mikudagur 7. oktober 1998síða 4

4 tidindabladid 00 Nr. 189 — 7. OKTOBER 1998 Eitt yvirskot uppá 127 mið. er einki at rópa hurrå fyri Vit taka undir við raðfestingini hjá landsstýrinum á uppskotinum fyri fíggjarlóg fyri komandi ár. Men hetta er onki at rópa hurrá fyri AK! BERTHOLDSEN 197 uppå 12 999 er kki so nogv at Eitt vvirskolt ey Vilhelm Johannesen tals- aður hjá størsta andsiødu- KKINUM avnaðarflokk num, heldur IKK!, al tað er akað a 2 fyri, at I ÍSSTYTI ert eitt UDDSK ti Á á UUGU su sir eitt yvirskot uppá n st til, at umstødurnar hava verið tær best hugs andi nú í fleiri ár — Fiskiskapurin er met- or, prísirnir methøgir metlåø nframt metlag, umframi buskaparvøkstur og at £ lønar- er 10% um árið- g hetta hevur verið lagið í nøkur år upp í slag nú So eg haldi, at hendan samg hevur langt eftir á mál hon átti at duga at forklára fólki, hvussu fíggj- arlógin kemur at síggja út, um fiskiskapurin og prísir bara lækka niður á vanligt — Samgongan skuldi greitt okkum frá, hvussu vit klára okkum, tá fiskari, prísir og renta eru á vanligum stóði. Og, ikki minst, hvussu vit skulu klára okkum, tá ið vit sjálvi skulu betala tær 1,2 milliardina, sum danir í dag betala í Fóroyum, heldur Vilhelm Johannesen rentan hækkar uppá eitt vanligt stødi Vilhelm sigur, at tað er enntá slett onki at ivast i, at tað koma vánalig ár aftur, tí at tíðirnar skifta er líka vist sum at árstíðirnar skifta — Og ikki um at tala átti samgongan at greitt fólki stødi, og frá, hvussu stødan hevði verið, um vit harafturat skuldu verið fyriuttan tær donsku útreiðslurnar i Før- oyum, sum eru uppá meiri enn 1,2 milliard, tá ið donsku útreiðslurnar til løg- reglu, dómsvald, kirkju sjó- verju og annað er lagt afturat sjálvum blokkinum, heldur Vilhelm Johannesen — Tí blokkurin er fram- vegis størsta inntøkukelda landskassans — Og hvar skulu vii finna inntøkur uppå 1,2 milliard fyri at halda sama livistødid, sum nú? Ella hvar skulu vit spara 1,2 milliard? Rætt at vera varin Hinvegin tekur Vilhelm Jo hannesen undir við lands stýrinum í, at tað er rætt at vera varin við fløgunum Landsstýrið hevur sett 139 milliónir av til iløgur. Tað eru 13 milliónir meiri enn í ár - Vanliga siga vit, at al- mennu og privatu fløgurnar í einum skulu tilsamans ikki vera hægri enn 20% av bruttotjóðarúrtókuni. Eftir tí skulu iløgurnar í Føroyum vera um 1,2 milliard tilsam- ans Tað eru iløgurnar hjá privatu vinnuni, hjá land- inum, umframt hjá komm ununum, kommunalum fel agsskapum o.s.fr Umframt at ov nógv ferð kann koma á búskapin, er ein vansi við at seta on nógv almenn arbeiði i- gongd, at tað drenar privatu vinnuna fyri arbeiðsmegt. Tó heldur figgjarpolitiski talsmaður javnaðarfloksins, at tað hevði verið rættari at havt eina nágreiniliga, pol- itiska viðgerð av almennu ílógunum og at lagt eina í- lóguætlan fyri tær almennu fløgurnar tey komandi árini. Fínt skal tað vera Annars fýlist Vilhelm Jo- hannesen á fleiri av upp- hæddunum á fíggjarlógini T.d. undrar tað hann stór- liga, hvussu jåttanin til Al- manna og heilsustyrid er hækkað so ómetaliga nógv. Í 1997 kostaði sjålvt Al- manna og heilsustýrið 2,7 nió at umsita, í ár kostar tað 4,2 mió, men næsta ål rýkur tað óskiljandi heilt uppá 17,1 milliónir. — Í viðmerkingunum tl fíggjarlógaruppskotið verð- ur sagt, at ein orsøk er, at talan er um starvsfólk, sum hava røkt uppgåvur aðra- staðni, nú eru flutt til al- manna- og heilsumálastýr- ið. Nevnd verða starvsfólk á landssjúkrahúsinum, al- mannastovuni og sjúkra- hússtjórin A landssjúkrahústinum finni eg onga minking, sum kann setast í samband við hetta Men á almannastovuni er ein niðurskurður uppá 2.5 milliónir, og jåttanin til sjúkrahússtjóran uppá 1,3 millión er flutt til heilsu- málastýrið — Sostatt kunnu 3,8 milli- ónir eyka førast yvir á heils- umálastýrið. Og dregur tú harafturat játtanina í ár uppá 4,2 mill- ionir frå, sær roknistykkið soleiðis út. at ætlanin er at hækka játtanina til almanna og heilsumálastýrið heilar 9,1 milliónir So fínt skal tað vera hjá sjálvstýrisflokkinum, held- ur Vilhelm Johannesen fyrr Hann undrast eisini á, at játtanin til toll- og skatt- tvovuna er 52,5 — Tå i0 sjålvuppgåvan varð tíkin av o.s.fr., var tað netupp fyri at umsitingin skuldi blíva lættari, einfald- ari - og ikki minst biligari. — Men hetta vísir bara, at tær effekti viseringar og rat- ionaliseringar, sum verða skuldi, síggjast ikki aftur í, at raksturin er blivin bílig- ari, tí í 1997 kostaði toll og skatt 47,3 milliónir, í ár kostar tað 48 milliónir, men næsta ár, sum sagt, 52,5 mió, ella 4,5 milliónir meiri. Skeivar og villleidandi upp- lysingar frå landsstyrinum Tad eru fleiri beinleidis skeivar og villleidandi upplýsingar i uppskotinum til fíggjarlóg fyri 1999, sum lands- stýrið legði fyri tingið herfyri AK! BERTHOLDSEN — Hetta er øgiliga tungt og trupult hjá tingfólki: at hava við at gera. — Hetta er so trupult at seta seg inn í, at manna- gongdin avgjørt skuldi ver- ið broytt. Vilhelm Johannesen er ein av mongum tingmonn- unum, sum fýlast á máta- num, sum landsstýrið hesi seinastu árini er farið at seta fíggjarlógina upp uppá. Hann sigur, at uppskotið, sum t.d. nú er lagt fram, er so fløkt og illa uppsett, at tað er ógvuliga trupult at lesa At tað so harafturat í fleiri fórum er talan um beinleiðis skeivar og villleiðandi upp- lýsingar, ger tað sjálvandi ikki betri Framsøgumadurin í figg) armålum hjå størsta and- støduflokkinum sigur, at tað ger tað óneyðuga tung og trupult hjá løgtingsfólki og almenningi at lesa og skilja uppskotið ul fíggjarlógina, tá ið hon er so illa sett upp. sum hon er — Og er hon ring at lesa og trupul at skilja, førir tað sjálvandi við sær, at tað er óneyðuga trupult at taka lut í viðgerðini báði á tingi og hjá almenninginum annars. Vilhelm Johannesen sig- ur, at fremst í fíggjarlógini, sum er ein tjúkk bók uppá 400 síður, er eitt høvuds- yvirlit yvir fíggjarlógina. — í yvirlitinum, sum gongur frå síðu 3 ul síðu 40, eru tveir teigar Í øðrum teiginum standa útreiðslurnar hjá teimum ymsu stovnunum og í hin- um teiginum standa møgu ligar inntøkur — Men tað, sum eg sakni, í høvudsyvirlitinum, eru røknskapartølini fyri 1997, játtanirnar fyri 1998 og upp- skotini til játtan fyri 1999. Vilhelm Johannesen sig- ur, at tað hevur sera stórán tydning, at tølini fyri øll try árini standa lið um lið. — Tí næstan alt arbeiðið í sambandi við fíggjarlógina byggir á metingar og á sam- metingar. — Ti er tað serstakliga utt- anhanda, at tølini fyri 1997 og 1998 ikki standa saman við uppskotinum fyri 1999 í høvudsyvirlitinum. Vilhelm Johannesen sig- ur, at fyrr vóru allir hesir upplýsingar við, so at játt- anirnar kundu samanberast, men fyri nókrum árum síð- ani er landsstýrið farið at broyta uppsetingina-og tað til tað verra. Skeivt og villleiðandi Vilhelm Johannesen vísir eisini á, at í summum fórum eru viðmerkingarnar í fíggj- arlógini til einstøk målsøki skeivar, onkuntíð eisini beinleiðis villleiðandi ella mangan bara púra onkisig- andi. Hann nevnir td. málið um bústovnar til brekað. — I 1998 vórðu fýra milli- ónir settar av til endamálið, men komandi ár er onki sett av. — Men í viðmerkingunum til fíggjarlógina fyri koma- ndi ár stendur, at peningurin verður nýttur til at keypa og byggja hús til fólk innan serforsorgina Tvs, at hóast ikki eitt oyra er játtað til endamálið stendur í fíggjarlógini, at pengarnir skulu nýtast at keypa og byggja hús fyri.. — Hetta sigur mær bara so mikið sum, at hóast játtanin er strikad, eru viðmerking- arnar frá fíggjarlógini í ár beinleiðis fluttar yvir á upp- skotið fyri komandi ár, uttan at verða eftirkannaðar. Hetta heldur Vilhelm Jo- hannesen er ógvuliga vill- leiðandi. —Eitt annað dómi er upp- skotið til játtanina til inn- tøkutrygd til fiskimenn. — Hon er lækkað heilar 25 milliónir, úr 75 millionum, niður í 50 milliónir. — Men tað stendur ikki eitt orð í vidmerkingunum um hesa ógvusligu skerjing. Vilhelm Johannesen held ur, at hetta ber boð um fusk, og at hetta er eitt gott dómi um orðatakið „skjótt er skit- ið verk. - Men tað átti ikki at komið fyri, og so slett ikki í landsins, hægstu umsiting, leggur hann afturat.