hósdagur 20. august 1998síða 8

8 tíðindablaðið Sesjaluin Nr. 155 — 20. AUGUST 1998 Espen Løken, álitismaður hjá norska oljulandsfelagnum á Saga Petroleum: Fyrireikið tykkum til at standa saman -Bert við at standa saman kunnu føroysku fakfeløgini verða við til at mynda útviklingin á oljuøkinum, bæði hvat viðvíkur tí at stýra politiskt og eisini at tryggja oljuarbeiðsfólkunum góð arbeiðsviðurskifti og lónarkor sigur Espen Løken, álitismaður hjá Saga Petroleum fyri norska fakfelagsskapin fyri fólk, sum arbeiða í oljuvinnuni. Sosialurin hevur tosað við hann Jan MØLLER Herfyri vóru tvey umboð fyri norska fakfelagið hjá oljuarbeiðarum á vitjan í Føroyum eftir eini åheitan frå Føroya Arbeiðarafelag og ødrum fakfeløgum. Sosialurin hitti Espen Lø- ken, sum dagliga arbeidir hjå oljufelagnum Saga, har hann eisini er ålitismadur hjå NOPEF, sum stendur fyri „Norsk Olje- og Petro- kemisk Fagforbund.“ Hetta er landsfelagsskapurin fyri allar oljuarbeiðarar. Espen Løken sigur seg vera sera væl nøgdan vid vitjanina í Føroyum. Hann heldur tað kann hava týdn- ing, at fakfeløg virka saman eisini tvørtur um landa- mark. -Eg eri komin higar sum umboð fyri Nopef. Tað er ikki óvanligt, at Nopef letur álitisfólk frá oljuvinnuni vitja onnur fakfeløg fyri harvið at fáa samband og samstarv. Góð tíð men byrjið at nu Espen Løken heldur, at før- oyingar hava góða tíð til at fåa målid uppå plåss. - Tit hava enn ikki avgreitt marknasamrådingarnar vid bretar, tit hava heldur ikki bjóðað út øki til boring, so tað kann fara at ganga nak- að av tíð enn, áðrenn møgu- lig olja verður funnin og virksemi fer í gongd. Men kortini haldi eg tað er umráðandi longu nú at hugsa, hvussu tit ætla at skipa hetta bæði reint polit- iskt og út frá einum fakfel- agsligum sjónarmiði. Espen Løken sigur, at hann undir vitjanini tosaði við føroysk fakfelagsfólk um bæði politiska spurn- ingin og um fakfelagsspurn- ingin. -Tað er av týdningi, at tit politiskt stýra hesi vinnu. Tit eru eitt lítið sam- felag, og finna tit nógva olju og gass, kann tað fullkomi- liga broyta alt samfelagið. Tað er tí av týdningi, at tit siga, hvat tit ynskja og hvat tað er fyri eitt samfelagið tit vilja hava. Espen Løken vísir á, at fakfelagsrørslan er eisini politisk, og tí skal hon eisini vera við til at ávirka sam- felagsgongdina. Útbúgvið tykkara egnu fólk Eisini spurningurin um út- búgving var vidgjørdur á fundunum. Norski álitis- maðurin heldur tað er rætti- liga umráðandi, at føroy- ingar gera sær greitt týdn- ingin av at útbúgva føroy- ingar til at røkja tey ymsu størvini í eini komandi olju- vinnu, soleiðis at ein ikki bara stendur við ófaklærdari arbeiðsmegi, tá oljan kemur í land, og útbúna arbeiðs- megi kemur uttanífrá. Espen Løken vísir á, at í oljufelagnum, har hann ar- beiðir, hevur meira enn helvtin av starvsfólkunum hægri útbúgving. -Skulu tit hava tykkara egnu oljuverkfrødingar 00. við hægri útbúgving, so mugu tit til at leggja tað til rættis nú, tí tað tekur nógv ár at útbúgva væl av hesum fólkum. Eg haldi tað er um- ráðandi, at tit hava tykkara egnu fólk, sum arbeiða í oljufeløgunum, soleiðis at tit ikki bara skulu til at innflyta amerikanarar, norð- menn, bretar og onnur, sum bert eru her í eina stytri tíð og so fara heimaftur. Skipið tykkum í landsfel Á fundinum vid føroysku fakfelagsumboðini komu teir báðir norðmenninir við teimum ráðum, at føroysk fakfeløg savna seg í eitt landsfelag og arbeiða sam- an har. -Her er talan um eina heilt nýggja vinnu við heilt nýggjum og gðrvísi arheiðs- gevarum, sum eru ótrúliga sterkir. Tí má fakfelags- rørslan eisini vera sterk, og tað er hon bert, um øll fak- feløgini standa saman. Hvussu heldur Espen Lø- ken, at føroyingar eiga at fyrihalda seg mótvegis teimum risastóru oljufelgg- unum, sum fyrst og fremst eru úti eftir so stórum pro- fitti sum gjørligt? -Øll privat feløg hava sum målsetning ein so høg- an profitt sum tilber. Tf eru tey til, men eg trúgvi eisini, at tey flestu feløgini ynskja góðar arbeidsumstødur og vilja eisini hava góð og skipað viðurskifti við síni starvsfólk. Espen Løken sigur, at tey norsku oljufelggini ynskja stór og sterk fakfeløg. Men tað eru so onnur oljufeløg, og her serliga ávís ameri- konsk feløg, sum meta he. ta ødrvisi og sum als ikki ynskja at hava fakfeløg. -Tað eru tit sjálvi, sum skulu bestemma og seta upp reglur og fyritreytir, sum oljufeløgini skulu fylgja, og so eru tað fakfelggini, sum skulu tryggja, at starvs- fólkini í vinnuni hava góðar sáttmálar. Espen Løken heldur tað vera skilagott av fóroyskum fakfeløgum at hyggja til, hvussu norsk fakfeløg við sínum 30 ára royndum hava Umleið 13.000 fólk, sum arbeiða í norsku oljuvinnuni eru limir í NOPEF, sum er landsfelagsskapurin hjá norskum oljuarbeiðarum borið seg at. Hetta kann so gera, at føroysk fakfeløg kunnu fáa samstarvsfelagar í eitt nú í Noregi. Um so verður, at norsku oljufeløg- ini sleppa uppí part í Før- oyum, so vil tað vera heilt náttúrligt hjá føroyskum fakfeløgum at hava sam- band við norsk fakfeløg. Tað er einki dulsmál, at norsku fakfelggini standa sera sterk nettup innan o}ju- vinnuna. Orsgkin til hetta er fyrst og fremst, at øll fel- øgini standa saman í einum landsfelag. Nopef tekur sær av fakfelagsspurningum hjá øllum, sum arbeiða í oljuvinnu, frá vaskikonuni til fólk við hægri akadem- iskari útbúgving. -Vit hava sera góðar royndir við einum landsfel- ag. Tey fyrstu árini royndi LO at brúka tey verandi fak- feløgini at standa fyri út- viklinginum, men hetta riggaði ikki væl. Tá hetta varð skipað í einum olju- landsfelag, gekk eisini nógv betur. Espen Løken heldur sjålvur, at sterku fakfeløgini eru orsøkin til, at fólk í olju- vinnuni hava góðar arbeiðs- umstødur, arbeiðstíðir og lønir. Eisini slíkt sum trygd- arviðurskiftini eru á sera høgum stødi og skyldast tað eisini fakfeløgunum. Hann heldur eisini, at mong seriøs oljufeløg hava notid gott av hesum. -Tey eru fegin um at hava ein kvalifiseraðan mótpart, sum eisini kann tala søkina hjá starvsfólkunum. Eru skipað viðurskifti og starvsfólkini eru væl nøgd við bæði løn og arbeidsumstødur, so fær tú ikki konfliktir, sum kunnu kosta nógv. Tá fær tú heldur nakrar loyalar ar- beiðarar. Feløgini vilja heldur hava ein mótpart at tosa við enn eina rúgvu av ymsum feløgum, sum hava ymsar áskoðanir. Tí er ein landsfelag fyri allar oljuar- beiðarar tað rætta. Oljufeløg góðtaka sterk fakfelø Espen Løken heldur ikki, at nakað oljufelag hevur hildið seg burtur frá Noregi ors- akað av sterku fakfeløg- unum. Tá hevur tað heldur verið skattapolitikkurin. -Tað er eingin orsøk til ikki at hava góð og sterk fakfelgg. Tað fær ikki olju- feløgini at halda seg aftur. Espen Løken heldur fyri, at hann metir føroysku fak- feløgini at standa sera spjødd. -Skulu tit meta eini heilt nýggjari vinnu og fel- øgum, sum hava sera drúgv- ar royndir og ekspertisu til at handfara og lutvíst mót- arbeiða fakfeløgum, so er brúk fyri eini sterkari fak- rørslu, og hon kann bert vera nóg sterk, um fakfel- øgini standa saman. Hetta var ein av boðskapunum norsku fakfelagsfólkini høvdu at lata føroysku starvsbrødrunum.