týsdagur 30. desember 2003síða 10

John Johannessen Valevni fyri Javnaðarflokkin í Suðurstreymi Valdið yvir náttúruni í Føroyum skal liggja hjá Føroya fólki. Tí skal tað ikki vera SEV, men Føroya Løgting, ið setur yvirskipaða orku- politikkin út í kortið. Enn fleiri áir verða turr- lagdar. Árini á náttúruna eru ikki kannað. Men SEV heldur tað vera smart at brúka 150 milliónir at gera áirnar til steym. Og so verður tað gjørt. Ongin skal seta spurnartekin, tí so- leiðis arbeiðir SEV. Og SEV hevur alt vald. Fyri tað, er tað ikki vist, at fólkini í SEV eru ser- stakliga órein og ómøgulig. Tað er bara ongin, sum setur teimum mørk. Náttúruvernd, umhvørvis- og orkupolitikkur, er nakað, sum politikararnir í Før- oyum hava hildið seg langt burtur frá. Burtursæð frá, tá teir eru farnir á dýrar ráðstevnur úti í heimi at spæla, at vit eru við. Tí hevur SEV fingið óav- markað vald at gera sum tað vil. Valdið til Løgtingið Javnaðarflokkurin hevur sett sær fyri at fáa veruliga valdið á náttúru- og um- hvørvispolitikkinum til Føroya Løgting, har tað hoyrir heima. Tað skal vera Føroya Løgting, ið ger av, hvussu býtið skal vera millum orkukeldurnar í Føroyum. Málið er at fáa eina reinari orkuframleiðslu.. Tað vil siga, at løgtingið við lóg skal gera av, hvussu stórur partur av orkuni skal framleiðast burtur úr vindi, vatni, aldum, motorum og so framvegis. Vit skulu gera eina greiða ætlan um eina reinari orkuframleiðslu í Føroyum. Ein ætlan, sum verður stað- fest við lóg. Harvið fær SEV greiðar reglar at ar- beiða eftir. SEV verður kravt at halda sínar skyldur móti føroysku náttúruni. Umhvørvið verður reinari. Og Føroyar lúka í sama viðfangi ein part av sínum skyldum í heimssamfelag- num. Veruligt sjálvbjargni er eisini at halda sínar altjóða skyldur. VIÐMERKINGAR SEV skal steðgast Svenning Borg Vágur Fullveldi kollsigldi og er tað onki hjá Føroyingum at verða keddir av,nú blivu so ikki fráboðaðu avgjøldini til veruleika, rentufrádrátt- urin skuldi jú avtakast sam- an við skattafrádráttinum hjá fiskimonnunum, minstiforvinningurin til útróðrarmenn avtakast, M.V.G. skuldi broytast ,alt fyri at fáa meira inn í lands- kassan, hesin sami lands- kassi, sum ongantíð áður hevur fingið so nógvar pengar inn, má hava meira pengar og hví, jú attaná 6árá vanstýring mangla pengar í og var hettar helst høvuðsorsøkin til,at full- veldi kollsigldi. Hettar hava føroyingar uppliva fyrr og er hettar bert vanligt fyri føroyska fullveldi, tað mangla altíð pengar í, uttan mun til hvat føroyska tjóðin tjenar, so klárar fullveldi at brúka meir enn hvat í tjóðin tjenar, var allur blokkurin avtikin,so vórðu føroyar seldar ella undir fíggjarl- igum eftirlitið,tað er onki at ivast í. Nú sleppa so føroyingar aftur at velja,og skuldi tað verði lætt at valt,persónligt frælsi, hvar í hvør kann svara sínum sítt ella full- veldis frælsi,hvar í ongin klárar hvørjum sítt Persónligt frælsi finnur tú á lista B Eitt val 18 Nr. 245 - 30. desember 2003 Nr. 245 - 30. desember 2003 19 MARKNAÐARRÁK Orsakað av mongu halgi- og frí- døgunum um jólini og nýggjárið, er sera stórur partur av markn- aðarluttakarunum farnir í jóla- og nýggjársfrí. Hetta hevur ført við sær, at sera friðarligt hevur verið á marknaðunum seinastu dagarnar. Tollaksmessudag var endaliga staðfest, at búskaparvøksturin í USA gjørdist 8,2% í 3. ársfjórð- ingi. Hetta er sum áður nevnt hægsti búskaparvøkstur í einum ávísum ársfjórðingi síðani 1984. Samstundis vístu uppgerðir jóla- aftan, enn einaferð, at arbeiðs- marknaðurin í USA er í fram- gongd. Hinvegin gjørdist upp- gerðin fyri bíleggingarnar av var- andi nýtsluvørum negativ. Seinastu dagarnar hava vána- ligar búskaparligar uppgerðir havt lutfalsliga størri ávirkan á virðisbrævamarknaðirnar, og tá ávarað samstundis hevur verið um møguligar yvirgangsatsøknir, eru lánsbrævarenturnar í USA sum heild lækkaðar um jólini. Rentulækkingin í USA hevur ført við sær, at eisini lánsbræva- renturnar um okkara leiðir eru falnar. Verður hugt eftir effektivu rentuni á eitt nú danska láns- brævinum við 10 ára gildistíð, er hendan á lægsta stigi síðani byrj- an av oktobur. Sum heild eru lánsbrævarenturnar falnar javnt og samt í desembur mánaða, og hetta hevur ført við sær, at láns- brævaíløgur hóast alt, hava verið hampuligar í ár, sammett við vanligt innlán. Mánamorgunin 29. desembur setti amerikanski dollarin aftur nýtt met. Tó kostaðu 100 dollarar einans 596,39. Ein orsøk til hetta er, at neytaøði er staðfest í USA. Ilt er at siga hvussu umfatandi neytaøðin er, men tað er ein sannroynd, at um neytaøði fer at gera um seg í USA, er hetta tálm- andi fyri amerikanskan útflutn- ing og kann økja um hallið á teirra handilsjavna. Tí er vandi fyri, at dollarin kann vikna enn meira. Hetta økir um sannlík- indið, at veiki dollarin fer at seta dám á virðisbrævamarknaðirnar í byrjanini av 2004. Møguleiki er tískil fyri, at ECB fer at lækka leiðandi evropisku rentuna. Hetta er tó lítið sannlíkt enn, men víst er, at hendan rentan ikki verður hækkað í bræði. Fleiri av heimsbúskapunum eru í 2003 farnir frá afturgongd til framgongd. Tá flestu parta- brævamarknaðir samstundis vóru á sera lágum stigi við árs- byrjan av 2003, hevur 2003 eisini verið eitt sera gott partabrævaár. Trupult er at siga hvussu 2004 fer at roynast. Fyrstu ábendingar- nar koma tó miðskeiðis í januar, tá gongd kemur á roknskapir- kunngerðirnar fyri 2003. Virðisbrævamarknaðir í jólafrí Vika 52, 2003 www.kaupthing.fo Heðin Mortensen valevni Sambandsfloksins í Suðurstreymoy Óansæð um komandi løg- tingsvalið skal vera ein uppgerð millum vinstru og høgru ella samband og full- veldi, so er valdagurin 20. januar ein einastandandi møguleiki hjá Føroya fólki. Taka vit tann borgarliga politikkin, so er eyðsýnt, at Fólkaflokkurin fullkomu- liga hevur spælt fallit hesi fimm farnu árini, tí al- mennu útreiðslurnar eru blivnar himmalhøgar, hóast flokkurin sigur seg standa fyri øðrum politikki, tá lesast skal úr stevnuskrá og politiskum málsetningi. Her hevur einki hingið saman, og tað dugir veljarin sjálvandi lættliga at rokna út, tí hann letur seg ikki lumpa fleiri ferðir. Hyggja vit so at spurn- inginum um samband ella loysing, er enn minni at fara skeivur av, tí Tjóð- veldisflokkurin hevur uttan kumpass roynt at stýrt síni fullveldisskútu. Kósin hevur verið hareftir! Ein skuldi trúð, at fyrsta fyritreytin fyri fullveldi var at fáa beinini undir seg, men tvørturímóti hevur verið kappað undan, so bæði politikkur og hugsjón at enda máttu fara um koll. Annað bar snøgt sagt ikki til. Tá hesir flokkar alment hava latið seg úr og givið til kennar, at teir eru innan- tómir og uttan politiskt gonguvit, er komandi løg- tingsvalið kærkomin kjans- ur at hjálpa Føroyum á føtur aftur. Saman við Sambands- flokkinum kanst tú hyggja frameftir og líta á, at rikin verður ein ábyrgdarfullur realpolitikkur, ið fer at gera tað liviligari at liva í hesum landinum. Ikki bara eina ferð í framtíðini, men nú og í framtíðini! Johan Mortensen, Restorffs Bryggjarí Tað er at harmast um, at okkara politiska verðurlag ikki er meira støðugt, men á hinum bógvinum er at fegnast um, at ætlaða sukuravgjaldi hjá fráfarandi landsstýri fór aftur við borðinum. Uppskotið var sera illa umhugsað og vóru fleiri læknar og tannlæknar iv- ingarsamir um nyttuna av slíkum ætlaðum avgjaldi. Verri var kanska, at hvørki av teimum føroysku bryggjaríunum vóru kunn- aði ella hoyrd av Heilsu- málastýri, Fíggjarmálastýri ella Fíggjarnevnd, ein óhoyrd og ófólkalig fram- ferð havandi i huga teir trupulleikar, uppskotið vildi havt fyri bryggjaríini. Heldur enn at pretendera, at uppskotið var fyri fólka- heilsuna var tað ein illa fjald roynd at skaffa inn- tøkur til eina fíggjarlóg, sum ein og hvør kann síggja er órealistisk og ikki fer at halda. Nevnast kann at á Føroya Bjór og Restorffs Bryggjarí eru tilsamans sløk 40 ar- beiðspláss og umframt ar- beiðslønir, MVG osfrs., gjalda hesi feløg umleið Kr 25 Mio árliga í avgjøldum til Landskassan. Heldur enn at leggja stein oman á byrðu átti Landsstýrið at lívgað hesum arbeiðspløss- um við t. d. at lagt eitt inn- flutningsgjald á alt tað út- lendska ølið og sodavatnið, sum floymir inn í landið sum t. d. Ísland ger fyri at verja síni arbeiðspláss. Tað er okkara vón, at komandi Landsstýri fer at geva føroyskum arbeiðs- plássum størri ans og vóna vit somuleiðis, at næsti landsstýrismaður í Vinnu- málum er so frætt at sær komin, at hon/hann torir at taka stig til at ajourføra okkara avoldaðu Rús- drekkalóg; at loyva sølu av øli og víni í handlum og at loyva framleiðslu av rús- drekka í Føroyum. VIÐMERKINGAR Góðan dag, Føroyar! Sukuravgjaldið exit C M Y K 19 18