leygardagur 18. juli 1998síða 15

Nr. 134 — 18. JULI 1998 tidindabladid NMN 15 standa har miðskeiðis í øll- um og síggja og hoyra so nær hjá, hvussu ein so dugnaligur listamaður sum Aage Haugland arbeiðir. Ég fekk eisini sungið meg inn í operakórið við Det Konge- lige Danske Teater, so eg kundi liva av at syngja. Påpi mín hevði nokk ilt við at skilja, hvat allur hesin sang- urin skuldi enda við. Keyp- mannahavn ljóðar kanska nakað „syrut“ í oyrunum á summum føroyingum, og so bara at ganga har niðri og syngja... — Men tað eggjaði mær til at halda fram, at dugnalig fólk bóðu meg fara víðari. Tað hevði nógv at týða fyri meg, at Kim Borg tímdi at ómaka sær til at geva mær sangtímar - hansara ráð kann eg brúka so leingi eg livi. — Rúni er skjótur til látur, og hann flennir, tá hann tos- ar um seg, sum serigsan bass ella basso profundo. — Í maj í fjør var mær greitt, at eg mátti velja. Fast starv í kongaliga kórinum, ella tora at royna lopið sum solosangari. — Eg leyp, tí møguleiki var fyri, at eg f Finnlandi kundi fåa Jorma Hynninen sum lærara. Hann er av teim størstu nakrantíð, við nógv- um royndum, og enn, sum $7 ára gamal, framførir hann og syngur líka væl. Føroyingar Egja operahus m hundrað vónrík fólk eru hvert år til upptøkuroynd á Sibelius Akademinum i Helsinki, men bert få sleppa inn. Rúni var í fjør teirra milum. Útbúgvingin tekur 4 ár. SU-stuðulin úr Danmark røkur til hálva húsaleigu, so hann er takksamur fyri tey legat, hann hevur fingið frá Højgaardgrunninum, Gang- stedgrunninum, Augustin- usgrunninum og Jubilæ- umsgrunni Nationalbank- ans. Og ikki at tala um stuð- ulin úr Føroyum, ið er minni í krónum og oyrum, men tað hitar hjartarøturnar, at fólk heima í Føroyum tora at seta pening í: Mentunar- grunnur Føroya Løgtings, Vágs Býráð, Føroya Spari- kasssi og Suðuroyar Spari- kassi og arkitektafelagið A. Isfeld og G. Hansen - tey siga hetta er langtíðarætlan, tí tey rokna við at byggj operahús, tá eg komi heim til Føroya! Aftur rungar låturin úr basskjallaranum. Kroppurin rystir eisni í látri, tå hann, hetta stóra mann- fólk, greiðir frá, at hann gongur til ballet. Tað stend- ur á tímatal vuni, menn ann- ars er bert sangur og aftur sangur. Hvør tími má nýtast væl, tí heima á kamarinum kann ikki venjast, tað kann ein ikki bjóða grannunum. Ungi føroyingurin fekk góð ummæli, tá hann eftir bert hálvt ára undirvísing, frumframførdi á palli i Orff operuni Die Kluge. Hann sang á tyskum, ið hann heldur ikki dugir. Men betri hóvar honum russiskt ella italienskt. Finskt dámar honum eisini væl. Føroyskt heldur Rúni tó ikki hóska til operu. — Men føroyska tung- lyndid hevur fyrimunir, ti við einari rødd sum minari, eru tad ofta teir myrkaru leikpartarnir, ið ein skal liva seg inn í. Uttanatlæra Rúni heldur tað ikki vera nakran stóran trupulleika, at hann ikki dugir nótar. — Eg lurti eftir øðrum, ella keypi eina plátu og so læri eg meg alt uttanat. Tað er hart arbeiði, men so steðgi eg heldur ikki upp, tá eg leiki á pallinum, har nóta- stativið alíkavæl ikki er við. Júst nú gongur hann við stórum russiskum pørtum í huganum, sjálvsagt, tá 6 dýrabarar vikur í New York eru fyri framman, har Alex- andr Rom er lærumeistari. Av og á fínpussar Rom okk- urt orð, men annars er hann hugtikin av føroyinginum og hansara serstøku atstødu til russiska målid. Konsentratiónin er full- komin. Gloym at syngja, sigur Rom, lat okkum hoyra huglagið í orðunum. Pusj- kins eigur orðini. Tey fáast ikki betri! Rúni veit ikki alt tað góða hann skal siga um lærara sín. Rúni Brattaberg stríðist við Boris Gudonov í lítlum vinjingarhøli á Manhattan. Við klaverið fylgir Alexandr Rom ti ið líkist meistarligari tulking av libretto hjá russiska tsarinum — Tað er sera læruríkt at arbeiða saman við honum. Eg festi alt á band, so kann eg sita heima og hoyra, hvar eg gjørdi okkurt býtt og hví. Torført, men frålikt Venjingarhølid liggur i Lucy Moses School mið- skeidis i New York. A vegg- inum hanga myndir av Duke Ellington og Dizzy Gillespie. Fólk standa í rød at koma innar at venja, og húsavgrurin hevur longu mint á, at teir 60 minuttirnir eru farnir. Men lærari og næmingur hava ilt við at ríva seg leysan frá einum stykki hjá Rachmaninov, á, tað er so torført, - og so frálíkt, sigur Rúni Bratta- berg á enskum. Um 3 ár er hann liðugur á Siblius Akademinum. Hann veit væl. at tey flestu síðani mugu lata sær lynda at syngja í operakórum, tí sangarum er nóg mikið av, serstakliga sopranum. Men røddin hjá Rúna liggur í hinum endanum av tóna- stiganum, og har eru ikki so nógv um boðið, men hin- vegin eru heldur ikki so nógvir leiklutir. Hann gyklar ikki um, hvat bíðar seinni á lívsleið- ini: gleði, men eisini svart- sjúka. Hann hevur longu roynt báðar partar, tí hann hevur luttikid í sonevndum masterklassum, har ein av teim stóru savnar lítla fjøld av ungum, vónríkum næm- ingum um seg. Um nakrar vikur skal hann til >mast- erclass<, hesaferð við Tom Krause. Næstan lítillátin tosar hann um tey stóru verk, hann kundi hugsað sær at luttikið í á palli. So ljóðar hann droymandi og takk- samur, sum hann, ið fann stóra kærleikan á gamals- aldri. New York er býur teirra, ið tosa skjótt, og í hverjum setning megna tey at siga EG minst 2 ferðir. Rúni tos- ar ongan um koll, men eing- in ivast í, at hann hevur sett sær høg mál: — Eg havi altíð verið æru- sjúkur, viðgongur Rúni í ov- ursmædni Men lovandi ljóðar tað