hósdagur 19. november 1998síða 10

10 tíðindablaðið Nr. 220 — 19. NOVEMBER 1998 2 Í mangar mátar er Alaska eitt Paradís. Serliga JAN MØLLER Frá tíðliga á morgni til seint á kveldi koyrir hann skan- dinaviskar møblar út til fólk Anchorage. Skandinavisk- r møbler eru »inn« í hesum ríka oljulandinum. Og tá tað øtun: ber ti at forvinna P evur hann fyribils valt tað fram um snikkaraarbeiðið er annars snikkarn snikKaravirKinum út rønlandi. Fór til Danmar- Kar al ganga i Skúla, men á Amager metti hann Camil- Camulla er úr Alaska, og á hon bara var útskiftisles- andi í Danmark eitt skifti Flært før tl te 4 at iuttu tey ul tann 49. statin I Anchorage - Mær dåmar væl at búgva her, og ert tå hugadur at arbeiða, kanst tå arbeiða 14 tímar um dagin. Men vit halda okkum til einar 10 tímar. Tað merkir, at frítíðin er ikki long, men um veturin er minni at gera, greiðir Zacharias frå. - Um veturin kann vera kavi, so tå verður minni bygt. Og roknað verður við einum kavavetri í vetur, so tað er gott at forvinna nakað nú. Yvirhøvur kann sigast, at tað er uppgongutíð í Alaska, og bara í ár eru eini 15.000 fólk flutt til Alaska. Tí verð- ur so nógv bygt - og tá danskir møblar eru »inn« - so gongur kurvan hjå hesi fyritskuni, eg arbeiði hjá, bara uppeftir. Nógv eldri fólk flyta ann- ars ul Alaska úr øðrum stat- rsøk til at tey fl kr, er hon, al tey laa eim san kekk, tá tey hava búð her í tvey ár ITT Kekkurin stavar frå olju- inntøkuni, og er dividenda frå The Permanent Fund sum er ein otjugrunnur The Last Frontier - Í aðrar mátar er gott á Dúgva I Alaska - í The Las Frontier, sum staturin varð kallaður. Sum tit óivað ha sæð, er náttúran vekur her er remt Meguleikarnir eru eisir nógvir, og staðið er eit! paradís, kunnu vit siga. Her ber til at fara á veiðu ella at fiska. Um veturin ber til at aka á skíð ella koyra á kava- skutara. Eg haldi, at fólki dámar hetta væl. Sum amerikan- arar siga, tey »hallenge themselves«. Tað merkir, at tey vilja royna seg sjálvi. - Sjálvur havi eg skreitt“ nakað á skíðum, og eisini dámar mær væl at koyra á kavaskutara. Men hetta síðsta árið havi eg arbeitt so nógv, at frítíðin hevur verið avmarkað. Tá tíð er til tað, fara vit kortini út í náttúruna. Enn havi eg ikki verið nógv á veiðiferð, men ætl- anin er at fara á elsdjóra- veiðu í desember í økinum, haðani Camilla kemur. Fyri tveimum árum síðani vóru vit á reinsdjóraveiðu saman við svágrunum í Naknek. Tað var sera áhugavert. Vit fóru niðan frá Naknek Rivers, sum er ein av teim- um stóru áunum við Bristol Bay, og nakrar fjórðingar inn á tundralendið. Eg skeyt ikki sjálvur, men tað var ónatúrliga áhugavert at vera við. - Kostar tað nógv at veiða? - Um tú býrt í »statunum« kostar tað einar 50 dollarar. Harafturat skalt tú hava veiðiloyvi. So tað er ikki dýrt. Upprunavólkið hevur rætt til at veiða tað, tey hava brúk fyri. Hetta er partvíst teirra livibreyð. T.d. hevur laksafiskiskap- urin svikið í eini tvey ár, og tí er týdningarmikið at hava henda møguleikan at kunna veiða djór og fugl. Hetta er týðandi partur av fødini hjá nógvum, serliga uppruna- Havnarmaður koyrir møblar út í Anchorage um tú ert áhugaður í náttúruni ella dámar at fiska og veiða Zacharias og Camilla í Anchorage fólkinum í smáplássunum. Bygdirnar liggja ógvuliga fjarskotnar, so eg havi bara verið í Naknek, og í teimum bygdum, sum hava vega- samband. Tað er áhugavert at vitja hesar bygdirnar og síggja, hvussy tey liva. Men sum heild kann sigast, at tey eru integrerað í samfelagið. Bara tvær vikur frí Løntakarar í USA hava ikki og kenna einki til tey rætt- indi, løntakarar hava í Norðurlondum ella í Evropa. - Tað er ringt at fáa frí her, og vit hava bara 14 dagar frí við løn um árið. Tí er neyðugt at spara upp frítíð, so vit royna at arbeiða hart fyri at fáa frí og pening fyri at kunna sleppa ein túr til Føroya. Fólk flentu her, tá eg segði teimum frå, at danskir løntakarar vóru í verkfalli fyri at vinna sær nakrar frí- dagar afturat teimum fimm vikunum, sum tey høvdu frí frammanundan. Um man fær eina ella tvær vikur frí her, er væl sloppið. Eingin tosar um at fáa betri kor. Í hvussu er hoyra vit einki um tað. Hetta er eitt kapitalistiskt samfelag, og fólk eru sjálvi noydd at arbeiða fyri at tryggja seg sum frægast Tað eru fakfeløg fyri handverkarar, men einki felag er fyri lastbilakoyrar ar Zacharias er upprunaliga snikkari og ta fyrstu tíðina í Alaska arbeiddi hann sum snikkari. Sum snikkari var hann útí á Aleutoyggjunum og gjørdi skáp tikein skúla Teir flugu út í oyggjarnar í einum lítlum flogfari til hesa bygdina, sum skuldi hava ein skúla fyri 10 milli- ónir dollarar - til 10 børn Seinri fekk hann arbeiði sum lastbilakoyrari. Sum stødan er, er nógv at for- Vinna - Arbeiðir tú hart, fært tú Zacharias og Camilla sman við fóroyingum í Anchorage.