hósdagur 15. oktober 1998síða 4

4 viðgerð, flutning og uppihald til sjúklingar, sum verða sendir til Danmarkar í viðgerð DAGNY JOENSEN Tað hevur verið ført fram, at føroyskir sjúklingar fáa bestu viðgerð, sum kann fá- ast í danska kongaríkinum. Eisini, at føroyingar fáa bet- ri viðgerð í Danmark enn danir í heimlandi sínum. Tað kann sigast, at føroy- ingar eisini gjalda nógv fyri hesa tænastu. Á fíggjarlógini fyri 1999 eru 50 mió. krónur avsettar til viðgerð og flutning av sjúklingum millum Dan- mark og Føroya. Kostar i so nógv Sosialurin hevur frætt, at Ríkishospitalið kanska eis- ini ger sítt til, at sjúkuvið- gerðin kostar í so nógv. Eitt nú verður nevnt, at sjúklingar oftani hava fing- ið neyðugu kanningarnar, áðrenn farið verður niður, men at læknarnir á Ríkis- hospitalinum gera somu kanningar umaftur, tá fólk verða innløgd har. Tað spar- ir ikki um hjá sjúklinginum ella viðvíkjandi útreiðslu- num. Harnæst er onnur regla galdandi, at hóast sjúkling- urin fer heim í vikuskifti- num, ella fer td. á Hotel Tórshavn, meðan bíðað verður eftir at sleppa víðari í viðgerð, stendur hospitals- seingin og bíðar eftir sjúk- linginum. Tað merkir, at goldið verður eisini fyri teir dagar, hann ikki brúkar seingina Sosialurin hevur tosað við Mette Viksg, fulltrúa á fíggjardeildini á Ríkishospi- talinum. tíðindablaðið S08jalu Føroyingar gjalda 50 mio. krónur fyri sjukuvidgerd í Danmark Av rí at ikki allar sjúkuviðgerðir kunnu fara fram í Fóroyum, verða sjúklingar sendir til Danmarkar. Oftast fara teir á Ríkishosptalið, og har verður goldið fyri hvørja viðgerð sær. Á fíggjarlógini fyri næsta ár eru 227 mió krónur av- settar til Landssjúkrahúsið, og av hesum verða 50 mió. krónur nýttar til Um mannagongdina, tá føroyskir sjúklingar verða innlagdir, sigur Metta Vik- sø, at tað er ymiskt, hvussu nógv ein song á hospital- inum kostar, alt eftir hvgrja- ri serdeild sjúklingarnir ver- ða innlagdir á. Goldið verður frá inn- leggingardegnum, og út- reiðslurnar verða lagdar á sjúkuseingina alt eftir, hvør- ja kanning og viðgerð sjúk- lingarnir fáa, og hvussu nógvar dagar teir eru inn- lagdir. Gjalda fyri song og viðgerð í hverjum einstøkum føri Tað merkir, at um sjúkl- ingur bert er innlagdur í t.d. tríggjar dagar, kann kostn- aðurin tykjast hægri enn um innleggingartíðin er drúgv- ari. Oftani er eisini talan um bíðitíð í viðgerðartíðini. Her verður sagt, at Ríkishospi- talið roynir so vítt gjørligt, at minka um bíðitíðina, fyri at spara føroyingum um út- reiðslurnar. Galdandi reglur eru, at sjúklingar kunnu fara heim í td. vikuskiftinum, men tá teir ikki vera útskrivaðir, verður goldið fyri sjúku- seingina kortini. Er talan um meir enn tríggjar dagar bíðitíð, verð- ur sjúklingurin útskrivaður, og sostatt verður ikki gold- ið fyri seingina á Ríkishos- pitalinum hesar dagar. Sjúklingarnir kannaðir umaftur í Danmark Spurningurin um, hvørt tað er neyðugt at kanna sjúk- Nr. 195 — lingarnar, hóast teir eru lið- ugt kannaðir, áðrenn teir koma niður, sigur Mette Viksg, at tað er ein læknalig meting. — Halda læknarnir at sjúklingurin skal kannast umaftur í Danmark, verður tað gjørt, men roynt verður - so vítt gjørligt - ikki at gera somu kanningar í Dan- mark, sigur Mette Viksø. Tervandi eftirlit Spurningurin um hvussu nógv føroyingar gjalda fyri at fáa sjúkuviðgerð í Dan- mark, er ikki nýtt mál. Hetta hevur verið frammi fleiri ferðir, og roynt hevur verið at bøta um málið. Í fjór summar var ætlanin at seta eina føroyska sjúkra- systir, ið skuldi virka sum eftirlitskvinnu. Ætlanin er, at viðkomandi skal hava eftirlit við sjúk- lingunum og sundurgreina viðgerð og kostnað, men enn røkist einki fyri, at mál- ið verður loyst. Helena Dam á Neystabø, landsstýrismaður, sigur við Sosialin, at almanna- og heilsumálastýrið arbeiðir við málinum. Bíða eftir at starvið verður lønarflokkad — Í løtuni biða vit eftir, at eftirlitsfólkið skal setast í lønarflokk. Hetta skal vera ein sjúkrasystir, men enn er ikki endaliga avgjørt, hvar viðkomandi skal hava til húsa, sigur Helena Dam á Neystabø. — Hevur tå nakra åbend- ing ella ímynd um, hvørt við gjalda ov nógv fyri sjúku- viðgerð í Danmark? — Tað vita vit ikki, men ætlanin er júst, at eitt fólk skal setast at taka sær av hesum, og av sjúklingunum, sum fara niður í viðgerð, sigur Helena Dam á Neysta- bø. Tad hevur ikki verid gjørligt at fåa någreiniligt yvirlit yvir, hvussu skipanin å Rikishospi- talinum virkar, tå før- oyingar fara niður i sjúkugrindum. Ætlanin er at seta eitt eftirlitsfólk at taka sær av hesum í Danmark, men enn vantar at starvið, sum varð lýst leyt í summar, verður sett í åvisan lønarflokk Umieid 800 sjúklingar fara niður árliga Høgni Joensen, stjóri í al- manna- og Heilsumálastýr- inum, sigur við Sosialin, at eini 800 sjúklingar árliga fara til Danmark at fáa við- gerð. Av teimum fara tey flestu á Ríkishospitalið, men onn- ur sjúkrahús verða eisini nýtt, alt eftir hvgrja ser- læknatænastu tey hava at bjóða. Frá 900 til 23000 kr. um dagin Spurdur hvussu nógv ein viðgerð kostar, sigur stjórin, at tað kann vera frá umleið 900 krónum fyri ódýrastu viðgerðina og upp til 23000 krónur um dagin, alt eftir hvat sjúklingurin bagir. Á hvgrjum ári verður ein 15. OKTOBER 1998 avtala gjørt við t.d. Ríkis- hospitalið, og í ár ljóðar henda avtala uppá viðgerð fyri 35 mió. krónur. Landssjúkrahúsið sendir tó alt fleiri sjúklingar til onnur sjúkrahús, og har verður eisini ein avtala gjørd við tey sjúkrahúsini. Tá ein sjúklingur hevur verið í viðgerð í Danmark, fær Landssjúkrahúsið eina sundurgreinaða rokning yv- ir alt, sum hevur verið nýtt í samband við viðgerðina, hvussu nógvar viðgerðir eru gjørdar o.s.fr.. — Heldur tú at vit gjalda óneyðuga nógv fyri hesa tænastu? — Vit nýta sama sáttmála sum tey donsku amtini hava við danska sjúkrahúsverkið, sigur Høgni Joensen. Hann vil ikki siga, hvert hetta er ov nógv ella ikki. Vita ikki um aðrar ella betri skipanir — Vit hava ið hvussu so er ikki funnið fram til aðra skipan, sum er betur. — Sjálvandi kemur tað fyri, at onkrar viðgerðir ikki eru so skjótar,sum vit kundu hugsað okkum, og tá kannar Landssjúkrahúsið málið. — Tað er jú soleiðis, at sjúkrahúsarbeiði eru stórar skipanir, og tá kann verða torført at stytta viðgerðar- tíðina. Tað kann t.d. eisini vera, at ein sjúkujournal ikki er liðug í Føroyum, og at bíðað verður eftir, at hon skal koma fram, sigur Høg- ni Joensen. Tað er yvirlæknarnir á ymsu deildunum í Føroy- um, sum gera av, hvar sjúk- lingur verður sendur, tá hann skal til Danmarkar í viðgerð. Høgni Joensen sigur, at yvirlæknarnir tosa við sínar starvsfelagar í Danmark, og tí eru eisini onnur sjúkrahús enn Ríkishospitalið at fara til, og sum á sama hátt og undir somu skipan, veita føroyskum sjúklingum við- gerð.