mikudagur 4. november 1998síða 3

Nr. 209 — 4. NOVEMBER 1998 tíðindablaðið Barents- havinum Føroyska toskakvotan í Barentshavinum kann komandi ár vera skorin niður í eina helvt. Toska- og upsakvoturnar í Barentshavinum verða munandi skerdar komandi ár, um ICES fær tad sum tað vil. Norges Fiskarlag meinar at granskararnir ikki hava lisið kortini rætt Formaðurin í Norges Fiskarlag, Oddmund Bye sigur, at hann ivast í, um granskararnir hava rætt í síni meting. Hann sígur, at metingin ikki er í samsavar við tað, sum fiskimenn uppliva, tá teir eru til fiskiskap JÓGVAN HUGO GARDAR SKRIVAR ÚR OSLO Ráðgevandi nevndin (ACMF) í altjóða ráðnum fyri havgransking (ICES) hevur tó eini góð ráð, og tað er at lodna fyri fysrtu ferð síðani 1993 kann veiðast í Barentshavinum. Men sjáldan hava ráðini verið so døpur fyri tey flestu fiskasløgini, sum hesaferð. Tann norsk-arktiski toskur- in, ið stendur fyri umleið 30 prosentum av tí samlaða rá- vøruvirdinum hjá norsku fiskivinnuni er uttan tryggar biologiskar rammur, eru boðini frá Asger Aglen á Havgranskingarstovninum í Bergen. Hann umboðar Noreg í ráðgevandi neynd- Ung eisini áhugað í havinum ini hjá ICES. Broytt metingar- grundarlag Nevndin metir, at toska- kvotan í Barentshavinum í 1999 má verða niðanfyri 360.000 tons. Í hesum til- mælini skal eisini takast við ein mett kvota fyri ta veið- una, sum er í altjóða sjógvi og sum ikki nakað eftirlit er við. Hetta merkir eina kvotu, sum er næstan 300.000 tons lægri enn í 1998. ICES metti fyrst, at ein kvota fyri 1998 uppá 654.000 tons var á leið tað, sum stovnurin toldi, men kvotuloftið bleiv seinni lækkað. I 1997 var råvøruvirdid hjá norsku fiskivinnuni fyri savnsmynd tosk, upsa, hýsu, brosmu og onnur fiskasløg í toskabólk inum uppá fimm milliardir krónur, meðan virðið fyri makrel og sild var 3,4 mill- iardir krónur Upsastovnurin hevur tað heldur ikki so gott, tí veiði- trýstið er ov stórt. ICES metir, at kvotan ikki má fara uppum 87 000 tons, meðan kvotuloftið í ár er 117 000 tons. Granskararnir hava í ár brúkt fyrivarni-prinsippið, mótvegis árini framman- undan, tá ein meting av gýt- ingarstovninum legði lunn- ar undir endaligu kvotumet- ingina. Lodnan vendir aftur Fyri fyrstu ferð síðani 1993 Á fiskirannsóknarstovuni eru tey byrjaði uppá havsins viku, og áhugin fyri hesum er stórur millum yngra ættarliðið JOHN JOHANNESSEN Fiskirannsóknarstovan hev- ur mong tiltøk á skránni í sambandi við tiltakið Havs- ins Vika, ið skipað verður fyri í hesum døgum. Tað, ið gongur aftur gjøgnum alla skránna er, at einir tveir fyrilestrar um ymisk viður- skifti, ið viðvíkja havinum, verða hildnir hvort kvold. Tó er hóskvgldið nakað ser- ligt, tí tá eru 4 fyrilestrar á skránni og síðani verður orðaskifti millum fyrilestra- haldararnar. Æti og bjargafuglur Innihaldið í Havsins Viku er ikki bert um fisk og fisk- iskap, sjálvt um ein kundi hugsað sær hetta. Nei, eisini verður fyrilestur hildin um æti og um bjargafugl. Hesir fyrilestrar verða tað ávika- vist Eilif Gaard og bergur Olsen, ið koma at halda. Hinir fyrilestrarnir eru um havið kring Føroyar, broyt- ingar í havinum kring Før- oyar, botnfiskar og fiskar, ið liva uppi í sjónum. Fyri- lestrarnir hóskvgldið við- víkja allir fiskivinnuni. Børnini eisini við Tá ið vit ringdu á Fiskirann- sóknarstovuna í morgun, tá høvdu fólkini har sera nógv at gera. Hetta komst av, at tey høvdu onkran skúla- flokk á vitjan. Men hetta var ikki tann einasti skúlaflokk- urin, ið kom at vitja tey í dag. Stødan er nevniliga tann, at Fiskirannsóknar- stovan hevur boðið øllum skúlum í landinum á gátt, og undirtøkan fyri hesum hevur verið ovurstór. Norðborg sókklagin til landingar savnsmynd kann lodna fiskast í Bar entshavinum, metir ICES. Teir skjóta upp, at ein kvota uppá 79 000 tons er passalig í 1999. ICES vil hava lodn uveiðuna avgreidda fyrsta kvartal í 1999 Hýsukvotan fyri 1999 eigur ikki at fara uppum 74.000 tons, metir ICES Felagsskapurin metir fram- vegis, at svartkalvastovnur in ikki tolir veidu, og vil ti hava bann móti svartkalva- veiðu. Óvissan um konga- fiskastovnarnar fær ICES til at biðja partarnar um at leggja fram eina ætlan fyri hesar stovnar Ivast i um tað passar Formaðurin í Norges Fisk- arlag, Oddmund Bye, sigur 3! vid norskar fjølmidlar, at hann ivast i, um granskar arnir hava rætt i sini meting Hann sigur, at metingin ikki er í samsavar við tað, sum fiskimenn uppliva, tå teir eru til fiskiskap. Oddmund Bye sigur seg ivast i, um øll tølini passa, og serliga lítið álit hevur hann á uppsa- tólunum Norges Fiskarlag óttast ein øgiligan inntøkumiss fyri fiskivinnuna. Um pris- irnir halda seg á tí stødi, vit hava sæð í ár, so verður inn- tøkumissurin millum 35 og 40 prosent Oddmund Bye vísir á, at útreiðslurnar fyri tey flestu vilja verða tær somu, og tað fær so avleiðingar fyri, hvussu nógv verður eftir at gjalda út hýrur við Men hvat polit vilja gera er enn ikki greitt Norski fiskivinnumålaråd harrin noyðist at skerja norsku toskaveiðuna við 100.000 tonsum níður 200.000 tons í 1999, um hann lurtar eftir ICES. Men tað gera politikararnir ikki altíð Hverja avleiðing lækkingar kunnu fáa fyri føroysku avtalurnar við Noreg og Russland um fisk iskapin, serliga í Barents havinum, er ilt at meta um Men vit noyðast at góðtaka eina munandi lægri kvotu í 1999, um norðmenn og russar semjast um eina IKararnir hesar munandi lækking av kvot- unum í Barentshavinum