mikudagur 10. desember 2003síða 11

20 Nr. 235 - 10. desember 2003 Nr. 235 - 10. desember 2003 21 UTTAN ÚR HEIMI Alt ella einki Júst sum norska stjórnin fyrireikar seg til at taka avgerð um at loyva oljufeløgunum at bora í Barentshavinum, boðar Statoil frá, at verða loyvi ikki givin á minst trim- um leiðum, fer felagið als ikki at bora í Barentshavinum. Sambært norska útvarpinum royna sterkar kreftir í stjórnini at forða fyri, at feløgini sleppa at bora í einum øki, sum eitur Goliat. Men leitistjórin hjá Statoil, Tor Fjæran, sigur við NRK, at sleppur felagið ikki at bora í Goliat-økinum, fer felagið als ikki at seta borin í botnin í Barentshavinum. Leitistjórin sigur, at verða loyvi ikki givin í øllum trimum økjunum, er tað ikki fíggjarliga forsvarligt at bora yvirhøvur. Í oljuvinnuni verður hild- ið, at Barentshavið fer at fáa størri týdning fyri norsku vinnuna enn leiðirnar í Norðsjónum. Tað er serliga flokkurin Vinstri, sum er ímóti at loyva oljufeløgunum at bora í Goliat-økinum, sum er vestan fyri Nordkapp. Flokkurin kann loyva feløgunum at bora í hinum báðum økjunum, men krevur, at myndug- leikarnir áleggja oljufeløgunum sera strong um- hvørviskrøv. Flogfar fekk hol á vongin Eitt av ferðafólkunum umborð á einum flogfari hjá tei- lendska flogfelagnum Orient Thai Airlines varnaðist mánadagin, at eitt stórt petti brádliga datt av øðrum vonginum. Flogfarið var statt í 10.000 metra hædd og var á veg úr Hong Kong til Chiang Mai í Teilandi, tá óhappið hendi. Ferðafólkið, sum varnaðist, hvat hendi, tók myndatólið og tók eina mynd av vonginum, meðan flogskiparin snaraði flogfarinum og setti kós aftur til Hongkong, har flogfarið lendi í øllum góðum. Kanningar í Hong Kong vístu, at eitt petti, sum var 80 ferðir 100 centimetrar, var dottið av øðrum vongin- um, men hví tað var dottið av, er ikki greitt. Arnold stevndur Ein kvinna, sum fyrr hevur lagt guvernørin í Kali- fornia, Arnold Schwarzenegger, undir kynsligan ágang ímóti sær, hevur nú stevnt guvernørinum fyri æru- meiðing. Rhonda Miller var ein av teimum sekstan kvinnun- um, sum undir valstríðnum upp undir guvernørvaldið vildu vera við, at Schwarzenegger hevði gjørt seg inn á tær kynsliga. Hon sigur nú, at guvernørurin nýtti æru- meiðandi orð, tá hann avsannaði skuldsetingarnar. Undir valstríðnum segði Rhonda Miller, at Schwarzenegger hevði togað blusuna av henni, og at hann síðani hevði tikið myndir av bróstum hennara. Hetta hendi, tá filmurin "Terminator 2" bleiv tikin upp. Stuðulsmenninir hjá guvernørvalevninum vístu hesum aftur, og teir avdúkaðu ymiskt meiri ella minni ivasamt um fortíðina hjá Rhondu Miller. Tað vísti seg kortini aftaná, at stuðulsmenninir høvdu mistikið seg, tí upp- lýsingar teirra snúðu seg um eina aðra kvinnu, sum eis- ini eitur Rhonda Miller. AP framgongd Í Noregi fær Arbeiðaraflokkurin stóra framgongd í ein- ari nýggjari meiningakanning. Kanningin, sum Gallupstovnurin hevur gjørt fyri blaðið VG og sjónvarpið TV2, gevur Arbeiðaraflokkin- um 27,5 prosent av atkvøðunum. Tað er 2,5 prosentstig meiri, enn flokkurin fekk í einari kanning í síðsta mán- að. Kanningin gevur eisini tveimum av teimum trimum stjórnarflokkunum framgongd. Høgri fær eitt prosent- stig afturat og fær 17,5 prosent, Vinstri fær eisini eitt prosentstig afturat og fær 3,5 prosent, meðan Kristiligi Fólkaflokkurin hjá Kjell magne Bondevik, forsætis- ráðharra missir 0,5 proisentstig og fær 5,5 prosent. Í andstøðuni er tað bara Arbeiðaraflokkurin,sum hev- ur framgongd. Framburðsflokkurin missir 2,5 prosent og hevur nú 20,5 prosent, og Sosialistiski Vinstriflokk- urin missir 0,5 prosent og fær 16,5 prosent. Fyrrverandi ovastin hjá løgregluni í Oslo heldur, at kanningar- arbeiðið, sum varð gjørt í sambandi við vanlukkuna við ferj- uni "Scandinavian Star", má kannast. Ivaspurningarnir eru ov nógvir, sigur hann KANNING Árni Joensen fartekst@mail.dk Tá 159 fólk doyðu av eldi umborð á ferjuni "Scand- inavian Star" í 1990, var var Leif A. Lier løgregluov- asti í Oslo. Nú sigur hann, at alt ov nógvir leysir endar eru í sambandi við van- lukkuna, og at fleiri spurn- ingar eru framvegis ikki svaraðir. Tí hevur hann skotið upp, at sjálvt kanningararbeiðið aftan á vanlukkuna verður kannað. Við Dagbladet sig- ur Leif A. Lier, at nógvar gitingar, áskoðanir og met- ingar eru komnar fram aft- an á vanlukkuna, og sum ikki vórðu tiknar við í sjálvum kanningararbeiðin- um. Tí heldur hann, at ákæruvaldið eigur at seta eina óhefta nevnd at kanna, um hald er í tí, sum er kom- ið fram. – Tað snýr seg ikki um at kanna, hví eldur kom í skipið. Men eg haldi tað vera neyðugt at kanna sjálvt kanningararbeiðið, sum varð gjørt her í Noregi, so vit fáa at vita, hvat vit gjørdu, og hvat vit ikki gjørdu, sigur Leif A. Lier við Dagbladet. Í Danmark kannar stats- advokaturin í løtuni eisini eina áheitan um at taka eitt mál um "Scandinavian Star" uppaftur. Her snýr tað sum um eigaraviðurskiftini í reiðarínum og um trygg- ingarsvik. "Scandinavian Star" má kannast umaftur Oljufeløgini, sum eru virkin á norska landgrunninum, hava ongantíð dálkað so illa sum í ár DÁLKING Árni Joensen fartekst@mail.dk Alt bendir á, at árið í ár verður metár, tá tað snýr seg um dálking hjá feløg- unum, sum reka oljuvinnu á norska landgrunninum. Sambært myndugleikun- um mistu feløgini 1050 rúmmetrar av olju og kem- iskum evnum út í havið teir fyrstu seks mánaðarnar í ár, og tað var tvær ferðir meiri enn alt árið í fjør. Tá mistu tey 516 rúmmetrar. Út frá hesum rokna myndugleikar- nir við, at feløgini hava ongantíð dálkað so illa sum í ár. Tað gamla metið er frá 1999, tá oljufeløgini mistu 1121 rúmmetrar av olju og kemiskum evnum út í havið. Oljufeløgini á norska landgrunninum hava ann- ars givið myndugleikunum lyfti um, at aftan á 2005 fara tey ikki at dálka hav- umhvørvið. Men kunning- arstjórin hjá Shell í Noregi, Einar Knudsen, sigur við NTB, at tað ber ikki til at tryggja seg ímóti slíkari dálking. Oljufeløgini ongantíð dálkað so illa sum í ár Rættiligur stórkavi er lagstur í fleiri av teimum stóru býunum við amerikonsku eysturstrondina. Her eru vit í býnum Portland í statinum Maine, har hesin maðurin hevur valt at taka skíðirnar fram heldur enn bilin. Á skíðum í býin Umstøðurnar hjá kokkinum umborð á nýggja Finni Fríða eru sera góðar. – Her er rúmligt og nossligt, og allur útbúnaður er til taks, sum ein kokk- ur hevur brúk fyri, sigur John Jarnskor, sum hevur verið kokkur umborð á Tróndi í Gøtu øll árini, síðan skipið kom FINNUR FRÍÐI Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Gøtumaðurin, John Jarn- skor, verður kokkur um- borð á nýggja Finni Fríða. Hann er ein av partaeigar- unum í Tróndi í Gøtu, og hevur siglt við skipinum øll árini, síðan skipið kom í okkara fiskiskipaflota. Nú fer hann so umborð á nýggja skipið. John sigur, at umstøður- nar hjá kokkinum eru sera góðar. Tað er rúmligt og nossligt, og allur útbúnaður er til taks, sum ein kokkur hevur brúk fyri. – Nýtt umborð á Finni Fríða, sum ikki er umborð á Tróndi í Gøtu, er eitt nú ein sonevndur kombi-dampari, ið er ein sera væl egnaður steikiovnur, sum eisini kann brúkast til epli. Í fylgi við John umborð á Finni Fríða eftir, at skipið seinasta leygardag varð navngivið, var eisini kona hansara, Anna Maria. Vit spurdu hana, um hon kanska var eitt sindur øv- undsjúk, nú maður hennara hevur fingið bestu umstøð- ur at arbeiða undir í sínum "køki". Men áðrenn Anna Maria fekk stundir at svara, segði John, at konan hevði einki at grenja um, tí hon hevur sjálv fingið nýggjan køk heima við hús. Saman við manni sínum, fegnast Anna Maria um góðu umstøðurnar umborð á Finni Fríða. Hon heldur ikki, at hon hevði viljað býtt um við mannin, soleiðis at tað var hon, sum var umborð - og hann í landi. Eisini á dekkinum Einir 10-11 mans verða við nýggja skipinum, og John heldur ikki, at tað er trupult hjá einum einsamøllum kokki umborð at ambata manningini. Spurdur, um hann hevur stundir at hjálpa til á dekk- inum, tá Ið løtur eru, har minni er at gera í kabússini, sigur hann, at honum dám- ar væl at vera á dekkinum. – Jú, eg plagi at vera á dekkinum, tá ið høvið býðst og nógv er at gera, sigur hann. Sum kokkur, bakar John breyð og annan bakstur til manningina. Vit spurdu eisini Onnu Mariu, um maðurin ger mat, tá ið hann er heima, men tað fingu vit hana ikki at siga. – Nei, heima við hús eri tað eg, sum syrgi fyri mat- gerðini. Útbúgvin kokkur John er annars útbúgvin kokkur. Hann er sonur Martin Juul Jarnskor, og taldist í sínari tíð millum allar fótbóltsstjørnurnar, sum Martin og konan eiga. John og Anna Maria, sum búgva í Havn, eiga 3 børn, sum eru millum 12 og 22 ára gomul. Tey hava bæði fingið nýggjan »køk« John og Anna Maria Jarn- skor í kabússini umborð á nýggja, Finni Fríða; hann kokkast umborð - hon í landi Mynd: Vilmund Jacobsen Aksel verður yngstur maður umborð: Misti pápan umborð á Tróndi í Gøtu Aksel Mikkelsen, sum er 20 ára gamal, verð- ur yngstur maður um- borð á nýggja Finni Fríða. Síðan hann var 15 ára gamal, hevur hann loyst av umborð á Tróndi í Gøtu í summarfrítíðini YNGSTUR UMBORÐ Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Vit sita við eitt borð á Com- fort Hotel Bryggen í Åle- sund. Eru júst komin uppá pláss og eru settir við borð- ið til ein góðan bita. Fleiri enn 40 fólk vóru við í ferðalagnum úr Føroyum. Í morgin verður nýggi Finn- ur Fríði – enn ein stoltleiki hjá gøtumonnum – navn- givin á Langsten-skipa- smiðjuni í Tomrefjørðinum. Við borðið sita bæði til- komnir og ungir menn. Spurt verður, hvør yngst- ur maður verður umborð á nýggja skipinum. Jú, tað verður hasin – Aks- el, sigur ein av teimum tilkomnu og peikar yvirum borðið. Meira verður ikki tosað um tað, men eg hugsi við mær, at kanska fara vit at venda aftur til unga mannin. Doyði umborð Í endanum av røðu síni á Langsten-skipasmiðjuni dagin eftir, biðir reiðarin, Jákup Jacobsen, manna- múgvuna minnast í tøgn ein av parteigarunum, sum doyði av vanlukku umborð á Tróndi í Gøtu. Tá ið stilla løtan er av, spyr onkur, hvør maðurin er, sum var fyri hesi van- lagnu - og nær syndarliga hendingin fór fram. Jú, hetta hendi í 1992, meðan skipið lá á Fugla- firði. Maðurin var Jákup Mikkelsen úr Syðrugøtu. Tá ið navngevingin er av, røður eru hildnar. og ein góður biti er etin á skipa- smiðjuni, verður farið umborð á stásiliga skipið. Uppi á brúnni gongur Aksel. Vit spyrja, hvussu tað hongur saman við, at hann nú hevur fingið fastan kjans umborð. Er tú sonur onkran av teimum 11 eigarunum, spyrja vit – og uttan at hugsa um tað, verður eisini spurt, um pápin er við í ferðini. - Nei, pápi mín er deyður. Tað var hann, sum doyði umborð á Tróndi í Gøtu. Er mamma tín meðni her, spyrja vit aftur. Jú, hon er; hon stendur har yviri, sigur fryntligi unglingin og peikar yvir í hin endan av brúnni. Fýra børn Vit fara yvir til hennara, og eg spyrji, um vit kunnu taka eina mynd av teimum báð- um. Hon er blíð og fyrikom- andi og sigur, at tað kunnu vit saktans. Ragna Mikkelsen er mamman, ættað úr Runavík. Hon sigur, at maðurin og pápi Aksel, Jákup Mikkel- sen, doyði umborð á Tróndi í Gøtu, 14. apríl 1992. - Hendingin fór fram, meðan teir lógu á Fuglafirði og riggaðu til, sigur hon. Tey áttu fýra børn, sum í 1992 vóru í aldrinum, 2-11 ár. Aksel, sum gjørdist stud- entur í summar, sigur, at hann í fyrsta lagi ætlar sær at fáa siglingstíðina. - Gongur alt, sum ætlað, fari eg seinni á skúla, har eg ætli mær at fáa eina skips- føraraútbúgving, sigur Aks- el Mikkelsen at enda. Aksel undir liðini á mammu síni, Ragnu. Tað var maður Ragnu og pápi Aksel, Jákup Mikkelsen, sum doyði umborð á Tróndi í Gøtu í 1992, meðan teir lógu á Fuglafirði og riggaðu til Mynd: Vilmund Jacobsen C M Y K 21 20