fríggjadagur 21. august 1998síða 3

Nr. 156 — 21. AUGUST 1998 tíðindablaðið S0STAK Sjålvstødug vinnurekandi tekna trygging i ALS Sjålvstødug vinnurekandi kunnu frå 1. september 1998 tekna serliga trygging hjå Arbeidsloysisskipanini Frå 1. september at galda lysir Arbeidsloysisskipanin nýggja kunngerð, ið gevur sjålvstødugum vinnurek- andi møguleika at tekna ser- liga trygging. Tryggingin er galdandi, um viðkomandi verður arbeiðsleysur frá sjålvstøduga vinnuvirksemi sínum. Hver kann tekna trygging? Tey ið hava sjålvstødugt vinnuvirki einsamgll ella saman við gðrum og hava bústað í Føroyum, hava møguleika fyri at tekna trygging sum sjålvstødug vinnurekandi. Tó bert um talan er um firma og/ella íognarfelag. Ein treyt er tó, at tað sjålvstøduga vinnu- virksemið er høvudsvinna hjá viðkomandi, tvs. at ein stórur partur av inntøkuni stavar frá ella stórur partur av tíðini verður brúkt til sjålvstøduga vinnuvirksem- 10. Hvat er sjålvstødug vinna? ALS ger eina någreiniliga meting av, um vinnuvirk- semið kemur undir hugtakið "sjálvstóðug" vinna. Ein á- bending um at vinnan er sjålvstødug, kann t.d. vera, um persónur hevur fólk í starvi, hevur skattafrádrátt fyri rakstarútreiðslur v.m., verður skattaður av yvir-/ undirskoti av virkseminum, er mvg-skrásettur ella er í- ognari í íognarfelagi. Upptøkutreytir/ Idiskoma yri at kunna tekna trygging sum sjålvstødugur vinnu- rekandi, skal persónur lúka treytirnar, sum eru nevndar omanfyri. Harafturat skal vidkomandi veruliga vera farin undir sjålvstøduga vinnu. Tryggingin fær gildi frå ti degi, ALS hevur m6t- tikið skrivliga umsókn. Ser- ligt umsóknarblað fæst við at venda sær til avgreiðsl- una hjá ALS. ALS-gjald ALS-gjaldið er 2,25% av skattskyldugu inntøkuni av vinnuvirkseminum sambært sjålvuppgåvu og skatta- roknskapi fyri síðst endaða roknskaparár. Upplýsingar- nir í sjálvuppgávuni og skattaroknskapinum kunnu verða regulerað við inntøk- um og útreiðslum, sum eru óviðkomandi fyri sjålvstød- uga vinnuvirksemið. ALS- gjaldið verður goldið mán- aðarliga frammanundan. Er sjålvstøduga vinnu- virksemið júst byrjað, verð- ur inntgkan, sum ALS- gjaldið skal roknast av, fyr- ibils mett og ásett av ALS. Uppathald av sjålvstød- ugum vinnuvirksemi Fyri at hava rætt til útgjald av arbeiðsloysisstuðuli, skal persónliga arbeiðið vera hildið uppat meira enn bráð- feingis. Hettar merkir, at um vinnuvirksemi bert fyribils er steðgað, t.d. tí illa viðrar, onki arbeiði er millum tvey arbeiði, ella tí tilfar/råvøra manglar, verður arbeiðs- loysisstuðul ikki útgoldin. Sum dómi um, at virk- semið ikki bert er fyribils steðgað, kann nevnast um virksemið er selt ødrum (tó ikki hjúnafelaga/sambúgva ella ómyndugum børnum), um virksemið er endaliga uppathildið ella um áheitan um tvingsilsølu er latin fúta- rættinum. Tað åliggur tí tryggjaða at skjalprógva, at viðkom- andi ikki longur er sjálv- støðugur vinnurekandi. Útgjald Arligi arbeiðsloysisstuðulin er 70% av skattskyldugu inntgkuni av vinnuvirksem- inum sambært sjálvupp- gávu og skattaroknskapi fyri síðst endaða roknskap- arár. Upplýsingarnir í sjálv- uppgávuni og skattarokn- skapinum kunnu verða reg- ulerað við inntgkum og út- reiðslum, sum eru óvið- komandi fyri sjålvstøduga vinnuvirksemið. Tó kann ongantíð meiri enn 70% av eini arbeidaraårsløn verða útgoldin. Fyri at hava rætt til útg- jald, skal tryggingin hava verið í gildi samanhangandi í minsta lagi í 1 ár. Uppsegn av tryggingini Er trygging sum sjålvstød- ugur vinnurekandi teknað, og ynskjir tryggingartakarin at siga hesa upp, kann tryggingin sigast upp til tann 1. í einum mánaða og við einum mánaða sum minstu freist. Uppsøgnin skal vera skrivlig. Sum dømi kann sigast, at um tryggingin verdur søgd upp tann 5. mai 1999, kann henda í fyrsta lagi fara úr gildi frá og við 1. juli 1999. Um > tryggingargjaldid (ALS-gjaldið) ikki verður goldið rættstundis, fer tryggingin úr gildi. Fráboðanarskylda hjá tryggingartakara Tryggingartakarin hevur skyldu til at boða ALS frá øllum viðurskiftum, ið hava ávirkan á tryggingarviður- skiftini. Til dómis skal per- sónur boða frá, um vinnu- virksemið ikki longur er høvudsvinna, ella viðkom- andi ikki er vinnurekandi longur, og viðkomandi skal lata inn roknskap, í seinasta Sig tína hugsan um fullveldið! Sigið tykkara hugsan um sjálvstýrismálið i Sosialinum. Til ber at senda okkum fax: 314720, senda okkum teldupost: post sosialurin.fo ella við at senda okkum tilfar á teldudislki. Postadressa okkara er: Sosialurin, box 76, 110 Tórshavn Hegni Hoydal, landsstýrismaðurin í sjálvstýrismálum legði týsdagin fram uppskotidr um ríkisrættarligu støðu Føroya } 1 Skiparar í danska handilsflotanum skulu vera danskir statsborgarar — Í sjólógini stendur, at ein treyt fyri at vera skipari á einum donskum skipi í handilsflotanum er, at tú ert danskur statsborgari - hvussu verður við hesum, tå Føroyar eru suverenar, spyr Sámal Jákup Hansen í Klaksvík: Tá tað í blaðnum í dag er víst til >Sig tína hugsa< loyvir undirritaði sær at koma við mínari hugsan, samankoblað við einum einkultum spurningi. Viðvíkjandi einum suver- enum stati skilji eg tað so- leiðis, at vit føroyingar tá missa okkara danska stats- borgaraskap? Hvat hendir við teimum nógvu herbúgvandi føroy- ingum, sum sigla í tí danska handilsflotanum? Tað eru nógvir sum sigla sum skip- arar, og enn fleiri, sum sigla sum yvirstýrimenn, sum standa fyri at flyta upp til skipsførarar. I sjólógini (helst eisini í grundlógini) stendur, at ein treyt fyri at vera skipari á einum donskum skipi í handilsflotanum er, at hann er danskur statsborgari. Heldur ikki ber til at sigla sum yvirstýrimaður, tí hann skal kunna loysa av skip- aran, um tað skuldi gjørts neyðugt. Hesir menn sum sigla undir DIS-skipanini, leggja alla sína inntgku eftir sær her í Føroyum, sjálvt um eingin skattapeningur kem- ur í kommunu/landskassan, tað eru ikki teir, sum hava uppfunnið DIS, teirra netto- inntgka er tann sama, sum áðrenn DIS kom í gildi. Hesir nógvu menn, her er talan um fleiri hundrað mans, hava triggjar møgu- leikar í at velja, og eru teir hesir: 1. At góðtaka at verða de- graderaðir, og sigla restina av tíðini sum undirstýri- menn. 2. At flyta heimanífrá við familju og búsetast í Dan- mark. 3. At koma heim, tað verður trupult, tað er tí teir eru farnir, her var ikki brúk fyri teimum. Vinarlig heilsan Sámal Jákup Hansen, skipsførari Skåltavegur 43 700 Klaksvik Frå 1. september ber til hjá sjálvstóðugum vinnurekandi at tekna serliga trygging hjá Arbeiðsloysisskipanini lagið 14 dagar eftir at hesin er góðkendur av Toll- og Skattstovu Føroya Soleiðis kunnu reglurnar um arbeiðsloysistrygging fyri sjálvstóðug vinnurek- andi lýsast í høvudsheiti- num. Fyri eina nágreiniliga lýsing av reglunum verður víst ul løgtingslåg nr. 113 um arbeidsloysistrygging og arbeidsåvising frå 13. juni 1997 og kunngerð um arbeiðsloysistrygging fyri sjålvstødug vinnurekandi frá 9. juni 1998. Faldari, umsóknarblað og avrit av ALS-lógini og kunngerðini um arbeiðsloysistrygging fyri sjålvstødug vinnurek- andi kunnu fåast vid at venda sær til Arbeidsloys- isskipanina. Arbeidsloysisskipanin heldur til å Smyrilsvegi 20 í Tórshavn. Avgreiðslutíð er månadag til friggjadag mill- um kl. 10:00 og 15:00, t6 mikudag millum kl. 10:00 og 12:00. 24.-26. august Við verða fleiri harmonikubólkar