært henni vísa seg tríggir upplagdir møguleikar, um eitt val gerst úrslitið av fastlæstu støðuni. Tríggir møguleikar Løgmaður kann sjálvur skriva út nýval. Tað ger hann við at handa løgtings- formanninum eitt skriv og lýsa eina kunngerð. So er løgtingsval um seks vikur. Keldur í Fólkaflokkinum siga tó við Sosialin, at løg- maður helst himprast við hendan møguleikan, tí so eru tað hansara persónligu viðurskifti, sum hava út- loyst eitt val. Í staðin kann Fólkaflokk- urin so leggja uppskot fyri løgtingið um eitt nýval. Tað gevur eisini flokkinum møguleikan at fáa eitt rok- mikið kjak fyri opnari mikrofon – a la misálitið á Jørgen Niclasen – har flokkurin fær vart síni sjónarmið, uttan at pressan klippir og kutar í útsagnum. Triðji møguleikin er, at eitt misálit verður reist. Tað skal eisini viðgerast í løg- tinginum. Innan eina viku eftir misálitisuppskotið er samtykt, hevur løgmaður møguleikan at útskriva valið. Sostatt hevur løgmaður stórt vald at avgera, hvussu landið liggur. Tað er gjørt fyri at hava javnvág millum útinnandi og lóggevandi valið. Politiskt vaakum Góðar keldur siga annars, at tað er merkiliga friðarligt á politiska vígvøllinum, hóast nógv stendur á. Tað kann vera ein fráboðan um ódnina, sum kemur. Eitt sindur av sambandi hevur verið tvørtur um floks- mørk, men tað hevur einki úrslit givið. Sosialurin veit, at Fólka- flokkurin stillisliga hevur spurt seg fyri hjá Javnaðar- flokkinum. Teir droyma um eina minnilutastjórn, tryggjað av smáu flokkun- um, sum eisini hevur ti- ltalað javnaðarfólk. Men Javnaðarflokkurin aftrar seg við at bjarga løgmanni. Okkurt óformligt samband hevur eisini verið millum Fólkaflokkin og Tjóðveld- isflokkin, men har er ikki so nógv at tosa um, tí Tjóð- veldisflokkurin hevur sett so harðar treytir, sum eru ringar at víkja frá. Spurningurin er, hvat Tjóðveldisflokkurin ger, um einki hendir. Tað ljóðar, at eitt evstamark verður ásett, men tað fekst ikki svar uppá, áðrenn blaðið fór til prent. Nýval á trappuni Hørðu krøvini hjá Høgna Hoydal og Tjóðveldisflokkinum til Fólkaflokkin kunnu føra til, at Edmund Joensen fær eitt skjal frá løgmanni, har hann útskrivar nýval Mynd: Jens K. Vang C M Y K 7 6