leygardagur 27. juni 1998síða 4

4 tíðindablaðið 2 SS || SAVÆAKVUØJU VU i Nr. 119 — 27. JUNI 1998 Verkfróðingur: Politikarar eiga ikki at stýra, hvør skal fáa oljuhavn: Tað er sunt við kapping ímillum kommunurnar um — Tad sunt at tær førovsku komm- urnar fara undir eina kapping um at fáa oljuhavn til sín. Og persón- 7 7 liga haldi eg ikki, at tad er skila- gott, at Løgting og Landsstyri leggja seg ut i, hvar i Føroyum oljuhavn skal verða, sigur Signar Heinesen, verkfróðingur AK! BERTHOLDSEN — Eg haldi ikki, at Løgting og Landsstýri eiga at leggja seg út í, hvar føroyskar olju- havnir skulu verða í Fer- oyum — Tverturímóti haldi eg, at tað kann vera skil í, at kommunurnar kappast sum frægast um at faa oljuhavn til sin — Serliga tå ið vit hugsa um, at tað eru fleiri havnir, sum longu nú kunnu brúk- ast --Og hetta hevði eisini givið olju - og útgerðarfel- øgum møguleika til sjålvi at valt, hverja havn, tey halda vera frægast. Hóast Signar Heinesen er verkfrødingur hjá Lands- verkfrødinginum, leggur hann dent á, at hetta er hans- ara heilt persónliga mein- ing, og at hansara úttalilsi standa fyri hansara egnu rokning og umboða ikki á nakran hátt Landsverkfrød- ingin Bli royna at draga Nú er nidurteljingin av álv- ara byrjað til tann eina dag har vit loksins fáa at vita, um yvirhøvur nakað ríki dømi er í undirgrund okk ara, - ella ikk Men i vonini um eitt olju ævintýr, hevur hørd kapp ing ukid seg upp um alt tandið um at draga so I rr Tv sum hongur DD »uvInT um - tú Sir kommunur gjørt eitt stór! arbeiði fyri a visa seg og sínar firðir og havnir og umstødur annars, fram fyri Kappingingin ímillu tær féroysku kommunurnar um at fáa oljuhavn er harðnað. Fyribils eru tvær ítóki- ligar ætlanir komnar fram, tann hjá tvøra- monnum á Drelnesi (myndin) og tann hjá havnarmonnum á Sundi Politikarar hava ávar- að ímóti at leypa framav, so vit ikki fáa oljuhavn á »hvørjum tanga“ Men tað er einki at ræðast, heldur Signar Heinesen, verkfrødingur. Tvérturímóti kann tað vera skil í , at komm- unurnar kappast um at fáa olju- og útgerð- arhavn, heldur hann. oljufeløgunum og útgerðar- feløguum, og hava roynt at sannført tey um, at nettupp teirra havn, teirra fjørður og teirra kommuna er nógv tað besta staðið í Førovum at gera oljuhavn, ella útgerð arhavn Eitt fyribils úrslit av hes um hevur verid, at higartil eru tvær itøkiligar ætlanin lagdar fyri dagin um olju havnir Tvøramenn vóru fyrstir við eini ætlan um eina olju- útgerðarhavn á Drelnesi í samstarvi við danska fel- agið Danbor, sum er dótt- irfelag hjá risanum í donsk- um vinnulívi, Maersk. Men teimum á baki komu havnarmenn nakrar fáar dagar seinni við eini ætlan um, útgerðarhavn á Sundi í samstarvi við stóra, skotska felagið ASCo. Og í hølunum á teimum boðaði báði klaksvíkingar og runavíkingar frá, at eisini teir royna at tekkjast olju- feløgum og utgerdarfeløg- um, og royna at fåa tey at skipa eina útgerðarhavn i Klaksvík og í Runavík. Harafturat vita vit, at báði vágafólk og vágbingar eis- ini liggja framvið. Frí kapping ella politiska avgerð? Hetta hevur reist spurningin um, hvussu vit bera okkum klókast at í hesum sam- bandi. Summir politikarar brúka Noreg sum ræðumynd og minna á, at í Noreg vóru olju- og útgerðarhavnir gjørdar á , hvørjum tanga“ Men tað einasta, sum fekst burturúr, var, at kommunur setti seg í ovur honds skuld, tí tað bara nakrar heilt fáar av hesum oljuhavnum, blivu brúktar og tær flestu kommunurnar komu tiskil at sita efur við einari stórari, men deyðari ílógu, sum skuldi betalast aftur, uttan at hon gav eina krónu í inntøku. Føroyskir politikarar hav- a ávarað føroyingar ímóti at gera sama mistak sum norð- menn. Hinvegin tykjast flest øll samd um, at tað verður helst bara tann eina útgerðar- havnin í Føroyum. Spurningurin er bara hvar skal hon vera? Summir politikarar halda, at tær føroysku kommun- urnar eiga at sleppa at føra seg fram, sum tær vilja og at tað skulu olju- og útgerð- arfeløgini helst sjálvi finna útav, hver havn, tey halda er tann frægasta. Hinvegin eru tað aðrir politikarar sum halda, at Løgting og Landsstýri eiga at gera av, hvar úgerðar- havnin skal verða - og at tað m.a. skal gerast útfrá einum bygdarmenningar- sjónarmiði. Kapping er sunn Signar Heinesen, verkfrød- ingur, er ein teirra, sum av og á ger vart við seg í yms- um samfelagsmálum. Hann er ein av teimum, sum heldur, at politikarar ikki eiga at leggja seg út í, hvar ein møgulig olju-ella utgerdarhavn verdur løgd Eg haldi, at tad er sunt við kapping, eisini á hesum øki, sigur verkfrødingurin. — Ein útgerðarhavn er breyð á borðið hjá fólki, og tað dugi eg ikki at síggja nakað skeivt í, at komm- unurnar kappast um. Hann heldur ikki, at Landsstýrið hevur nakra beinleiðis heimild til at stýra, hvar eir útgerðarhavn skal verða, ella at gera av, hvussu nógvar tær skulu vera. — Eg dugi heldur ikki at meiningini í at steðga fólki í at hava eina vinnuliga ætl- an. — Teir trupulleikarnar, sum kunnu gera eitt slikt, politiskt inntriv rímiligt, dugi eg slett ikki at síggja. Signar Heinesen heldur at ein útgerðarhavn er ikki ødrvisi enn ein og hvør onn- ur havn. — Og eg haldi, at tad hevdi verið eitt sindur løgid um politikarar fóru at steðga eini kommunu, sum ætlaði at gera eina havn til eitt ella annað, vinnuligt endamál. Verkfrødingurin sigur, at vit hava tann fyrimun, at tað eru rættiliga nógvar havnir í Føroyum, sum kunnu brúkast sum útgerðarhavn, í hvussu so er tey fyrstu ár m ; — Tad vil siga, at byrjunar iløgan er í hvussu so er lítil og ongin Tad vil so aftur siga, at kommunurnar kunnu fara undir eina sunna kapping, uttan at tad kostar nakad serligt - hóast tað altíð kost- ar eitt sindur - Hvørjar iløgur ið verða gjørdar so vid og vid i teim- um åvisu havnunum, verð- ur so ein spurningur um, hvussu nógv virksemið verður í teimum. — Og tað er væl eisini skilagott at gera fløgurnar so hvert, brúk er fyri teim- um. Men nú verður ofta víst til tað norska mistakið, har Noregi var nettupp tann, at tað í stóran mun bleiv pol- itiskt ásett, hvar útgerðar- havnirnar skuldu verða — Og eg dugi ålvaratos ikki a síggja nakran mun á um tann politiska avgerðin sigur, at tað skulu verða sjey útgerðarhavnir, ella um tað bara skulu vera ein — - fleiri útferðarhavnir vórðu gjórar til onga nyttu? --Ja, men trupulleikin í Finna sjálvar rætta staðið — Skulu politikarar stýra, taka teir frælsi frá útgerðar- feløgum, oljufeløgum og kommunum Signar Heinesen ivast ikki i, at lata politikarar vera vid at leggja seg ut i, hvar olju - ella útgerðar- havnir skulu vera, fara olju- og útgerðarfelggini sum frá- líður sjálvi at finna fram til, hvørja havn, ella hverjar havnir, tey halda eru best egnaðar. --Eg ivist ikki í, at tað fer at koma av sær sjálvum at útgerðarfelggini meiri og minni fara at taka seg saman um um eina havn, sum tey halda vera tað best egnaðu alt í alt, og tí fara at kons- entrera seg um. Skal lúka ymsar treytir Signar Heinesen sigur, at tað ber illa til at siga heilt eintýðugt, at henda, ella handa havnin er tann best egnaða til útgerðarhavn. — Tað eru ymsar fortreytir, sum gera seg galdandi og sum feløgini taka hædd fyri. — Ein fortreyt er fråstød- an til oljugkið, men spurn- ingurin er, hvussu stóran týdning tann fortreytin hev- ur. — Aðrar fortreytir eru frá- stødan til miðstaðargkið, fråstødan til flogvøll, hvuss- u kyrr havnin er o.s.fr. Signar Heinesen sigur „at tað eru kanska ymiskt, hvussu stóran dent tey ymsu oljufeløgini leggja á tær ymsu fortreytirnar T.d. ivast hann ikki í, at báði havnin á Drelnesi og tann á Sundi eru nóg kyrrar til hetta slagið av skipum. — Men kanska er tað onk- ur, sum nettupp leggur stór- an dent á tað, at havnin er kyrr fyri at gera tað arbeiðs- ligari. Signar Heinesen sigur, at verður frí kapping á økin- um, fer tað at standa til út- gerdarfeløgini sjålvi at gera av, hvørjar av hesum for treytum, tey hvørt í sær halda viga tyngst Men so frá líður ivist eg ikki í, at oljufeløgini fara at skera igjøgnum og at „semjast“ um at brúka eima Havn sigur verkfrødingurin.