týsdagur 23. desember 2003síða 8

Nr. 244 - 23. desember 2003 15 NØVN Í VIKUNI Telefon 341800 - Fax 341801 - Fartelefon 216135 e-mail: maggi@sosialurin.fo Á hesum síðum bera vit tíðindi um merkisdagar, so sum rundar føðingardagar, brúdleypsdagar, starvssetanir o.t. Tøkk Hjartaliga takki eg øllum, sum ringdu og vitjaðu inn á gólvið føðingardagin og gjørdu mær dagin minnisríkan. Eisini takki eg fyri gávur, blómur, fjarrit og telefonsamrøður. Gleðilig jól og gott nýggjár. Alma Matras, Klaksvík Tøkk Stóra tøkk til tykkum øll, sum mintust meg á 85 ára føðingardegnum 8. november. Ein serstøk tøkk til tykkum, sum komu úr Danmark og til Elim í Søldarfirði, sum gjørdu mær dagin ógloymandi. Ætt, vinum og kenningum verður ynskt eini gleðilig jól og eitt av Harranum signað nýggjár. Gunnleyg Poulsen, Skipanes Vinum og kenningum verða ynskt eini gleðilig jól og eitt gott nýggjár. Eisini ein tøkk til øll tykkara, sum mintust 75 ára dagin 1. november. Kærar heilsanir Marna og Jákup Joensen, Eiði 1. mars 2004 tekur Hans Christian Dam í Havn við sum stjóri í P/F Fjar- hitafelagnum, tá núverandi stjórin, Jóannes Hansen, leggur frá sær vegna aldur. Hans Christian er 44 ára gamal og havnarmaður, sonur Áslu, f. Djurhuus, av Nesi í Vági, og Jóhannes Dam úr Havn, vanliga nevndur Hannis. Eftir lokna skúlagongd fór hann í læru sum bil- mekanikari hjá P/F Vall- berg í Havn frá 1977-81. Eftir tað fór hann á maskin- meistaraskúla, har hann tók prógv sum maskinmeistari í 1983. Frá 1984-88 læs hann til maskinverkfrøðing í Odense, og frá 1989-91 ar- beiddi hann sum verk- frøðingur hjá ráðgevandi verkfrøðingafelagnum, Rambøll, í Keypmanna- havn, har hann serliga ar- beiddi innan fjarhita. Í 1991 flutti hann heim aftur til Føroya og arbeiddi m.a. sum maskinmeistari hjá SEV, til hann í 1994 fekk starv sum lærari á maskindeldini á Tekniska Skúla í Havn. Eitt skifti í 1999/2000 arbeiddi hann sum verk- frøðingur hjá Tórshavnar Skipasmiðju. Eftir tað fekk hann starv sum økisleiðari á Tekniska Skúla. Síðan oktober 2002 hevur hann arbeitt sum verkfrøðingur hjá Fjarhita- felagnum, har hann tekur við sum stjóri 1. mars kom- andi ár. Hans Christian er giftur við Beintu, f. Rasmussen, úr Runavík, og tey eiga trý børn: Ásla, Rósing og Jóhanna. Stjórin í Fjarhitafelag- num hevur um hendi dag- ligu leiðsluna av felagnum og skal saman við starvs- fólkunum skipa fyri nýgerð og rakstri av felagnum um- framt dagligu fyrisitingina. Somuleiðis skal stjórin taka lut á nevndarfundum og samstarva við formann felagsins. P/F Fjarhitafelagið er stovnað av Tórshavanar Kommunu og SEV í 1988. Endamálið við felagnum er at veita fjarhita í Tórs- havnar Kommunu og at gagnnýta avlopshitan frá Kommunalu Brennistøðini á Hjalla og elverkinum á Sundi. Í løtuni hevur Fjar- hitafelagið 450 brúkarar sum fyri tað mesta eru húsarhald í Hoyvíkshagan- um. Nettosølan hjá felag- num er 3,6 milliónir krónur árliga. Hans Christian Dam nýggjur stjóri í Fjarhitafelagnum Dagurin 23. desember. Tollaksmessa. Dagurin hevur navn eftir íslendska prestinum Tollaki, sum gjørdist biskupur í Skálholti. Hann stóð í hørðum stríði við mætar høvdingar í Íslandi, men eftir deyða hansara í 1193 var tað skjótt, at hann varð mettur mikið halgimenni. Varð nógv virdur um øll Norðurlond tað mesta av miðøldini, men tað er serstakliga í Íslandi og í Føroyum, at tollaksmessa hevur verið hildin. Halgilutir eftir hann eru í múrinum í Kirkjubø. Ikki fyrr enn 14. januar í 1985 lýsti pávin Páll II at verndarhalgimenni Íslands var Tollakur (Sankta Torlacius). Dagurin verður nú á døgum mest róptur lítli jólaaftan. Ein søgnin sigur, at í katólskari tíð var bønhús í Gásadali, sum hevði mynd av Tollaki, og hagar komu fólk úr øllum landinum at biðja til hansara. Tollaksmessudagur var annars í Føroyum fastur dagur at stoyta kertu. Norrønt navn, ið merkir Tórs stríð ella leikur. Míni fyrstu minni um Herjálv eru so tætt knýtt at jólahøgtíðini og nýggjárinum, at eg haldi, at minningarorðini um hann eiga at koma nú beint undan jólum. Tí ongi jól í okkara barnadøgum uttan Herjálv sum jólamann og gamla- árskvøld endaði als ikki, um Her- jálvur ikki kimaði tað nýggja árið inn. Tað var eitt sindur ringt at finna fram til, hvussu jólamansbúnin sá út í fimti og -seksti árununum. Eg skrivaði fyrst til Jónu. Hon hevði nógv minni um Herjálv, men hon mintist ikki, hvussu hann var ílatin sum jólamaður: "Trúgvari sál skalt tú leita leingi eftir. Mær nýttist ongantíð at biðja hann sita barnagenta hjá mær, tá hann arbeiddi her í Havn, hann møtti trúliga upp hvørt kvøld, tá frúan skuldi út, um tað so var sangvenjing, bindiklubb ella okk- urt triðja. So saknurin var stórur, tá hann flutti til Sandvíkar at búgva. Hann var eisini tann fyrsti, sum meldaði seg til silvurbrúdleypið. Eg eri so glað um, at tað untist okk- um at hava hann við. Hann hevur verið við til alt, sum vit hava havt líka sjálvskrivaur sum pabba og systkini". So mong vóru orðini, men hon mintist ikki búnan hjá jólamanninum: "-Royn Hilde- bjartu, hon minnist so væl", kom t- bræv aftur. Eg royndi so Hilde- bjartu, og jú, tá bar til: Okkara jólamaður var í koti hjá Hans Paula hjá Ninna, svørtum buksum og reyðari húgvu. Hann hevði ein sekk á bakinum, ein rættiligan sekk, ikki ein svartan ruskposa ella ein fagurtlittan úr BR. Hann var ikki ógvusligur á nakran hátt, lítil og lítillátin eins og Herjálvur sjálvur var í veruliga lívinum. Sum vit eldust, vistu vit øll, hvør var í kotinum, men jólini vóru ikki rættilig jól, hevði jólamaðurin ikki verið á jólatrænum í dansistovuni ella í skúlanum. Soleiðis var eisini á nýggjárin- um. Nýggja árið kom ikki á rættan hátt, um vit ikki høvdu verið í kirkjuni við Herjálvi og kimað. Øll børnini í bygdini fóru upp á kirkju- loftið og hugdu at og lýddu á, með- an Herjálvur kimaði. Tey elstu sluppu viðhvørt at halda í bandið eina løtu, men tey yngstu sótu still og hugdu at, viðhvørt var so trongt, at øll sluppu ikki upp á loftið, men so varð bíðað í kirkjuganginum. Tolni, trúfesti og áhaldni eru tey orðini, sum best lýsa Herjálv. Tolin var hann sum fáur, barnavinur burturav, og trúfesti hansara spegl- ast kanska best aftur í 40 ára arbeiði hansara í kirkjuni. Ikki bara var hann klokkari, hann var eisini tann, sum vit øll heittu á, um vit høvdu ørindi av einum hvørjum slag í kirkjuni. Mangur útlendingur hevur vitjað kirkjuna í Sandvík saman við Herjálvi. Hann visti alt, sum vert var at vita ikki bara um kirkjuna, men eisini um bygdina. Søgufróður maður var Herjálvur, og hann minstist væl aftur. Áhaldni hansara speglaðist serliga í arbeiði hansara á bønum til at grava veitir. Tað liggur eitt stórt verk eftir hann í bønararbeiði, alt við hond sum í dag mangan verður gjørt við maskinu. Herjálvur var fjórðyngstur av 10 systkjum. Hann var sonur Onnu á Bønhúsfløtu úr Nesi í Hvalba og Tummas Thomsen í Kvilt. Sum ungur arbeiddi Herjálvur á kolin- um, og eisini var hann í Íslandi eina tíð. Síðan arbeiddi hann í Havn hjá Finn í Puntabyrgi í eitt áramál, til hann kom aftur til heimbygdina, og tá arbeiddi hann á flakavirkinum í Hvalba. At Herjálvur var barnavinur hevði hann ikki frá fremmandum. Eg minnst sera væl, hvussu tolin Anna var, tá ið vit komu niðan á støðina at ringja onkustaðni. Tað kundi verða trupult at fáa samband við rætta viðkomandi og ofta skuldi hon sita í tímar, áðrenn tað eydn- aðist, men hon ótolnaðist ikki. Ímeðan sótu vit í køkini og bíðaðu - á bonkinum beint innanfyri hurðina. Herjálvur búði framvegis í barnaheiminum í Kviltini, og løgið er at koma fram við í dag, tí Her- jálvur var altíð at síggja uttan fyri húsini, altíð gjørdi hann okkurt, men altíð hevði hann tíð at tosa. Tað tynnist í bygdini, og saknurin eftir Herjálv merkist í hvørjum húsi, tí hann var ein fastur partur av bygdarmyndini. Leygarkvøldið fyri, at hann fór til gravar gekk eg fram við kirkjuni. Tað var ljós inni, og eg sá høvdið á Herjálvi upp fyri vindeygað. Hann setti sálma- numrini upp. Tað kendist heimligt og gott, og sum tað átti at vera. Lítið vardi meg tá, at vikuna eftir skuldi hann standa undir børu á sama kirkjugólvi, hann so trúliga tráddi øll hesi mongu árini. Tómligt verður í kirkjuni á jólum. Við hesum fáu orum lýsi eg frið yvir minninum um Herjálv Thomsen. Rannveig Hvussu var jólamaðurin ílatin, tá ið vit vóru børn? Minningarorð um Herjálv Thomsen, Sandvík 15 14 Nr. 244 - 23. desember 2003 NØVN Í VIKUNI Telefon 341800 - Fax 341801 - Fartelefon 216135 e-mail: maggi@sosialurin.fo Á hesum síðum bera vit tíðindi um merkisdagar, so sum rundir føðingardagar, brúðleypsdagar, starvssetanir og -dagar. Leygardagin 27. desembur kunnu hjúnini, Kitty og Poul Poulsen í Klaksvík, halda diamantbrúdleyp. Kitty er ættað av Sela- trað, dóttir Óla á Trøðni og Elsu, sum var úr Búðunum í Klakksvík. Tey fingu 10 børn, har fleiri vóru tøtt og eisini fingur tey tvinnar tvíburðar. Kitty, sum er tvíburðasystir Jancy, kom sum smágenta til Klaks- víkar og vaks upp í Búðun- um hjá Fridu mostir síni og Valdemar í Brekkuni. Poul Poulsen, Pollaba, er sonur Poul Poulsen, vanliga róptur Pollurin á Dungan- um. Kona hansara var Marin Malena í Toft. Tey fingu 4 børn: Lena, Jógvan, Poul, Karla og Ami. Av teimum er Pollaba hin ein- asti, sum livir eftir. Pollaba hevur sum so mangur klakksvíkingar havt starv á sjónum alt sítt lív. Hannn byrjaði sum smádrongur at rógva út við pápa sínum, og fór til skips við slupp við snøri, sum dreingir tá. Í hansara tí á sjónum vóru ikki tær avmarkingar, sum eru í dag. Hann hevur roynt nógvar veiðihættir, snøri, línu, gørn, snellu og trol og roynt fiskileiðirnar við Føroyar, Ísland, Grøn- land, Norðsjónum, Sval- bard, Bjarnoynna og eystur í Hvítahavið. Hann hevur eisini siglt við íslendskum trolara og enskum ísfiskatrolarum um vetrarnar, eins og norskum línuskipum til saltfisk und- ir Grønland og arbeitt á landi í Íslandi. Tey seinastu árini á sjó- num, sigldi hann við vakt- arskipi við boripallar í Norðsjónum og sum kokk- ur við føroyskum farma- skipi, áðrenn hann legðist uppá land. Han arbeiddi á flakavirki stutta tíð, áðrenn hann gavst. Kitty og Pollaba fingu 4 børn, Páll, Elsu, Fridu og Marin Malenu, sum øll eru gift. Tey eiga 16 ommubørn og eisini 16 langommu- børn. Kitty var heimagang- andi, meðan børnini vóru smá, men tá tey gjørdist størri, vaskaði hon fisk á Norðborg. Tá børnini vóru vaksin fór hon at arbeiða á flaka- virkinum á Kósini og gekk hvønn arbeiðsdag av Bumshamri yvir á Kósina. Hon arbeiddi á Kósavirkin- um í 27 ár, har hon tey flestu árini røkti álitisstørv. Hon gavst á Kósini í kreppuárunum, 70 ára gomul. Kitty og Pollaba komu bæði sum ung til trúgv á Harran, og hava havt sína føstu gongd í Betesda. Kitty hevur í nógv ár eisini hjálpt við summarlegunum, fyrst norðuri við Áir og seinni vesturi í Zarepta. Heilsan og minnið hjá Pollaba eru farin at bila, men enn er vitnisburðurin um Jesus líka greiður, sum tá hann á ungum árum kom til trúgv. Diamantsbrúdleypsdagur in verður hildin í heimi teirra á Stokksoyravegi, har familja, vinir og kenningar eru vælkomin at støkka inn á gólvið frá kl.15. 27. desember kunnu hjún- ini, Jancy og Jákup Biskopstø Klaksvík, halda diamantbrúdleyp. Jancy er ættað av Sela- trað, dóttir Elsu og Óla Petersen á Trøðni. Elsa var ættað úr Búðun- um í Klaksvík og giftist Óla av Selatrað; tey fingu 10 børn. Joen Jacob Biskopstø er ættaður úr Klaksvík, sonur Thominu, ættað av Syðra- dali á Kalsoynni, og Napoleon Biskopstø í Klaksvík. Jancy og Jakku eiga 4 børn Óli er giftur við Katrin Purkhús úr Kunoy, tey eiga 3 børn. Elsa er gift við Oliver Joensen úr Klaksvík, tey eiga 4 børn. Jórun er gift við Kristian Andreasen úr Klaksvík, tey eiga 4 børn. Hallur er giftur við Lis- beth Østerø úr Klaksvík, tey eiga 1 barn. Lang- ommu- og abbabørnini eru 8 í tali. So at siga alt sítt lív hevur Jakku starvast á sjónum. Sín fyrsta túr fór hann bert 13 ára gamal, og er enn av og á við Jákup B, har hann loysir av sum maskinmeistari. Jancy hevur fyri tað mesta verið heima, men eitt skifti starvaðist hon í tógv- búðini, Búnanum, og í matvøruhandlinum hjá Kristian Hvidbro. Tey búgva enn í heimi sínum á Bumshamri, har tað altíð er serstakliga hug- farsligt at koma á gátt. Øll árini hava tey havt sína trúføstu gongd í samkom- uni í Betesda. Jancy er tvíburðasystir Kitty, sum eisini kann halda diamantbrúdleyp sama dag. Diamantbrúdleypsdagur- in hjá Jancy og Jakku, verður hildin saman við børnunum á Rygsvegi 3 í Klaksvík. Mánadagin 29 desembur kunnu hjúnini, Poula og Magnus Ennistíg Klaksvík, halda gullbrúdleyp. Poula er ættað úr Norð- depli, dóttur Oluffu og Jó- hannes Jákup Fredriksen. Hon er næstelst av 3 systkj- um. Magnus er ættaður úr Kunoy, sonur Súsonnu og SivertFredriksen, og er næstelstur av 6 systkjum. Undir krígnum flutti Magnus saman við familj- uni til Klaksvíkar at búgva. Torført at fáa byggitilfar, so húsini í Kunoy blivu tikin niður, og flutt inn til Klaks- víkar, har tey blivu sett upp aftur úti á Bumshamri. Magnus starvaðist fyrstu tíðina sum krambakallur í handlinum hjá Jens Clæ- munti Iskasen í Klaksvíks- garðinum. Seinni fór hann í læru á Klaksvíkar sleipistøð, har hann starvaðist í mong ár. Eisini starvaðist hann eina tíð á blikksmiðuni hjá Kjøl- bro. Eini 2 ár var hann við nótabátið, og eisini var han við til at gerða baðar tunl- arnar norður um fjall. Í mong ár starvaðist han hjá Klaksvíkar kommunu, fyrst við vatnverkið og seinni við Klaksvíkar Havn, til han gavst fyri aldur. Poula kom ung til Klaks- víkar og fór sum so mangar ungar gentur tá, í húsplass og út at tæna, og eitt skifti starvaðist hon á Hermetik fabrikkini. Síðani tey giftust í 1953, hevur Poula verið heima- arbeiðandi. Poula og Magnus hava havt eitt fast støði í sam- komuni í Betesda, har tey bæði sum ung vóru í kórinum. Magnus hevur í mong ár verið við til at hildið møtir á Klaksvíkar sjúkrahúsi. Poula og Magnus eiga 5 børn. Trøndur býr í Havn, Dánjal í Klaksvík, Jákup Oluf í Danmark, Súsanna í Lopra og Jonitha er búsit- andi í Havn. Tey eiga 10 ommu- og abbabørn og 1 langommu- og langabbabarn Vit ynskja teimum hjárta- liga tillukku við degnum. Gullbrúdleypsdagin halda tey í heimi sínum á Bumshamri í Klaksvík. Kitty og Pollaba diamantbrúdleyp Jancy og Jakku diamantbrúdleyp Poula og Magnus Ennistíg gullbrúdleyp Bárður Jákupsson 60 ár Í dag, Tollaksmessudag 23. desember, fyllir Bárður Jákupsson, listamaður, í Hoyvík 60 ár. Í hesum sam- andi lat ein málningafram- sýning upp 22. november í ár, ið er størsta stakfram- sýning sum hevur verið í Listaskálanum. Í sambandi við føðingardagin kom eis- ini bókin "Bárður Jákups- son det vertikale landskab". Vit hava meira um Bárður Jákupsson í næsta blað. Aksel Hansen 80 ár Leygardagin 20. desember fylti ein av okkara fremstu vinnulívsmonnum, Aksel Hansen í Havn, 80 ár. Hendan dagin nýttu vinir og kenningar høvið at heilsa upp á føðingardags- barnið. Vit hava meira um Aksel Hansen í næsta blað. Her eru javnaldrarnir Sverri Trónd Hansen og Aksel Hansen Mynd: Jan Müller C M Y K 14