mikudagur 7. juni 2000síða 4

7 tíðindablaðið sosialurin Nr. 107 - 7. juni 2000 6 tíðindablaðið sosialurin Nr. 107 - 7. juni 2000 Anker Eli Petersen frammanfyri einum av sínum verkum, sum hann sýnir fram í Smiðjuni í Lítluvík í hesum døgum Mynd: Jens Kristian Vang Tann 5. fundurin millum fiskimálaráðharran í Norður Atlantshavinum varð hildin í Ilulissat í Grønlandi frá 23. til 27. mai. Fiskimálaráðharrar úr Kanada, Grønlandi, Ís- landi, Føroyum og Noreg vóru við á fundinum. Úr Russlandi og ES luttóku embætisfólk á hægsta stigi. Fiskimálaráðharra- fundurin hesuferð hevði 4 høvuðsevni. Tey vóru: 1) Hvussu veiðiflotin verður umsitin á burða- dyggum grundarlag, her- undir minking í samlaða veiðiflotanum og stýring av ovurorku í útflutningi av skipum. Avleiðingar av ólógligum fiskiskapi og óregluligum fráboðanum. 2) Eftirlit og hondhevj- ing í fiskiskapi. 3) Vistskipanin í havi- num og ávirkanin frá súg- djórum. 4) Umhvørvis grund- reglur og tillaging í stýr- ingini av fiskivinnuni. Jørgen Niclasen, lands- stýrismaður í fiskivinnu- málum hevði eitt innlegg um vistskipanina í havi- num og um ávirkanin frá havsúgdjórum. Hann nýtti høvi til eisini at bjóða Kanada og Russ- landi við sum limir í NAMMCO. Fundaðust um fisk Virus oyðilegði part av framsýningini Listamaðurin Anker Eli Petersen varð raktur av herviligu »I love you« virusinum, og hann misti ein part av konseptinum, sum hann í hesum døg- um sýnir fram í Smiðjuni í Lítluvík EYÐUN KLAKSTEIN Fyri nøkrum vikum síðani gjørdi eitt herviligt fríggj- arabræv um seg á interneti- num. Teldurbrævið, sum hevði heitið »I love you« sendi eitt telduvirus kring allan heim, og nógva staðni gjørdi virusið skaða. Ein av teimum, sum varð raktur av hesum virusið, var føroyski listamaðurin Anker Eli Petersen, sum er búsit- andi í Danmark. – Eg fekk virusið send- andi frá einum stovni, sum eg havi gjørt ymiskt fyri, og eg helt tí, at teldubrævið snúði seg um hetta. Ikki fyrr enn tað var ov seint fann eg út av, at talan var um eitt virus, sigur Anker Eli Pet- ersen. Anker Eli Petersen brúkar eisini teldu í sínum arbeiði, og á telduni fór ymiskt fyri skjeyti. – Eg hevði tíbetur back- up av tí mesta, men ikki av øllum, sigur hann. Misti bókling Millum tað, sum fór fyri skjeyti, var ein bóklingur, sum Anker Eli Petersen hevði gjørt til prýðislutirnar, sum hann í hesum døgum sínir fram í Smiðjuni í Lítlu- vík. – Bóklingurin var ein partur av konseptinum, tí í honum stóð ein frágreiðing um, hvat tað ymiska í prýð- islutunum merkir, greiðir listamaðurin frá. Ætlanin var, at hesin bók- lingur skuldi fylgja við prýðislutunum, tá fólk keyptu teir, men hesum forðaði virusið fyri. Stundir vóru ikki at gera ein nýggj- an bókling áðrenn fram- sýngin skuldi vera. Anker Eli Petersen hevur framsýning saman við Helga Joensen. Anker Eli sýnir fram teknigar og prýð- islutir, sum 3‘arin í SMS hevur evnað til úr silvuri. Helgi Joensen sýnir fram lutir, sum hann hevur gjørt úr tini. Talan er um stand- myndir og vasara, umframt eitt relief. Framsýningin er opin frá klokkan 11.00 til 20.00. Sunnudagin,tá framsýning- in endar, er opið frá kl. 14.00 til 20.00 Fólkatónleikarstevna í næsta mánaði Í døgunum frá 10. til og við 16. juli í ár verður aftur skipað fyri Fólkatónleikara- stevnu. Eins og vanligt verða konsertir á bygd og í bý, og tónleikarar úr Før- oyum og úr øðrum londum vera við. Útlendsku gestir- nir í ár eru bólkurin »Utla« úr Noregi, bólkurin »Dan- dala« við 6 monnum úr Gambia og einum dana, heimskendi svenski tvør- floytuleikarin Anders Hag- berg og tvímansbólkurin »Tonemakeriet« úr Noregi, sum eisini var og vitjaði í fjør. Millum føroysku luttak- ararnar eru »Shalder Geo«, »Enekk«, Niels Midjord, nýggi spælimansbólkurin »Gigl« og ein uppaftur nýggjari bólkur uttan heiti. Rokkbólkurin »Click Haze« verður við á eini utt- andurakonsert, sum verður í Gøtu mánakvøldið 10. juli. Utla Bólkurin »Utla« er ein rættiliga sermerktur free- jazz-fólkatónleikabólkur, har ljóðførini, ið nýtt verða, eru saxofon, harding-fiól og alskins slagljóðføri. Teir, ið manna bólkin, eru Håkon Høgemo, Terje Isungset og Karl Seglem, ið allir eru úr- mælingar á ljóðførum sín- um. Bólkurin hevur ferðast um alt Europa, í USA, Canada og Japan og givið 4 fløgur út við sínum egnu kompositiónum og tilrætt- isleggingum av siðbundn- um norskum tónleiki. Dandala Hetta er ein bólkur við trim- um trummuleikarum, ein- um saxofon-leikara, einum bass-leikara, einum kora- hørpuleikara og fýra sang- arum. Tað er Basiru Suso, ið syngur solo og spælir á vesturafrikanska streingja- ljóðførið kora. Bólkurin spælir egnar sangir og til- rættisleggingar av siðbund- num sangum og instrumen- talum løgum úr Gambia, haðani fimm av teimum seks monnunum eru ættaðir. Malick Jagne, ið var í Føroyum í fjør og spældi saman við føroyska bólkin- um »Click Haze«, er ein av trummarunum í bólkinum og fer – eins og í fjør – at undirvísa á einum trummu- skeiði, ið hesaferð verður á Háskúlanum í Havn, týs- kvøldið 11. juli. Áhugað kunnu tekna seg longu nú hjá Jón Tyril, tlf. 441653 ella 442115. Anders Hagberg Anders Hagberg úr Svøríki er ein ógvuliga royndur tvørfloytuleikari við bein- unum í mongum ymiskum tónleikasløgum, heimatón- list, jazzi, poppi o.ø. Er í løtuni ein av limunum í heimskenda svenska/ indiska heimstónlistabólk- inum »Mynta«, sum higar- til hevur givið tvær fløgur út, og hevur fleiri ferðir verið í Føroyum sum limur í norðurlendska »Yggdra- sil«, sum er ein jazz-bólkur við »heimstaði« her á klett- unum. Tonamakeriet ella Kjekk Norsk Ungdom Hetta eru Audun Austli, ið spælir kassagittar, og Kyrre E. Slind, ið spælir indiskan sitar. Teir spæla egið tilfar, og vóru við á stevnuni í fjør. Umframt konsertirnar, sum í ár verða í Havn, bæði innan- og uttandura, í Gøtu, í Skálavík, umborð á »Smyrli« á veg til Tvøroyr- ar og í Klubbanum á Tvør- oyri, verður skipað fyri ein- um barnatiltaki í Listaskál- anum, har Sharon Weiss fer at undirvísa í ymiskum fólkadansum, og hjá teim- um við áhuga í afrikansk- um trummuspæli verður skipað fyri einum skeiði í hesum á Háskúlanum í Havn, sum lýst omanfyri. Føroya Fólkatónleikar- felag skipaði nú í vetur fyri eini work-shop við støði í Nótabókini hjá Svabo frá 1775, og nakað av tí, ið kom burtur úr verður at hoyra á eini uttandurakonsert í Grasagarði í Havn leygar- dagin 15. juli. Sunnudagin 16. juli verður, triðja árið á rað, kingo-konsert í Havn- ar kirkju. Fólkatónleikarstevnan í ár verður í ár fyriskipað av Føroya Fólkatónleikarfelag í samstarvi við Norður- landahúsið og Tónleika- samtakið Grót. SVEINUR TRÓNDARSON Fyri stuttari tíð síðani settu leiðslurnar í Vestlax og Pan Fish undirskritir sínar undir eina avtalu, sum innibar, at Vestlax fær ognarrættin einum rættiliga stórum parti av føroysku alivinnuni, mált eftir framleiðslu. Hetta hevur eftir øllum at døma fingið nevndina í Føroya Havbúnaðarfelag at heita á landsstýris- mannin við vinnumálum um at avmarka, hvussu stórn part av føroysku ali- loyvunum kann vera í hondunum á einum og sama eigara. Grundgevingin hjá Havbúnaðarfelagum er, at tá Føroya Landsstýri gev- ur eitt aliloyvi, fylgja ávísar treytir við loyvi- num. Hetta kann saman- líknast við, tá fiskiloyvi Avmarkið ávirkanina hjá einstøkum eigara ella rættindi til kvotu vera latin ávísum skip- um. Landsstýrismaðurin er ikki samdur við felag- num og heldur, at ali- vinnan skal sammetast við fiskiídnaðin, har Fiskavirking keypir um- leið 40 prosent av saml- aða tilfeinginum undan Føroyum. Men munur er á ali- vinnu og fiskivinnu, skrivar Vinnuhúsið. Í fiskiídnaðinum kunnu øll, sum hava áræðið at bjóða seg fram, keypa rá- vøru. Í alivinnuni sleppa bara tey framat, sum frammandundan hava fingið aliloyvið. Sera grunnur grunnur Norðuri í Vík situr ein sera skuffaður maður, Ragnar nevndur, og hann kennir seg ikki væl viðfarnan. Hann sendi um- sókn til nýstovnaða tónleikagrunnin hjá Norðoya Sparikassa, men illa gekk at fáa svar, hóast svar varð lovað honum í fleiri umførum. Ragnar er boðin við á tónleikafagna millum 10 lond í Póllandi, har sjónvarp sendir beinleiðis til teir 36 milliónir íbúgvarnar. Tá svar endiliga kom, var tað eitt nei, so nú ætlar Ragnar í Vík at finna aðrar stuðlar til ferðina DAGFINN OLSEN Í september í fjør boðaði Norðoya Sparikassi frá, at tónleikagrunnur var settur á stovn. Ein grunnur, ið skuldi veita veruligan stuðul til tónleikarar í Føroyum. Ikki bert smærri veitingar, ið ikki gera tann stóra munin. Eisini kom fram, at grunnurin serliga skuldi veita stuðul, so føroyskur tónleikur kann gerast kend- ur uttanfyri landoddarnar. – Tað frøddi tey, sum hava áhuga fyri at, føroysk- ur tónleikur og føroyskir tónleikarar kundu gera seg galdandi uttanlands, tá SVF í september mánaði í fjør, bar tey tíðindi, at Norðoya Sparikassi í sambandi við 80 ára føðingardag sín, kunngjørdi fyri øllum Før- oya fólki, at nú var ein tón- leikagrunnur settur á stovn. Hesin grunnur skuldi vera ein verunlig hjálp til tón- leikararnar í Føroyum, og serliga skuldi hann veita stuðul til at gera føroyskar tónleikarar og føroyskan tónleik kendan uttanlands. Hetta skuldi muna, í mun til tann stuðul, ið var latin til tónleikin higartil. Greitt var frá, at eitt 6 sifrað tal var í grunninum, og tað kundi væl hugsast, at øll upphæddin fór til ein per- són, - og um ikki, so bleiv her ikki talan um at býta í smálutir, sum tað so ofta verður gjørt. Sjálvandi gleddist eg yvir hetta stóra stig, sum Norðoya Spari- kassi hevði tikið Eg var beint tá komin aftur úr Norra, har eg hevði verið og lagt seinastu hond á mína fyrstu fløgu, sum kom út 9. oktober, greiðir Ragnar í Vík frá. Ikki ígjøgnum nálareygað Ragnar í Vík søkti um stuð- ul úr grunninum, tí hann marknaðarførir sína fløgu við rímuligari eydnu í út- londum og hann er boðin við til ein tónleikafagna við 10 luttakandi londum í Pól- landi. Sent verður beinleiðis í sjónvarpi til teir 36 milli- ónir íbúgvarnar. At fáa eitt nei kann ein rokna við, tá ein søkir, men at ein einki svar fær er nak- að annað. Ragnar í Vík fekk noktandi svar úr grunni- num, men tá hevði hann í fleiri umførum spurt eftir svari og fingið tað lovað heilt skjótt. Men vikur gingu. Men útfrá ætlanunum at gera føroyskan tónleik kendan í útondum, so er Ragnar heldur skuffað- ur. – Sjálvur dugi eg ikki at síggja, hví eg ikki havi uppiborið, stuðul úr tónleikagrunninum hjá Norðoya Sparikassa. Tað, sum eg ikki kann góðtaka er, hví nevndin í grunninum lat meg bíða so leingi eftir svari, og sostatt oyðilegði mær møguleikan at sleppa at spæla og syngja í eini beinleiðis sjónvarpssending í einum landið, ið hevur 36 milliónir íbúgvar. Út frá mínari umsøkn visti nevnd- in fullvæl, at uttan stuðul frá tónleikagrunninum, var ongin møguleiki hjá mær at gera nakað sum helst við tónleikin uttanlands. Eisini haldi eg at teir í nevndini fyri tónleikagrunnin hjá Norðoya Sparikassa skylda sjónvarpshyggjarum, eins og øllum tónleikarum í Før- oyum, eina frágreiðing, um hvør tað er sum kann fáa úr grunninum, tá í Ragnar í Vík ikki gongur ígjøgnum nálareygað, metir Ragnar. Einki svar Ragnar í Vík søkti grunnin um stuðul, so hann kundi hava møguleikan at luttaka á tónleikafagnaðinum í Pól- landi. – Eg var tann 31. januar í Norðoya Sparikassa og handaði teimum umsókn mína. Tað bleiv sagt, at fyrsta marts ella fyrstu vik- una av mars blivu svarini útsend. Allur marsmánaði gekk, og onki svar kom frá tónleikagrunninum. Um mánaðarskiftið mars-apríl ringdi eg til Norðoya Spari- kassa og spurdi eftir svari og greiddi teimum frá, at tað var sera umráandi, at teir góvu mær eitt svar, tí eg arbeiðdi við einum túri til Póllands. Teir søgdu, at hetta var ikki so einfalt og tók longri tíð, enn roknað var við. Teir lovaðu mær svar ein av teimum fyrstu døgunum. Onki svar kom. Tvær vikur gingu, uttan eg fekk nakað svar. Eg setti meg so aftur í samband við tónleikagrunnin, og segði, at tað nú var farið so langt út um ásettu tíðina fyri at svarini skuldu verða givin, og at eg var sera misnøgdur við ta viðferð, ið eg hevði fingið. Eisini spurdi eg, um nakað var galið við umsókn míni, ella um teimum tørv- aði fleiri ítøkiligar upplýs- ingar, men so var ikki. Svar- ið var tað sama, tað tók bara longri tíð enn væntað. Tann 24. apríl kom so tann for- mella innbjóðingin úr Pól- landi, og eg sendi Norðoya Sparikassa avrit av innbjóð- ingini, greiðir Ragnar frá. – Eg ringdi so aftur til Tónleikagrunnin og spurdi um teir høvdu móttikið skrivið úr Póllandi. Tað váttaðu teir og søgdu, at tað var lagt inn í umsóknina, og at eg komandi viku skuldi fáa eitt svar. Nú gingu aftur tríggjar vikur uttan nakað svar. Eg setti meg aftur í samband við teir og greiddi teimum frá, at tað var alt avgerandi, at eg fekk at vita ,um eg fekk játtaðan nakran pening ella ikki, men teir blivu við at biða meg bíða. Fríggjamorgun tann 18. maj ringdi eg so norður til Norðoya Sparikassa og segði, at í dag vildi eg hava eitt svar. Teir lovaðu, at í dag skuldi eg fáa svar, og svarið kom, sigur Ragnar í Vík, sum ikki fekk stuðul frá grunninum. Hesum er hann sjálvsagt keddur av, men ringast heldur hann viðferðina vera, sum hann hevur fingið. – Tað, sum eg ikki kann góðtaka er, hví nevndin í grunninum lat meg bíða so leingi eftir svari, og sostatt oyðilegði mær møguleikan at sleppa at spæla og syngja í eini beinleiðis sjónvarps- sending, í einum landið, ið hevur 36 milliónir íbúgvar, heldur Ragnar. Síðani ársskiftið hevur Ragnar arbeitt við at markn- aðarføra fløgu sína í útlond- um og hann hevur júst latið gera 1000 nýggj eintøk av fløguni, sum eru í einum øðrvísi húsa. Hetta verður sent til útvarpsstøðir og onnur kring knøttin. Ragnar hevur roynt seg við trimum løgum í Europa og øll eru komin á top 30 countryhitlistan. Harav kom lagið Alone and Forsaken á eitt 24. pláss og var lagið í januar millum 40 tey mest spældu countryløgini í Eu- ropa. Ragnar hevur verið við á sonevndum Hotdiscum, sum eru fløgur við enda- málinum at gera vart við løg og tónleikarar. Enn einaferð sleppur Ragnar upp í part, tá Stuart Cammeron gevur út næsta Hotdiscin í juli. Kitty Prins, sangari og sangskrivari úr Bel- gia, hevur skrivað eitt lag á fløguni hjá Ragn- ari í Vík. Hon hevur nú skrivað Ragnari 3 nýggj løg og ætlar hann at gera eina stak- fløgu við hesum løg- um, um møguleiki verður fyri hesum. Pólland hóast alt Ragnar í Vík er nú far- in at leita eftir stuðlum til ferðina til tónleika- fagnaðin í Póllandi, umframt at hann á øðrum økjum roynir at laga tað so, at ferð- in kann gerast veru- leiki. Ragnar í Vík og tón- leikarar fara, um gjør- ligt, til Póllands um ólavsøkutíð og slík ferð kostar ferðalag- num eini 70.000 krónur. Ikki leisturin í framtíðini Gunnar Nolsøe frá Tónleikagrunni Norðoya Sparikassa sigur, at teir beinanvegin gjørdu greitt, at á fyrsta sinni kundi tað henda, at viðgerðartíðin av umsóknum tók nakað av tí, men at hetta ikki er ætlaða arbeiðsgongdin og hetta verður ikki leisturin í framtíðini DAGFINN OLSEN Gunnar Nolsøe frá Tón- leikagrunni Norðoya Sparikassa sigur í sam- band við umsóknina hjá Ragnari í Vík, at sam- bært viðtøkunum hjá grunninum, so kann hann ikki gera viðmerk- ingar til einstakar um- sóknir. – Miðað verður eftir, og tað er lagt inn í við- tøkurnar fyri grunnin, at ein mánað eftir, at um- sóknarfreistin er farin, skulu allar umsóknirnar vera avgreiddar. Játtandi ella noktandi. Hetta er ikki krav, men eitt enda- mál, sigur Gunnar Nols- øe. - Men vit hava eisini sagt alla tíðina, at hetta er nýtt fyri okkum og vit roknaðu við at nýta meira tíð fyrstuferð, enn vit annars koma at gera, sigur Gunnar Nolsøe. - Tað hava vit eisini gjørt, so vit eru farin langt framvið tíðini, sum vit hava álagt okkum sjálvum til viðgerðina. Men tað roknaðu vit við, sum sagt. Men tað verð- ur ikki vanlig manna- gongd í framtíðini. Tað er fyrstuferð, staðfestir Gunnar Nolsøe. - Vit fingu sera nógvar umsóknir. Serliga tær síðstu tvær vikurnar, áðr- enn freistin var úti. Nógvar eru væl kvalifis- eraðar og tí hevur verið drúgt at viðgera tær, sig- ur Gunnar Nolsøe. Hann vil ikki siga, hvørt grunnurin hevur latið játtandi svar til inn- komna umsókn. – Vit úttala okkum ikki um, hvør fær noktandi svar, ella hvussu nógv tey eru. Tað er millum okkum og umsøkjaran. Men hinvegn hava vit tryggjað okkum, at har vit játta, har vilja vit loyva okkum at kunn- gera tað. Hetta er sjálv- sagt eisini í PR høpi. Men har koma vit eisini at fylgja tí leisti, at vit gera ikki viðmerkingar, fyrr enn ávísa ætlanin er komin so mikið langt, at hon skal almannakunn- gerast, sigur Gunnar Nolsøe. Gunnar Nolsøe sigur, at grunnurin ikki bert let- ur til umsøkjarar í Norð- oyggjum, men at býtt verður um alt landið. – Sjávsagt eru vit lo- kalur stovnur, og hyggja vanliga eftir við slíkum eygum, men ikki í Tón- leikagrunninum. Har hyggja vit eftir øllum landinum og hvat nevnd- in trýr upp, sum góða ætlan, sigur Gunnar Nolsøe. Hann sigur, at nevndin ætlar at halda seg til at lata munandi stuðul. Ætlandi fer grunnurin við í eina ella fáar ætl- anir, har stuðulin er munadyggur. – Útfrá hesum kann eg so siga, at nógvar av um- sóknunum vóru sera væl kvalifiseraðar og vit hava eisini sagt nei til umsóknir, sum vit útfrá endamálinum hjá grunninum kundu sagt ja til, sigur Gunnar Nolsøe. Hann leggur dent á, at langa viðgerðartíðin í fyrsta umfarinum var havd á lofti beinanvegin, men hetta verður ikki leisturin í framtíðini.