leygardagur 17. oktober 1998síða 15

| | | | Nr. 197 - 17. OKTOBER 1998 sslalurin una, men politisku flokkar- nir å Christiansborg eru ikki samdir f hesum. I seinastuni hevur danska sjóverjan undir Føroyum eisini verið frammi, og her eru danir áhugaðir at frætta, hvat verjuskipini gera her. Tað fer Randi Mohr at skri- va eina reportaju um í næst- um. Arbeiðsgongdin er so- leiðis háttað, at Randi Mohr tosar við tíðindastjóran á Ritzau um tað sum fyriferst í Føroyum, og út frá tí verð- ur arbeiðið lagt til rættis. — Mítt arbeiði er at siga frá, hvat hendir í Føroyum, og oftani endurgevi eg t.d. eina oddagrein ella annað í Sosialinum ella í Dimma- lætting. — Seinasta árið eru danir serliga hugaðir fyri at hoyra um Jóannes Eidesgaard og Óla Breckmann, fólkating- limirnir. Tá Anfinn Kalls- berg, løgmadur, ger við- merkingar, verður tað eis- ini tikid til eftirtektar í Dan- mark, eins og tå Høgni Hoydal, landsstýrismaður, sigur frá sínum sjónarmið- um um fullveldismálið. — Danir fylgja eisini væl við føroyska oljumålinum, og vilja serliga frætta um samrådingarnar vid bretar um marknamálið. Er andlitid aftan fyri tidindastovuna Tå Ritzau er kelda til tid- indini i donsku pressuni, verdur bert tidindastovan nevnd, og ikki journalistur- in, sum hevur skrivað grein- ina. — Hvussu kennist tað sum journalistur, at verða 6- kendur í yrkinum? — Eg havi einki ímóti at arbeiða á henda hátt. Før- oyar eru lítið land, og gll her vita, hvgr letur tíðindini haðani til Ritzau, eins og mínir starvsfelagar í Dan- mark vita, at eg skrivi før- oyska tilfarið. — Kennir tú teg ongantíð einsamalla, ikki at arbeiða saman við ødrum journalis- tum? — Hóast eg siti einsamgll her uppi í Hoyvík, so eri eg kortini ikki so avbyrgd frá mínum starvsfeløgum. — Tá blødini taka mitt tilfar upp i Danmark, verdur ofta ringt til min. Eg verdi tikin vid f rådum, um tey vilja hava okkurt mål út- greinað, eins og eg kann veita øðrum journalistum, sum ætla sær hendavegin í arbeidsørindum, leiðbein- ing og ráðgeving. — Eg kenni føroysku við- urskiftini, og kann t.d. siga teimum, hvgrjar persónar tey skulu venda sær til í á- vísum málum o.s.fr.. Á hen- da hátt eri eg ikki so einsa- møll ella ókend í mínum yrki. Útbúgvin journalistur og undirvisari 39 åra gamla Randi Mohr er útbúgvin journalistur, og hevur umframt tað eisini hjágreinafak í donskum, samfelagsmálum og peda- gogikum, og hon er sostatt eisini útbúgvin at undirvísa. Hon byrjaði at arbeiða á fyrrapartsblaðnum B.T. í næmingatíðini, og helt fram at starvast har, tá hon var liðug á Journalistaháskúla- num í Árhus. Á B.T. var hon í átta ár, og arbeidsøki hennara var í fyrstuni innan tónleika- og sjónleikaheimin. — Mín áskoðan er, at jour- nalistar ikki skulu arbeiða ov leingi við sama gki, og eftir ynski at sleppa at ar- Randi Mohr, journalistur: — Tað vóru løtur fyrst í nítíárunum, tá tað ikki var so hugaligt at senda tilfar niður, men eg eri so mikið yrkislærd, at tá tað snúði seg um at bera vánalig tíðindi, so var eingin gongd leið uttan um, og eg skrivaði tað, sum tað var beiða við politiskum mál- um, fór eg á Christiansborg at arbeiða, har eg í fimm ár skrivaði um politik í B.T. — Tað var tí heldur ikki so trupult hjá mær at byrja at arbeiða í Føroyum, tí eg havi góðar royndir at rgkja tað politikska gkið, sigur Randi Mohr. Hevur arbeitt á Christiansborg Hon sigur um arbeiðið á Christiansborg, at tað er ein heimur fyri seg. Har eru 179 politikarar og 100 journa- listar, sum hava sínar skriv- stovur nærindis Fólkatingi- num. — Tað er kanska einasta parlament í heiminum, har fjølmidlarnar hava beinleið- is samband við politikarar- nar. Tað merkir, at einki verður fjalt fyri tíðindatæn- astuni, og verður mett sum eina sera demokratisk skip- an. — Tað er greitt, at jour- nalistar og politikarar koma sera nær hvør øðrum, og at teir læra hvønn annan rætti- liga væl at kenna, men eg havi kortini ongantíð upp- livað, at eg av teirri orsøk havi hildið hondina yvir einum politikara. Har eru nakrar reglur galdandi, sum báðir partar halda, sigur Randi Mohr. Tá hon fekk fyrsta barnið í 1989, valdi Randi Mohr at fara á mentanardeildina á B.T. at arbeiða, har hon skrivaði um bókmentir, gjørdi samrødur við rithøv- udar 0.s.fr.. Tå familjan flutti heim, fekk fekk Randi Mohr starv Randi Mohr hevur til arbeiðis at kunna danir um fóroysk viðurskifti. Hon. arbeiðir í heiminum ytst á bakkanum, við útsýni oman yvir-Hoyvíkina sum lærari á Handils- og HF skeiðnum í Kambsdali, men tå Bodil Rahbæk, sum hevði arbeitt fyri Ritzau tíðinda- stovuna i Føroyum i nøkur år, før nidur til Danmarkar í 1992, varð Randi Mohr biðum um at átaka sær hetta arbeiðið. Í byrjanini hevði hon bæði lærarastarvið og starv- ið fyri Rtizau at taka sær av, men sum fráleið gjørdist tað ov strævið, og nú ar- beiðir hon so at siga, sum journalistur burturav. Hetta arbeiðið førdi til, at íslendska Morgunblaðið heitti á Randi um at skriva útgreinandi greinar um før- oysk viðurskifti. „- Bæði í Danmark og í Íslandi er áhugin stórur fyri ti, sum fer fram í Føroyum, og serliga í hesum døgum, nú fullveldisuppskotið er lagt fram, sigur Randi Mo- hr. Samfelagið er meira menniskjavinarligt — Hvør munur er at arbeiða í Danmark og í Føroyum? — Tað eru nógvir fyrimun- ir vid at búgva í einum litl- um samfelag í mínum ar- beiði, tí tað er so lætt at koma í samband við politik- arar O.a. persónar, sum er neyðugt, tá tú fæst við tíð- indaskriving — Føroyska samfelagið er eisini meira menniskjavin- arligt, og vit eru meir um- berandi hvgr móti øðrum, enn t.d. í Danmark — Nøkur vilja kanska hal- da, at føroyingar eru seinir og at alt tekur ov langa tíð, men eg haldi, at hetta er positivur verumáti, sum fær fólk at trívast. — Um tú ímyndar tær, hvussu tað er at koma inn í stórhandil í Danmark, har børnini renna aftur og fram, og eitt barn rennir seg inn í eina eldri konu, so glepsar hon illsliga at barninum. — Tekur tú somu myndina í Føroyum, so sigur konan kanska blíðliga okkurt um- berandi við barnið, sigur Randi Mohr. Serstøk innanduramentan Hon heldur eisini, at føroy- ingar hava eina serstaka innanduramentan, ið neyv- an finst aðrastaðni. Eitt nú at kvinnur ganga í bindi- klubb, børn og tilkomin ganga til dans, sang og ti- likt. — Her er eisini ein heyst- mentan, eitt nú tå slaktið er fyri og tær stóru veitslurnar. Tað er nakað heilt serstakt við Ld. føroyska felagssang- inum, sum eg haldi vera sera hugtakandi. — Kennir tú teg ongantíð fremmandan her? -Nei, tað geri eg als ikki. Í Føroyum eri eg ikki rætti- liga føroyingur, men eg eri heldur ikki dani í Danmark. — Tó kenni eg føroyingar so væl, at eg als ikki føli meg fremmandan her, sigur Randi Mohr Hon hevur tikið støðu til, hvar hon og familjan skal búgva, og verður verandi í Føroyum, tí hetta er besta stað hjá synunum at vaksa upp í Vildu altíð sleppa heim í summarfrítíðini Randi Mohr minnist aftur á barnadagarnar, tá systkini og mamman stóðu við ein- um beini í Danmark og hin- um í Føroyum. Serliga minnist hon aft- urvendandi orðaskiftið í heiminum, tå summarfrítíð- in kom, og tey tosaðu um, hvat tey skuldu fara at ferð- ast. Mamman og børnini vil- du sleppa heim á hverjum ári, og soleiðis varð oftast. Av teimum fimm børnun- um í familjuni, valdu trý at búseta seg í Føroyum, eins og mamman eisini er flutt heimaftur. — Hóast tað arbeiðsliga eru stórri møguleikar hjá mær í Danmark, so sakni eg einki her - og mamma mín býr eisini her. Familjan og mamma mín hava allarmest at týða fyri meg, sigur tíð- indakonan hjá Ritzau og Morgunblaðnum í Før oyum