leygardagur 10. oktober 1998síða 15

prísurin teir rindaðu er minni, enn hvat ein trolari kostaði fyrr. Høvdu vit satsað í sama mun, kendu vit allar — vistfrødiligu mekanismurnar í havinum. Tað gera vit ikki í dag, men tað sær kortini út til, at okk- urt hendir, tí tað eru grunn- ar, sum veita fígging til kanningar av føroyska og norðuratlantiska- havgkin- um, sigur Dánjal Petur. Arbeiðið við granskingini hevur tikið í alt fimm ár. Tvær reisur hevur hann ver- ið í farloyvi í eitt ár í senn uttan løn. PhD-verkætlanir verða tiknar so mikið álvarsliga, at fígging fæst úr ymsum grunnum. Líka frá byrjan hevur Dánjal Petur havt gott samstarv við Fiskirannsóknarstovuna, Náttúrugripasavnið, Biofar og Náttúruvísindadeildina á Fróðskaparsetrinum, og partur av arbeiðinum hevur verið gjørt á hesum stovn- um umframt á Marinbio- logiska Laboratoriuminum i Helsingør. - At arbeiðið hjá mær hevur verid so væl studlad hevur nakað at gera við, at tað er innan fiskivinnu og alivinnu, men eisini vist- frødina. Granskingararbeið- ið hjá mær er bæði alment og grundgransking. - Fært tú orðað eina PhD- verkætlan og tað verður góðkent, so lættir tað um at fáa fígging og verða tikið í álvara. Tað liggur einki meiri aftanfyri, at eg eri farin undir hesa verkætlan- ina. Hinvegin vidførir góð- kend PhD-ritgerð millum- landa váttan um dygd av kanningararbeidinum á hægsta akademiska stigi, sigur Dánjal Petur. - Tað er ótrúliga spenn- andi at granska og staðfesta nýggj úrslit. Í menniskjan- um liggur eitt natúrligt for- vitni at koma fram á nakað nýtt og at vísa, hvussu fjøl- broytt og fantastisk náttúran kann vera. Tað kann saman- berast við at finna eina nýggja stjórnu. Tað var har áðrenn vit funnu tað, men við at granska ert tú við til at vísa tað fyri menniskjan- um og skjalprógva tað. Granskingararbeiði kann vera sera hart til tíðir Tú fært nógv nidurløg til- samans, men við miðvísum og hørdum arbeiði og treiskni er møguligt at koma á mál. Inn ímillum eru berg- takandi lýtur, har tað knapp- liga gleppur, tú sært nýggj úrslit, ið ikki eru komin menniskjanum í hendi áður. Tað sýgur í búkinum. Og tá ið úrslitið at enda, eftir kanska at verða skrivað um- aftur 8-10 ferðir, er latið úr hondum og møguliga prent- að, er tað ein sæl lýta. - Bretar siga, at „science is like going to church“, at gransking er bæði hátíðarlig og álvarslig í botn og grund. Tað ljóðar so stórfingið, men tað er nakað um tað. Granskingin kann vera en lovprisan av skapanarverk- inum og em liður í t at undrast enn MEIN Nr. 192 — 10. OKTOBER 1998 Seinna farloyvisárið gjórdist samstundis til eitt slag av barnsburðarfarloyvi. Dánjal Pe ára barnleyst hjúnalag eina dóttur. Útbúgving ein ílega Sum lærari í nógv ár á stu- dentaskúlanum í Eysturoy hevur Dánjal Petur sæð, hvussu skúlaverkið hevur verið skorið inn á bein. - Raðfestingin av skúlan- um er og hevur verið lág, og skulu vit bara droyma um fullveldi er tað ikki nøk- ur gongd leið at spara og niðurpína skúlan, bæði í sambandi við nýbyggingar og játtanir til undirvísing. Fyri komandi ár síggja vit, at meiri er sett av til skúla- verkið á fíggjarlógini. Í åttatiårunum var raðfesting- in ein heilt onnur, tá var tað fiskivinnan og flotin, sum skuldi byggjast út. Fram- vegis verða tíggjutals milli- ónir játtaðar til meturvis av eyka kajplåssi, ið kanska longu er gjørt fáar kilo- metrar landfast frá sama tidindabladii stadi. - Skúlarnir eiga at verða hildnir vid líka væl og virði- liga. Vend má koma í rað- festingina móti tí mentanar- liga økinum, um føroyingar skulu fóta sær sum tjóð. At gera íløgur í skúla og ment- an loysir seg altíð, tí peng- arnir koma fleirfaldaðir aft- ur í samfelagið, sigur Dánjal Petur. Hann líknar skúlaverkið við eina eplaveltu, har øll stigini f arbeidsgongdini eru bundin at hvør ødrum. Fólkaskúlin er at sammeta vid veltingina sjålva, grund- arbeidid verdur gjørt, fløg- ini loyst, kanska saksað eitt sundur og taðað. Miðnáms- skúlarnir og aðrar útbúgv- ingar eru at samanbera við niðursetingina av seteplum og spíringin víðari. Fjálgast má um seteplini og ansast skal eftir, at nálin íkki brotnar. Víðari útbúgvingar eru so føgru blødkurnar við hvítum og violettum blóm- um. Fruktin av eplaveltuni er vanliga fleirifold. - Júst soleiðis eru útbúgv- ingar fyri samfelagið alt, tað gevur altíð nógv meiri aftur til samfelagið enn tað kost- ar. At tosa um útbúgvingar sum útreiðsla er eftir mínum tykki burturvið, tí tær eru lívsneyðugar iløgur fyri tjóðina sigur Dánjal Petur. - Gomlu politikararnir skilja ikki hetta, teir hugsa meiri um tons og kaj. Tí eiga vit at satsa og seta okk- ara álit á nýggja ættarliðið og loyva teimum at koma framat, soleiðis at tilfeingið verður nýtt betri og verulig gongd kemur á. Og eg haldi, at hetta ættarliðið er á veg Tað havi eg sæð og siggi til tur og Annemia fingu eftir 20 dømis í skúlanum. Hugaheimur broytist Seinna farloyvisárið hjá Dánjal Peturi gjørdist sam- stundis eitt slag av barns- burðarfarloyvi. Dánjal Pet- ur og konan Annemia fingu eftir 20 ára barnleyst hjún- lag eina dóttir, Arnfríð Petru, sum í dag er fýra ár gomul. - Allur eins hugaheimur broytist, tá ið eitt barn er komið, tú hugsar ødrvisi um nærum øll lívsins vidur- skifti. Dótturin er altíð fremst í huga, og tað var heilt fantastiska spennandi og gevandi upp á allar mátar at vera heima hjá henni, tá ið hon var lítil. Tað skuldi verið lógarkravt, at pápar kundu verið heima fyrsta árið, meðan barnið er lítið Í dag síggja vit, at páparnir 15 í nógv stórri mun enn fyrr taka lut í familjulívinum og síggja stórri virði í tí. Vit kunnu bara ímynda okkum, hvussu stóran sakn pápar fyrr í tíðini hava kent, sum hava verið á sjónum og íkki sæð familjuna í longri tíðar- skeið, sigur Dánjal Petur. Heimbygdin dregur Hvussu framtíðin sær út og um Dánjal Petur heldur fram at granska fer tíðin at vísa. - Tað tekur rúma tíð at koma fyri seg aftur eftir eina slíka verkætlan, men sam- stundis verður sagt, at ein eigur at halda fram beinan- vegin fyri ikki at koma heilt burtur úr ti. Eg taki eitt-tvey år í senn. Tað besta hevði verið, um eg kundi sam- einað undirvísing og gransking. - Granskingartilveran er rættiliga ótrygg, og tað týðir nógv fyri meg, at dóttur okkara fær ein tryggan og góðan uppvøkstur, har eg ikki flakki ov nógv runt í ymiskum londum. Gransk- ararnir eg havi hitt uttan- lands eru sjáldan á einum stað meiri enn eitt-tvey ár í senn, og tey vita ongantíð fyri vist, um tey hava breyð í munnin eitt ár fram. Og heimbygdin, Rituvík, dregur. Hóast teimum dåm- ar væl, har tey búgva í Søldafirdi, er tað ein dreym- ur at flyta aftur til Rituvíkar - Tað er nakað serligt við tí staðnum, har tú vaks upp, Yviri í Enda, Handan fyri Brekku ella „á Nabbanum“, sum tað onkuntíð hálvt skemtandi verður tikið til. Ég eri sera takksamur fyri at vera vaksin upp í eini føroyskari bygd, fyri minn- ini eg havi, fólkini eg havi kent og arbeiðið, eg havi havt høvi at taka lut i. Bygd- arlívið rúmaði og rúmar framvegis nógv og týdning- armikið menniskjalig virði Tryggleikin at síggja kend stóð og fólk. At hoygg sSEJ4 ummarid, at velta um vár arnar, at taka epli upp um hey stið er vorðið eitt „must“ fyri meg. Um okkurt er lop- ið um okkurt árið er tað sum okkurt vantar. Tað er gott fyri bæði likam og sál at nýta hendurnar og seinni síggja eitt úrslit - og sam- stundis vita, at tú varð við til at halda viðlíka tað, ið fedrarnir løgdu inn, sigur Dánjal Petur Højgaard at enda í viðtali Dánjal Petur býr við familjuni i Sóldarfirði men heimbygdin Rituvik dregur - Tad er nakað serligt við tí staðnum, har tú vaks upp, Yviri í Enda, Handar fyri Brekku ella Nabbanum“. sum tað onkuntid hálvt skemtand verdur tikid ti $ ir Dánjal Petur Hi Mynd: Alvur Haraldsen su.