hósdagur 20. august 1998síða 9

Nr. 155 — 20. AUGUST 1998 tíðindablaðið SOS!AlUMNn Ingeborg Vinther, forkvinna í Fóroya Arbeiðarafelag: Oljuavbjodingin má fáa føroysk fakfeløg at standa saman -Vit síggja fegin eina oljuvinnu í Fóroyum. Men oljufeløgini hava sum fremsta mál profitt og vald. Tað er altavger- andi, at fakfeløgini í Føroyum tí standa saman sum ein maður. Ongantíð áður hevur tað verið so umráðandi hjá fak- felagsrøsluni at draga eina og somu línu sigur forkvinnan í Føroya Arbeiðarafelag. Hon heldur eisini, at fakfeløgini heilt nátúrliga eigur at vera við til at mynda útviklingin saman við politikarum vinnulívinum her. Hetta m.a. fyri at forða fyri, at vit ikki enda aftur í 80-unum, har eingin stýring varð og útviklingurin tí eisini ikki tók hædd fyri før- oyska samfelagnum. JAN MØLLER -Hetta er eitt sera gott høvi til at savna øll tey føroysku fakfelggini, sum annars al- tíð hava staðið alt ov nógv spjødd sigur Ingeborg Vinther, forkvinna í Føroya Arbeidarafelag, nå roynt verður at stinga út í kortið ein felags føroyskan fak- felagspolitikk í sambandi við eina komandi oljuvinnu. Ingeborg Vinther við- gongur, at føroysku fak- feløgini standa fullkomiliga á berum, tá talan er um at taka av stóru avbjóðingini, sum ein oljuvinna ber í sær fyri eitt samfelag. Tað er tí Føroya Arbeiðs- gevarafelag hevur sett seg í samband við NOPEF, sum er norski landsfelagsskap- urin fyri øll fakfeløg, sum hava fólk sum limir, i ar- beida innan oljuvinnuna. I hesum sambandi vóru tvey umboð fyri NOPEF á vitjan í Føroyum herfyri, har tey nýttu høvi at tosa við umboð fyri fleiri før- oysk fakfeløg, teirra millum Føroya Arbeiðsgevarafelag, Havnar Arbeiðsmannafel- ag, Havnar Arbeiðskvinnu- felag, Maskinmeistarafelag- ið og Handverkarafelagið. Ingeborg Vinther sigur, at tey fyrst vilja vita, hvussu norsku fakfelggini hava fyrireikað seg og skipað seg í eini oljuvinnu, og síðani er hetta eisini ein roynd at fáa eitt samstarv í lag, tá ein møgulig oljuvinna tekur seg upp her hjå okkum. -Tað, sum er altumráð- andi í hesum útviklinginum, er, at føroysku fakfeløgini standa saman. Vit hava fingið at vita, at standa vit ikki saman, tá oljuvinnan tekur dyk á seg, so kann alt gera tað sama. Oljufelggini skilja bert eitt, og tað er pengar og vald. Størsta abjóðingin nakrantíð Forkvinnan í FA dylur ikki yvir, at hetta verður ein tann størsta avbjóðingin, sum føroyska fakfelagsrørs- lan nakrantíð hevur staðið yvir fyri, og nettup tí er tað so umráðandi at fáa øll fak- feløgini at standa saman sum ein maður. Hon vísir m.a. til, at fleiri av oljufel- øgunum, sum vilja leita eftir olju her, eru amerikonsk, og Ingeborg Vinther, formaður í FA dylur ikki y db vir, at hetta verður ein tann størsta avbjóðin gin, sum fóroyska fakfelagsrørslan nakrantíð hevur staðið yvir fyri, og nettup tí er tað so umráðandi at fáa øll fakfeløgini at standa saman sum ein maður sipar við hesum til, at fak- feløg eru ikki júst so væl dámd í USA. -Tí mugu vit gera okkum greitt, at tað kann blíva eitt hart stríð at fáa bæði org- anisastiónsviðurskiftini og sáttmálar uppá pláss, tá olja einaferð streymar upp úr undirgrundini. -Vit fáa onga olju upp uttan oljufeløgini eru her - sær tú oljufeløgini sum ein fígginda heldur enn ein partnara? -Ein skal ongantíð siga, at ein arbeiðsgevari og ein arbeiðstakari eru í sama báti. Tað plaga arbeiðsgev- ararnir at síga og ikki vit. Ég meti tó ikki oljufelggini sum fígginda, men vit skulu hava eitt skilagott samstarv. Og har vita vit av royndum, at er annar parturin veikur td. fakfeløgini orsakað av spjaðing, so hava oljufel- øgini longu alt valdið frá byrjan av. Og tað er hetta vit í felag mugu byrgja upp fyri ikki skal henda. Ingeborg Vinther sigur, at tað nú ræður um at fáa gll tey føroysku fakfeløgini á tal og verða við til at leggja hetta til rættis. Hon er eitt sindur hugstoytt av, at fleiri av fakfeløgunum, sum tey høvdu kontaktað í sambandi við norsku vitjanina, møttu ikki upp ella lótu als ikki við seg koma. Sær fram til eina oljuvinnu Men hvat heldur forkvinnan í Føroya størsta fakfelag um eina komandi oljugongd - sær hon fegin, at vit fáa eina oljuvinnu, sum kann geva nógv arbeiði? -Ja avgjørt, men bara um føroyska samfelagid kann fåa nakad skilagott burtur år, og um føroysk arbeids- megi fer at verða brúkt á øllum økjum. Hon vidgongur, at hetta letur seg bert gera, um vit hava útbúgvið fólk, og tí heldur hon tað eisini vera so umráðandi longu nú at útbúgva føroyingar til eina komandi oljuvinnu - soleið- is at vit eru fyrireikað, tá oljan kemur. -Men vit eru bert 45.000 íbúgvar, og verður talan um eina stóra vinnu, so kann skjótt henda, at mangul verður á fólki, og vit verða noydd til at inn- flyta arbeiðsmegi. Hvat sigur tú til slíka gongd? -Tað er ein annar spurn- ingur, sum vit mugu taka stóðu til ta tíð. Her mugu vit forða fyri, at gongdin í 80-unum endurtekur seg, har so nógv virksemi var í gongd í senn, at tað tí varð neyðugt at innflyta nógv fólk uttanífrá. Eg haldi sjálv, at eisini fakfelggini eiga at vera við til at til- rættaleggja og avgera kom- andi útviklingin, soleiðis at vit m.a. kunnu forða fyri, at stødan frá 80-unum ikki endurtekur seg, har arbeiðs- gevararnir innfluttu fremm- anda arbeiðsmegi og góvu nógv størri lønir enn før- oyskir arbeidarar vóru vanir við. Eisini fakfeløgini skulu avgera útviklingin Forkvinnan í FA sigur, at tað tí ikki bara skulu vera arbeidsgevarar, politikarar og oljufeløgini, sum skulu avgera útviklingin og tem- potið. -Vit vilja sum fak- feløg vilja so sanniliga eis- ini vera vid at bestemma, hvussu útviklingurin skal síggja út sigur Ingeborg Vinther. -Men verður olja funnin, skal hon tå í land i Føroy- um ella skal hon flytast beinleidis vidari å markn- aðin? -Vit mugu alla tíðina hugsa um, at oljan skal geva nokk av arbeiði eftir seg í Føroyum. , Ingeborg Vinther héldur, at norska modellid vid No- pef, har øll fakfeløgini eru savnað undir einum taki, er nakað, sum vit eiga at hyggja eftir. Hon heldur tað vera sera umráðandi, at politikararnir og fakfeløgini ganga hond í hond í hesum útvikling- inum. Tí verður ikki borið rætt at kann hetta gerast stórt bakkast fyri okkum øll. Síðani norsku fakfelags- fólkini hava verið i Føroy- um hevur Føroya Arbeiðs- gevarafelag eisini havt sam- band við fakfelagið hjá olju- arbeiðsfólki í Skotlandi. Fakfelagsfólk har ynskja eisini at vera við til at stuðla føroyskum fakfeløgunum til at verda betri fyrireikad uppå eina komandi olju- vinnu.