leygardagur 13. desember 2003síða 4

6 Nr. 238 - 13. desember 2003 Nr. 238 - 13. desember 2003 7 Reyðabók klár til misnýtslu Løgmaður hevur ong- ar ætlanir um at halda hernaðarkann- ingini um kalda kríggið eystanfyri aft- ur, tí val er útskrivað. Hans Pauli Strøm úr Javnaðarflokkinum heldur løgmann bera seg rætt at, tí annars settu lygusøgur og illgitingar dags- skránna, og so høvdu fólk á vinstraveingin- um ikki fingið vart seg. Báðir vænta, at kanningin verður misnýtt KALT KRÍGGJ Ingi Rasmussen ingi@sosialurin.fo Hernaðarkanningin eystan- fyri verður almenn í somu løtu, sum løgmaður fær hana. Tað ger Anfinn Kalls- berg púra greitt. Frágreiðingin um skjala- rannsóknina í russisku skjalagoymslunum um støðu Føroya í kalda kríng- um er liðug, og Bent Jen- sen, søgufrøðingur, fer inn- an ársskiftið at handa løg- manni hana, segði hann við Sosialin í gjár. Tað fekk Sámal Trónd Finsson Johansen, søgufrøðing, sum skrivaði Svørtubók, at óttast fyri, at kanningin fóru at verða misnýtt í ein- um skitnum valstríði. Føroyski søgufrøðingurin heldur, at løgmaður, sum hevur bílagt kanningina, átti at umhugsað, um kann- ingin átti at verið hildin aft- ur, til eftir valstríðið. Hesa áheitanina ætlar løgmaður sær ikki at ganga á møti. – Í somu løtu eg fái kann- ingina, verður hon al- mannakunngjørd. Hetta er eitt trý ára gamalt mál, og eg havi alla tíðina sagt, at eg geri hana almenna, tá ið eg fái hana. At eg fái hana akkurát, sum val er útskriv- að, tað er ein tilvild, sum ikki fær meg at halda hana aftur, sigur Anfinn Kalls- berg løgmaður avgjørdur. Vandi fyri misnýtslu Bent Jensen viðgekk í Sosi- alinum í gjár, at kanningin kann bæði nýtast og mis- nýtast politiskt, og Sámal Tróndur Finsson Johansen helt fyri, at hansara frá- greiðing um kalda kríggið vestanfyri varð misnýtt av føroyskum politikarum, sum við vilja gloymdu at síggja báðar síður av sakini. Løgmaður heldur tað ikki vera hansara trupulleika, um føroyskir politikarar misnýta eina frágreiðing, sum er gjørd av einum viðurkendum granskara. – Alt verður misnýtt, sum kann misnýtast. Eisini bøk- ur. Tað síggja vit dagliga, men tað fær meg ikki at halda nakrari bók aftur. Tað hevði eisini verið misnýtt mítt vald, sigur Anfinn Kallsberg, løgmaður. Røtt avgerð Hans Pauli Strøm, sum stillar upp fyri Javnaðar- flokkin í Norðstreymoy, heldur løgmann taka ta røttu avgerðina við at al- mannakunngera bókina beinanvegin. Hann hevur alt sítt politiska lív verið virkin á vinstraveinginum, sum kann koma at standa fyri skotum, tá ið bókin verður almenn. – At kanningin kemur, beint sum val er útskrivað, er av tilvild. Eg haldi tað vera upplagt, at hon verður løgd fram, nú hon er liðug, sigur Hans Pauli Strøm. Søgufrøðingurin, ið hev- ur skrivað kanningina, segði við Sosialin í gjár, at bókin inniheldur spennandi upplýsingar, og Hans Pauli Strøm ivast ikki í, at hesir kunnu misnýtast politiskt. – Tað er klárt, at hon verður misnýtt. Soleiðis er politikkur. Men um løg- maður heldur henni aftur, so verður tað eisini misnýtt. So hevði verið frítt spæl at farið eftir teimum, sum eru á vinstraveinginum. Leysa- søgur, lygisøgur og heila- spuni hevði verið nýtt sum vápn, uttan at nakað var at hava tað í, og tað hevði verið ótrúliga óheppið, sig- ur Hans Pauli Strøm. Hann óttast ikki fyri, at skjalarannsóknin í fyrr- verandi Sovjettsamveldin- um, fer at fylla ov nógv í valstríðnum, tí fólk vilja hava onnur ting á tapetið. Loyniligt virksemi Kanningarsetningurin, sum løgmaður sjálvur orðaði, legði annars upp til, at Bent Jensen skuldi hyggja eftir, um føroyingar, føroysk fel- øg og føroyskir myndug- leikar luttóku tilvitað ella ótilvitað sum umboðs- menn, njósnarar ella loyni- umboð hjá Sovjettsamveld- inum og tess sameindu. Bent Jensen vil einki siga um kanningina nú, men áðrenn hann fór í gongd, segði hann, at hann óivað fór at síggja føroysk nøvn í sovjetsku skjalagoymslun- um. Hans Pauli Strøm ótt- ast als ikki, at nakað kemur fram, sum ikki tolir dagsins ljós. – Hatta eru kanningar av loyniligum virksemi. Vit róptu um geilar og tún um tað, sum vit fingust við. Eg standi inni fyri mína fortíð á vinstraveinginum og í friðarrrørslun, og eg eri als ikki keddur av, um kann- ingin tekur í herðatoppin á ávísum fólkumi, sigur Hans Pauli Strøm. Kanningarsetningur hjá Bent Jensen 1. At lýsa trygdarpolitisku støðu Føroya í kalda krígnum, sum Sovjetsamveldið og tess sam- eindu (Varsjavasamgongan) mettu hana. 2. At lýsa hernaðarligt virksemi hjá Sovjetsam- veldinum og tess sameindu á landi í Føroyum, á føroyskum havleiðum og í føroyskum loft- rúmi. 3. At lýsa, í hvønn mun Sovjetsamveldið og tess sameindu høvdu eina serstaka hernaðarliga ætlan (strategi) mótvegis Føroyum, eins og tey eyðvitað høvdu mótvegis Danmark. 4. At lýsa fregnarvirksemið hjá Sovjetsamveld- inum og tess sameindu í Føroyum umframt uttanlands Føroyum viðvíkjandi. 5. At lýsa, í hvønn mun føroyingar, føroysk feløg og føroyskir myndugleikar luttóku tilvitað og/ella ótilvitað sum umboðsmenn, njósnarar ella loyniumboð hjá Sovjetsamveldinum og tess sameindu. 6. At savna saman viðkomandi skjalatilfar í skjalasøvnum hjá Sovjetsamveldinum og, um umstøðurnar tala fyri tí, eisini í Eysturtýsk- landi og á NATO høvuðsstøðini í Brússel til tess at greiða tann yvirskipaða setningin. Fakta Reyðabók hjá Bent Jensen kemur út í somu løtu, løgmaður fær hana, staðfestir Anfinn Kallsberg, sum viðgongur, at hon kann misnýtast politiskt Myndagerð: Álvur Haraldsen Terji Rasmussen verður forsangari í Sjálvstýrisflokkinum Nýggj nøvn stinga seg nú upp, sum bjóða seg fram til Løgtingið. Terji Rasmussen, sangari, verður vænt- andi á listanum hjá Sjálvstýrisflokkinum í Suðurstreymi UPPSTILLING Øssur Winthereig ossur@sosialurin.fo Nú skal trívast í annað lag í Sjálvstýrisflokkinum. Ein av forsangarunum verður Terji Rasmussen, sangari og tónleikari. At grundtónin í Suðursteymoy verður hildin, fer Sámal Petur í Grund at syrgja fyri. Báðir eru á veg upp á listan hjá Sjálvstýrisflokk- inum í Suðurstreymi. Upp- stillingarfundur hevur ikki verið, men nevndin í sjálv- stýrisfelagnum hevur í hvussu so er teir báðar í uppskoti. – Eg havi fingið fyri- spurning frá felagnum í Suðurstreymi og eg havi sagt ja, sigur Sámal Petur í Grund. Umframt Terja Rasmus- sen og Sámal Petur í Grund, stilla Klæmint Olsen og forkvinnan í felagnum Ása Olsen upp. Klæmint Olsen er hampuliga nýggjur í flokkinum, men er ikki nýggjur í politikki. Hann hevur umboðað Tjóðveldis- flokkin í Tórshavnar Býráð. Flokkurin fyrst Sjálvstýrisflokkurin hevur ofta verið borin av einum ella tveimum kendum and- litum, men hesum ætlar flokkurin at sleppa burt- urúr. Ása Olsen, forkvinna í sjálvstýrisfelagnum í Suð- urstreymi, vísir til stríðið í flokkinum, tá Helena Dam á Neystabø tók seg úr flokkinum og kjak og kegl tók seg upp í bløðunum beint undan valinum. – Nú skulu vit ikki hava eitt stjørnuskot. Tá tað er vekk, so dettur alt burtur. Nú skal flokkurin profiler- ast og ikki einstøk valevni, heldur Ása Olsen. Hon vísir aftur, at flokk- inum tørvar ungar veljarar og ung valevni. – Vit hava ungfólk á list- anum og eg vænti, at okk- ara veljaraskari er eins blandaður og aðrir, sigur Ása Olsen. Lassi við aftur Í Eysturoynni verður Lassi Klein eitt av valevnunum. Hann hevur verið burturi í nøkur ár, men roynir seg nú aftur. Landsstýrismaðurin í oljumálum. Eyðun Elttør, stillar upp í Norðoyggjum. Við seinasta løgtingsval eydnaðist tað ikki flokkin- um at hava lista í Suðuroy, men soleiðis verður ikki hesuferð. – Eg haldi flokkurin hev- ur fótað sær aftur eftir trupulleikarnar uppundir seinasta løgtingsval, sigur Ása Olsen. Uppstillingarfundirnir hjá sjálvstýrisflokkinum vera mánakvøldið. Terji Rasmussen, kendur sum sangari og tónleikari, stillar upp fyri Sjálvstýrisflokkin í Suðurstreymi FARVÆL OG TAKK. Løgtingsfólk og landsstýrisfólk møttust fríggjadagin fyri seinastu ferð áðrenn løgtingsvalið. Hálvannað ár er síðani hetta løgtingið var valt. Seinasta val var eyðkent við, at nógv nýggj andlit vóru at síggja. Og somu andlit bjóða seg fram einaferð afturat. Enn hevur eingin av tingfólkunum ella landsstýrisfólkunum boðað frá, at tey ikki ætla at stilla upp. Eitt mál var á skránni hjá Løgtinginum. Tað var at geva landsstýrinum heimild at innkrevja skatt og rinda neyðugar útreiðslur til at reka landshúsarhaldið. Eitt samt løgting samtykti bráfeingisfíggjarlógina fyri 2004. C M Y K 7 6