hósdagur 24. september 1998síða 6

ur løgt nidan í ungið í år — Ætlanin er, at Lands- stýrið frameftir skal verða myndugleikin fyri kommu- nulæknaskipanini, sigur kommunulæknin At Havnin er miðstaðar- eki, speglast eisini aftur í arbeiðinum hjá kommunu- læknunum Nógv fólk gongur í skúla í Havn, eins og nógv fólk á bygd arbeiða í Havn, og tey hava eisini brúk fyr lækna- num av og á Umframt tað koma nógvir sjúklingar av bygd í viðgerð á Landssjúk- rahúsinum. Hesi verða út- skrivað so skjótt sum til ber, til ætt og kenningar at taka sær av Urslitid er ofta, at sjúk- lingar å bygd ikki hætta sær heimaftur beir tí verða tey verandi nanvesm. og i Havn Steinur oman å byrdu Hesir, ei g aðrir sjúk! bulanta viðgerð, 3.4 pst. til røntg senkanningar og 4.3 pst til serlæknar. — Í dag fara 94 pst. fólk til kommunulækna, og bert 6 pst. fara víðari til serlækna og sjúkrahúsverkið Kanningar allastaðni, eis- ini í USA vísa, at jú fleiri fólk verða vidgjørd í prim- ersektorinum, tess biligari verður samlaði kostnaðurin av heilsuverkinum, sigur Kaj Kallsberg, sum eisin ger vart við álvarsligu útlit- ini fyri, at eingir læknar út- búgva seg innan kommunu- læknaskipanina Teir yngru vilja ikki vera kommunulæknar — Flestu kommunulæknar í Havn eru um 50 - 60 ára aldur. Um 10 ár eru flestu okkara farnir frá, men gir læknar eru tøkir at taka yvir, - " ålvarsligur vansi er, oma ikki fleiri kommu- nulæknar, verða fleiri sjúk- lingar vístir til sjúkrahús- verkið, sum tá skal brúka enn meira pening enn í dag Kommunulæknarnir kunnu eisini blokera heilsu- verkið við ikki at vilja ar- beiða, so nógv sum vit gera nú. Vit royna eftir førnmuni at gera okkara arbeið til lít- ar, men stóra at arbeiðstrýst- ið førir til strongd, og vit kunnu ongantíð verða vissir í, at vit gera alt nóg væl sigur Kaj Kallsberg og vísir til dømi, har sambandið millum sjúkrahús og primer heilsusektor tá vit gevast t 12 i: en tyngjandi cnI Vånaligt samstarv vid Landssjúkrahúsið Hann greið fekk skurðvið } tur var Seuur I ella mjødn. — Sjúklingurin var av bygd, men hættadi sær ikki heimaftur, og fr ti til sonin í Havn at búgva. Tá sjúkl- ingurin fekk ringa pínu, og tað tóktist sum var bruni komin í, valdi eg at leggja sjúklingin inn, fyri at fáa kannað, hvat var galið. Jú, sjúklingurin var inn- lagdur ein dag, sendur til røntgenvidgerå, har yngsti læknin á deildini stóð fyri kanningini. Næsta dag varð sjåklingurin útskrivaður, hóast pínan ikki var batnað. — Eg ringdi út á Lands- sjúkarhúsið fyri at vita, hvat læknarnir har vóru komnir til, men so var læknin ikki at hitta, ella eingin vist, hvar málið var o.s.fr.. — Eg brúkti hópin av tíð upp á, at fáa eina frágreið- ing frá Landssjúkrahúsinum um, hvat feilti sjúklingin- um, sum hevði eins nógva pínu og áðrenn hann fór út á Landssjúkrahúsið Ímyndað tær, hvussu nógv fólk vóru rakt av bara hesum málinum: heima- sjúkrasystirin, familjan, sjúklingurin og læknin. Og hugsa tær, hvussu nógva strongd tað gav øllum pørt- um, at ikki greið boð vóru send av Landssjúkrahúsin- um beinanvegin, sigur Kaj Kallsberg og leggur aftrat: og so var -tað ikki sjúklingur, sum hann hevdi ábyrgdina av Læknar merktir av strongd - Gerast læknar kenslu- leysir av strongd Jú, ivaleyst er okkurt um tað, tá so nógv er um at vera. Læknarnir á Lands- júkrahúsinum eru eisini strongdir og halda sum so at teir vilja ikki hava røktar- sjuklingar liggjandi å Sr rahúsinum, sigur Kaj Kalls berg Hann heldur tað vera vón- leyst við hvørt, tí arbeiðs- trýstið Hvønn dag skulu eini 30 fólk í telefonviðtal við kommunul æknan, umframt at eini 25 -28 fólk koma til læknan, umframt bráðfein- gis viðtalan, sum eru fleiri hvgnn dag — Vanliga verður mett, at um ein kommunulækni hevur 12 - 18 fólk, sum koma til viðtalu, er nóg mikið fyri ein lækna. er so stórt Virka illa sosialt — Hver hjálpir læknum, sum hjálpa ødrum, fyri at fóta sær í arbeidinum? — Vit kommunulæknar hittast einaferð um månad- in, har vit skifta ord um ym- isk mål, vit hava vid at gera um dagarnar, men vit tosa sjáldan um okkara arbeiðs- trupulleikar — Tá tú hevur verið virkin kommunulækni í so nógv Kaj Kallsberg, formaður Kommunulæknafelagnum Myndugleikarnir mugu skilja, at málið er al lvarsl gt, og at áahetanin hjå Í anmunnle kna felagnum er tekin un tórvin, og at hetta er tað mótsetta av at taka arbeiði frå hvørjum ødrum. Nr. 180 — 24. SEPTEMBER 1998 år, duga vit at arbeida, og kenna flestu trupulleikarnar, vit koma fyri dagliga. Tað bøtir um støduna, men er als ikki nóg mikið - Eisini læknar kunnu fáa sjúku, og tað hendirmeir enn so eisini okkum. Ég havi verið sjúkur, orsakað av ov stórum arbeidstrysti - Tá fór eg eisini á skeið, sum snúði seg um at læra at arbeiða við trupulleikum, og at duga at bera seg und- an. Kommunulæknin heldur, at teir virka ikki so væl í sosiala lívinum. Læknin er móður av at tosa við fólk allan dagin, og hevur brúk fyri friði aftaná arbeiðstíð. — Tað liggur altíð ein ótti og lúrir, um vit nú hava gjørt tað rætta viðvíkjandi teimum sjúklingum, sum vit hava havt við at gera um dagin. Læknin tekur arbeið- ið í huganum við sær heim, aftaná drúgvan arbeiðsdag. Læknin tímir heldur ikki so væl út millum fólk í frí- tíðini, av tí at flest fólk vilja tosa við hann um sjúkur Tað er ikki júst tað, ein hev- ur hug at tosa um, tá ar- beiðsdagurin er av, sigur Kaj Kallsberg Syngur í kóri og spælir golf í frítíðini Hann hevur tó fleiri ítriv at taka til, eitt nú spæla golf um veturin - um summarið dyrkar bóndin bøin - og hann svimur triggjar ferðir um vikuna, hevur båt og stóran urtagarð, eins og hann syngur í kóri Kaj Kallsberg ger vart við. at umstóðurnar hjá kommunulæknunum ikki gera tað lættari at fáa yngri læknar at átaka sær hetta arbeiðið. Um 10 ár eru flestu kommunulæknar í Havn farnir frá, men bert ein lækni er í løtuni í hesi útbúgving — Hvat heldur tú kundi verið gjórt óðrvísi og betur í kommunulæknaskipnini, í samstarvinum við sjúkra- húsverkið? Tað er fyrst og fremst neyðugt at seta fleiri komm- unulæknar í Havn. Vit hava tí víst á, at trupulleikarnir kunnu loysast við at seta ein kommunulækna aftrat ár- liga, fimm tey komandi ár- ini. Tað hevði bøtt um stød- una. — Veruleikin er, at vit hava alt ov nógv at gera, og at vit eru niðurundirkomnir og klára ikki hetta arbeiðstrýst- ið meir, sigur Kaj Kallsberg og vísir á, at myndugleik- arnir mugu skilja, at málið er álvarsligt „og at áheitanin hjá Kommunulæknafelag num er tekin um tørvin, og er tað mótsetta av at taka arbeiði frå hvørjum ødrum Vóru arbeidsumstødur nar ikki so tyngjandi hjå okkum, og arbeiðstrýstið ikki ov stórt, heyði eingin kommunulækni góðtikið, at fleiri størv vóru sett í Tórs- havnar Kommunu, sigur Kaj Kallsberg