fríggjadagur 19. juni 1998síða 25

Nr. 113 — 19. JUNI 1998 tíðindablaðið | 25 Bhp á ) Nótabátur/trolar CSW frysting & flakalinju: 68 14 m 4800 Bhp - USD Føroyska meklaravirkið Maretec arbeiðir í Kina Skipsmeklaravirkið Maretec á Argjum hevur tey seinastu árini bygt fleiri fiskiskip uttanlands - í Pólandi og Spaniu til kundar í Europa, Fjareystri og New Zealandi EIRIKUR LINDENSKOV Fyri stødugt at vera kapp- ingarførir á byggimarknað- inum eru neyvar marknað- arkanningar gjørdar av skipasmidjum kring knøtt- in. Urslitið av hesum kann- ingum visti, at Kina hevði tann mest åhugada byggi- marknaðan, sigur Alvur Mortensen á meklaraviki- num. — Í hesum sambandi skal nevnast, at tað er ein veru- leiki, at alt fleiri reiðarar í Europa velja at byggja í Kina í dag. Sum dómi kann upplýsast, at tann danska stårfyritøkan A. P. Møller, P&O í Bretlandi, fleiri skandinaviskar, týskar og aðrar fyritøkur í Evropa byggja bæði størri og smærri serskip í Kina. — Síðani 1995 hava vit konsentrerað okkum um skipasmiðjur í Kina. Vit hava í hesum sambandi fleiri ferðir verið í Kina saman við okkara íslendsku samstarvspartnarum og gjørt fyrireikingararbeiði til at byggja fiskiskip har. Sum úrslit av hesum kunnu vit bjóða føroyingum at byggja nýmótans fiskiskip á skand- inaviskum stødi í Kina fyri ein munandi bíligari kostn- að - upp til eini 30 - 40% bíligari enn skip kunnu verða bygd fyri í t. d. Pól- andi og Spaniu, sigur Alvur Mortensen. Skipasmiðjur við ISO 9002 certifikati Skipsmeklaravirkið Mare- tec hevur, saman við sínum íslendsku partnarum í kina- projektinum, gjørt eina 12 ára samstarvsavtalu við eitt stórt kinesiskt skipabyggi- felag, sum eigur fleiri stórar skipasmiðjur í Kina á al- tjóða stødi við ISO 9002 certifikati. Í einari av skipasmiðju- num >GH-Shipyard< ar- beiða uml. 4000 fólk, harav uml. 450 eru verkfrødingar og teknikarar. Skipasmiðjan fevnir um eitt øki sum er 1.000.000 km? og hevur góðar fasilitetir sum: bygg- ihøll 428 x 60 m, flótidokk 2400 tons, turrdokk 5000 tons, sleipistød 600 tons, aluminiumverksmidju og aðrar byggihallir. - Skipasmiðjan er før fyri at byggja skip av alskins sløgum frá fiskiskipum, farmaskipum, tangaskipum, supplyskipum, vaktar- og bjargingarskipum v. m. - alt á sera høgum international- um tekniskum stødi, sigur Alvur Mortensen. Skandinavisk tøknifrødi Skipsmeklaravirkid Mare- tec hevur eisuni gjørt eina samstarvs avtalu vid ti størstu islendsku arkitekta, verkfrødinga- og konsulent- fyritøkuna i fiskiskipum »VS-Skipatækni« i Reykj- avik. »Vik á Sandvik« í Noregi, sum er tann stórsta av sínum slagi í Skandina- via, eigur 49% av hesu ís- lendsku fyritøkuni. — Vit fáa sostatt við hes- um samstarvi tað best hugs- andi teknisku vitan og ný- hugsan innan bygging av fiskiskipum við samtaki- num millum Ísland og Nor- egi, sigur hann. Alt tað tekniska arbeiðið, sum er neyðugt fyri at fuil- føra hetta byggiprojektið frå byrjan til endan, verður framt av »VS-Skipatækni« sum t. d. projektering, dok- umentering, alt tekniar- beiði, heríroknað arbeiðs- og klassatekningar, stabili- tetsútrokningar v.m. Eftirlit »VS-Skipatækni« skal hava verkfræðingar og serfrød- ingar í skipabygging á skipasmiðjuni í Kina í allari byggitíðini. Hesir teknikar- ar skulu verða ráðgevarar, hjálpa til at leiða arbeiðið og. hava eftirlit við skipabyggingini. - Við hesi stýring av bæði tekniskum og praktiskum slag, kunnu vit tryggja før- oyingum ein nýbygning úr Kina á hægsta tekniska stødi, við einum kvaliteti, sum ikki liggur aftan fyri tann, ið tær bestu skipa- smiðjurnar í td. Noregi kunnu fremja í verki, sigur Alvur Mortensen. Utgeråin til skipini, sum verða bygd í Kina, er tann mest framkomna, ið verður nýtt til fiskiskip í dag: Frá »ULSTEIN« ella likn- andi: Høvudsmaskina, høvudsgear, skrúvuaksil við skrúvu, skrúvudysa, síðu- skrúvur, róðurgreiðir, róður, høvudstalva og Brattvaag- spøl. Hjålpmaskinur frå Cater- pillar ella liknandi. Gene- ratorar frå Leroy Somer ella líknandi. Fabrikk layout frá MAR- EL ella líknandi - Fabrikk frá BAADER, Carnitec ella líknandi Elektronikkur frá FUR- UNO ella líknandi Byggiharrin kann eisuni sjálvur velja aðra útgerð, sigur Alvur Mortensen Klassa- og skipasániskrev Skipið verður bygt í sam- svar við galdandi krøv og treytir hjá DNV, Bureau Veritas ella Lloyds klassa og skal uppfylla øll neyðug krøv hjá skipasáninum i Føroyum. Byggikvaliteturin og út- gerðin á hesum nýbygningi er á sama stødi, sum tey mest námótans fiskiskipini í Noregi hava og byggitíðin er tann sama. Byggikostnaðurin í Kina er heili 30-40% bíligari enn tann í Pólandi og Spaniu. Alvur Mortensen sigur, at stýringin við byggiprojekt- inum er sera góð á øllum stigum, bæði við tí tekniska og við eftirlitinum, áðrenn bygt verður, meðan bygt verður, við yvirtóku og aft- aná at skipið er komið í vinnu Garanticftirlitið og møg- uligar åbøtur verður gjørt í Scandinaviu eftir nærri av- talu — Byggiprojekt, sum vit i løtuni arbeiða við í Íslandi, Noregi og uttanfyri Europa geva eina ábending um kostnadarstødi í Kina, sigur hann: Flakatrolari við fabrikk: 65 x 13 m - 4800 Bhp á USD 10,7 mill. mill Alvur Mortensen s fólk, ið hava fyrispurning eru vælkomin at seta seg samband við Maretec, har teir fegnir geva fleiri upp lýsingar um bygging í Kina Ein av byggihøll Kina, sum Marete« samstarvar vid Mynd: Alvur Mortensen 4num Í Føroyskur rokkur å føroyskum Plátufelagið Tutl hevur nógv jørn í eldinum í hesum døgum. Í vikuni kom barnafløgan »Epl apetur« hjå Paula Han Aleksanduri Kristiansen ut, og sum ådur lyst er ein nygg rokkfløga i umbúna. Á heysti 1995 og i fjør gav Tutl Rock i Føroy- um-fløgurnar ut, sum eins og Jazz i Føroyum- plåturnar år sjeytiåru- num verða mettar sum týdningarmikið doku- mentariskt ulfar um føroyska tónleikalívið seinnapartin av hesi øldini Nu verdur so aftur heitt á yrkjarar, tóna- smiðir og tónleikarar at senda tilfar inn til eina rokkfløgu - hesaferð tó við føroyskum tekst- um. Flestu sangirnir å teimum báðum undan- farnu rokkfløgunum vóru ensktmælur, og gongur Tutl ti „nýggjar leidir«, samstundis sum roynt verður at menna tað føroyska málið í rokkheiminum Freistin at senda bond og úlfar annars inn er tann 20. Juni - øll kunnu royna seg - og ætlanin er at byrja upptøkurnar longu i heyst. sen og