týsdagur 22. september 1998síða 8

tíðindablaðið SOS Nr. 178 — 22. SEPTEMBER 1998 Virkisleiðarar stúra: , Hetta er at seta fót fyri fiskivinnuna í Suðuroy: Virkini mistu pengar og arbeiðsfólkið misti løn — Hvorki virki í Vági ella á Tvør- oyri kundu keypa so nog an fisk i sidstu viku, sum sær. Harafturat fino (VU CV) mg! teimum vanaitgl — Og tað kostar báði virkjunum pengar og fólki- num mista inn- tóku AK! BERTHOLDSEN T Tad er longu stadfest, at broytingarnar, sum í síðstu viku vórðu gjørdar í ferða- sambandinum ímillum Suð- uroynna og Havnina - og í- | Feroyar og um- hava kostað fiski í Suðuroynni peng arbeiðsfólkinum miste nus Jespersen, vi á Delta Seafood á Tvøroyri og Jens Petur Brattalíð, virkisleiðari á Sancy Seafood í Vági eru samdir um, at tær seinastu broytingarnar í flutnings- kervinum koma fiskivinn- uni í Suðuroynni sera illa við — Suðuroyingar hava brúkt nógv ár uppá at spes- ialisera skip og virki ul at skera fløk og flyta tey fesk av landinum — Men tær broytingar, sum nú eru gjørdar í flutn- ingskervinum kunnu í síðsta enda føra við sær, at suður- cyingar missa ein stóran part av feskfiskivinnuni av oynni. — Ti nå eru umstødurnar blivnar so kappingaravlag- andi, at tað tað er ein spurn- ingur, um tað í framtíðin: fer at bera til at arbeiða fisk í Suðuroynni, halda nóvir suðuroyingar. Nú ber av Beinanvegin tað gjørdust greitt, at farmasiglingin í- millum Føroyar og um- heimin einaferð enn skuldi KVNNKNAR KOS KE va S Smyril vid bryggju i Havn hóskveldið við fiski úr Suðuroynni. Hetta var fyrstu ferð, at siglt var eftir nýggju ferðaætlanini men tær vánaligu avleið- ingarnar eru longu farnar at vísa seg fyri fiskivinn- Suðuroynni, tí virk- ini fingu ikki arbeitt tann fiskin una ! tey høvdu ætlað sær g ferðaætlanin illum Suðuroynna og Havnina skuldi broytast samsvarandi- høvdu virkis- leiðarar í Suðuroynni fremstafingur á lofti og á- varaðu um, at tað fór at koma fiskvinnuni í Suður- oynni aftur um brekkur Síðani Smyril gavst við siglingini uttanlands, hevur tað verið trupult at skipa siglingina soleiðis, at hon hevur hóvað teimum, sum flyta feskan fisk av land- inum. Av avleiðing hevur verið, at siglingin er broytt fleiri ferðir Men nú seinasta broyt- ingin varð gjørd í síðstu viku, ber av. — Tí tann broytingin ger tað so trupult hjá suðuroy- ingum at varðveita fesk- fiskivinnuna, sum teir hava arbeitt upp seinastu árini, at tað er ein spurningur um hon ikki dettur niðurfyri og verður flutt norður um fjørð, har ið umstødurnar eru betri. Trupulleikin hjá Suður- oyingum er, at tað er neyð- ugt, at tey fesku fløkini eru frammi á marknaðinum mánamorgun. Nú er ferðaætlanin broytt soleiðis, at Norrøna siglir av Havnini til Hanstholm friggjamorgun Men fyri at fåa tey fesku fløkini til Norrønu, skulu tey norður við Smyrli hós- kveld klokkan 19. Higartil eru farmaskipini annars komin á Tvøroyri eftir fiskinum fríggjadag, ella seint héskvøld. Broytingarnar, sum nú eru gjørdar, føra tað við sær, at, afturímóti tí, sum var frammanundan, missa virk- ini í Suðuroynni nú fleiri tímar í framleiðslutíð, av tí at tey skulu vera so tíðliga liðug fyri at fáa fiskin norð- ur við Smyrli Harafturat skulu tey nú betala 41 oyru eyka í frakt fyri kilo fyri at fáa fiskin við Smyrli Til Havnar til Havnar. Mistu og ign Og hóast nýggja tað bara hevur verið siglt eftir nýggj- u ferðaætlanini einaferð, er tað longu staðfest, at broyt- ingarnar, hava kostað flaka- virkjunum í Suðuroynni pengar og arbeiðsfólkinum mista inntøku. Báði Magnus Jespersen á Delta Seafood á Tvøroyri og Jens Petur Brattalíð í Vági siga, at teir keyptu minni fisk í farnu viku enn tey annars høvdu ætlað sær. — Vit kundu ikki keypa so nógv, sum vit upprunaliga ætlaðu, tí nú skulu vit vera liðug so tíðliga hósdag, at vit høvdu ikki havt stundir at arbeiða fiskin undan, um it høvdu keypt so nógv, sum vit ætlaðu, siga teir báðir. Sostatt hava virkini longu mist tær fyrstu krónurnar, og arbeiðsfólkið tað fyrstu lønina, av tí at ferðasam- bandið er broytt. Dámar okkum lítið Jens Petur Brattalíð á Sancy Seafood sigur, at teimum dámar lítið tær broytingar- nar, sum nú eru gjørdar. — Nógv tað mesta av teimum fesku fløkum, sum føroyingar útflyta, verða skorin í Suðuroynna. — Men tær broytingarnar, sum Þlivu gjárdar í farnu viku, gera umstødurnar at skera fesk fløk nógv verri, enn tær vóru. — Ferðasambandið er blivið nógv verri, tí nú er tað onki skip, sum siglur úr Suðuroynni niður á megin- landið við fiski. — Broytingarnar, sum nú eru gjørdar, føra við sær, at vit noyðast at gevast at ar- beiða á hálvum degi hósdag fyri at fáa fiskin norður til Havnar. — Tvs, at vit noyðast at gevast at arbeiða hálvan hósdagin fyri at fløkini kunnu vera á marknaðinum try og eitt hålvt samdøgur seinni. Hinvegin kunnu teir, sum vit kappast ímóti, arbeiða líka til fríggjamorgun. — Samstundis hava vit eykaútreiðslur av at flyta fiskin til Havnar, útreiðslur, sum vit ikki hava havt. Jens Petur Brattalíð sigur, at tað kostar teimum 41 oyru fyri kilo at flyta fiskin til Havnar. Alt hetta avlagar kappingina munandi og ger kappingarførid hjá okkum so nógv verri, at í ávísum fórum ber tað ikki til at keypa fisk. Virkisleiðarin í Vági sig- ur, at tað hevði bøtt mun- andi um støðuna um Smyril útsetti ferðina hóskveld í nakrar tímar og sigldi norð- SMYRK TØRSKLG ur klokkan níggju, ella tíggju, heldur enn klokkan sjey. — Men tað loysir so ikki trupulleikan við fraktini. Og tann trupulleikin fer uttan iva at gera, at teir fara at missa lastir í ávísum fórum, tí nú hava teir eina eyka- útreiðslu upp á 41 oyru fyri kilo, og tað mugu teir taka við, tá ið teir keypa fisk Og samstundis kemur tað broytta ferðasambandið at fóra við sær, at tey ofta koma at keypa minni fisk, enn tey annars høvdu kunn- að arbeitt, um siglingin til útheimin var sum fyrr. — Skulu vit arbeiða sum vanligt, verða vit noydd at byrja nógv fyrr um morg- unin, kanska um náttina, og tað ger framleiðsluna nógv dýrari. — Alt í alt sigur Jens Petur Brattalíð, at hann fryktar fyri, at avvleidingin verður, at fiskaarbeidid í Suður- oynni fer at minkað, og at tað partvís verður flutt norð- urum fjørð av tí at virkini í Suðuroy fáa ikki arbeitt hann. Stór meirútreiðsla Eisini Magnus Jespersen á Delta Seafood á Tvøroyri er ógvuliga misnøgdur við broytingarnar, sum eru gjørdar. — Hetta førir eina meir- útreiðslu vid sær uppá næst- an 50 oyru, og tað ger okk- ara kappingarførid nógv verri, tí 50 oyru eru als ikki týdningarleys í hesi vinnuni --Samstundis eru umstød- urnar versnaðar av tí, at nú noyðast vit at gevast at sker- a fløk seinnapartin hósdag. --Aðrenn broytingarnar kundu vit arbeiða til á mid- nátt hóskvgld um tað skuldi verið. Magnus Jespersen heldur, at tað er løgið, at gera broyt- ingar, sum gera umstødur- nar hjá flakavirkjunum í Suðuroynni verri, tí nettupp suðuroyingar hava lagt seg eftir at skera fløk og hava brúkt eini 10 ár uppá i byggja hesa vinna upp Samstundis fiska tey rovarskipini fisk havtaskun! — Flakavirkini eru tiskil blivin „hevuðsvinnan“ í Suðuroynni — Og tað er eisini úr Suð- uroynni, at nógv tey fesku fløkini til útflutnings koma Magnus Jespersen sigur, tí, at hetta, sum er hent, er eitt stórt afturstig. — Men, hvgrjar avleiðing- ar tað fær, dugir hann ikki at meta um enn, tað má tíðin vísa. Fyribils eru avleiðingar, at Delta keypti minni fisk í síðstu viku, enn ætlanin var og virkisleiðarin roknar við, at tað verður ikki óvanligt, í framtíðini, at teir fara at keypa minni fisk, enn teir annars kundu arbeitt. Ber íkki til Men ber tað ikki til at flyta framleiðsluna frameftir, so at skipini eru tað fyrri inni enn tey eru nú, so at tit fáa tíð at arbeiða alt undan? — Ja, nú mugu so skipini verða inni mikudag, tað er onki sum eitur. ; — Fyrr kundu teir toyggja tårin til hósmorgun, men tað ber ikki til longur. --Men at broyta arbeiðs- gongdina, so at vit arbeiða fyrr í vikuni fyri at fiskurin skal lukkast norður við Smyrli hóskvgld er ikki so einfalt. — Tí skulu vit keypa fisk, er neyðugt at kenna prísin á marknaðinum so væl sum til ber. — Og tað fæst ongin føling av marknaðarprísinum fyrr- apart í viku, ti tá er fiskurin frá vikuni frammanundan nóg illa er seldur. — Vit fáa ongan at geva okkum prís fyri tey fesku fløkini teir fyrstu vikudag- arnar. — Tað vil siga, at tess fyrr í vikuni, vit eru, tess stórri er Óvissan- og tess størri er tískil vandin fyri at forrokna seg. Hann leggur afturat, at higartil hevur ongin kunn- að víst á eitt líka gott sam- band sum var, tá ið Smyril sigldi uttanlands. Síðani hann gavst, hevur tað bara gingið afturá, sigur hann.