mikudagur 31. desember 2003síða 9

16 Nr. 246 - 31. desember 2003 Nr. 246 - 31. desember 2003 17 Atlantsflog til Italia Atlantsflog fer í vetur at flúgva skíðrennar- ar millum Keyp- mannahavn og Ver- ona í Italia. Møguliga verður eisini flogið til Italia í summar FLOGFERÐSLA Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Vágar: Atlantsflog hevur gjørt av- talu við eina danska ferða- skrivstovu um at flúgva ein túr um vikuna í vetur við skíðferðafólki milum Kastrup og Verona í Norð- uritalia. Magni Arge, stjóri á At- lantsflogi, sigur, at felagið byrjar at flúgva til Italia tann 10. januar. Síðan verð- ur flogið hvønn leygardag fram til endan á mars. Hetta gevur eitt gott íkast til felagið, sum serliga kemur væl við hesa árstíð- ina, tá annars er heldur solt- ið, sigur hann. Tað er donsku ferða- vinnuskrivstovuna Trier Ski, sum Atlantsflog hevur gjørt hesa avtaluna við. Men um alt gongur eftir ætlan, kann tað henda, sig- ur Magni Arge, at eisini verður flogið til Italia í summar. Arbeitt verður við at fáa ein avtalu í lag um at flúgva charterferðir til eina aðra floghavn í Italia við summ- arferðafólki. Samráðingar eru í gongd, men nøkur avtala er ikki komin upp á pláss enn, sigur stjórin á Atlantsflogi. Magni Arge sigur, at hetta slagið av flogførum, sum Atlantsflog hevur, er nógv eftirspurt júst til flúgving til skíðstøð. Talan er ofta um stuttar breytir í hesum floghavnunum, og tá er flogfarið hjá Atlantsflogi sera vælegnað. Hendan flúgvingin nú í vetur verður so tikin sum ein roynd, og so verður sjálvandi roynt at sleppa at víðka hana komandi ár, sigur hann. – Hetta er so avgjørt vert at byggja víðari á, sigur Magni Arge, stjóri á At- lantsflogi. Tað verður alla tíðina ar- beitt við nýggjum møgu- leikum. Og eisini heldur nærri okkum sjálvum er Atlantsflog við í kapping um at fáa flúgving. Norska oljufelagið Stat- oil byggir út í stórum í Norðurnoreg. Í hesum sambandi skal nakað væl av flúgving skipast úr Stav- agner og norðureftir. Hetta liggur væl fyri, tí høgligt er at koma úr Vágum til Stavanger. So Atlantsflog er eisini við í tí kappingini, sum tó ikki enn er komin nakran veg sum so, sigur Magni Arge. Tyrluflúgvingin hjá Atlantsflogi hevur verið heldur minni enn undanfarin ár. Færri feðrafólk og minni at gera í ali- vinnuni eru onkrar orsøkir FLOGFERÐSLA Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Vágar: Tað merkist á tyrlu- flúgvingini hjá Atlants- flogi, at alivinnan er í trongum skóm. Nógv minni hevur verið at flutt seinnu tíðina, sigur stjórin á flog- felagnum. Hvør av øðrum liva má, verður sagt. Og tá hóttafall kemur á ein, gongur tað út yvir tann næsta. Soleiðis merkist tað væl á tyrludeildini hjá Atlants- flogi, at alivinnan í Føroy- um er fyri hóttafalli í løt- uni, sigur Magni Arge, stjóri á Atlantsflogi. – Tað hevur verið nógv minni at flutt fyri alivinn- una, enn vanligt hevur ver- ið árini frammanundan, sigur hann. Men eisini aðrastaðni merkist niðurgongd hjá tyrluni, sigur Magni Arge. Eitt nú í ferðafólkaflúgv- ingini til útoyggjarnar. Tað merkist væl, at fólk eru flutt úr Svínoy og Skúvoy. Gásadalur hevur fingið fast samband, so har verður ikki flogið meira. Eisini á Mykinesrutuni merkist niðurgongd í ferða- fólkatalinum. Ikki úr Vág- um til Mykinesar, uttan millum Havnina og Vágar. Tí nú er fast samband um Vestmannasund, og so flúgva fólk ikki vestur í Vágar, um tey skulu til Mykinesar við tyrluni. Tey koyra vestur og flúgva so av flogvøllinum. Oljuleitingin undir Før- oyum hevur givið eitt sind- ur í ár. Men næsta ár er einki væntandi haðani, sig- ur Magni Arge. Atlantsflog fer í vetur at flúgva skíðrennarar millum Kastrup og Norðuritalia. Gongur tað, sum leiðslan í Atlantsflogi vil, verður eisini flogið til Italia í summar Mynd: Edvard Joensen Hóast Atlantsflog hevur flutt fleiri ferðafólk í ár enn í fjør, liggur minni eftir hjá felagnum, nú árið er farið FLOGFERÐSLA Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Vágar: Hóast endaliga uppgerðin ikki er liðug, sigur Magni Arge, stjóri á Atlantsflogi, at minni verður eftir í kassanum í ár, enn tað var í fjør. Kappingin í flogferðsl- uni harðnar alsamt, og tað gerst dýrari hjá feløgun- um at flyta ferðafólkini, vísir Magni Arge á. So hóast ferðafólkatalið vaks, varð ikki so nógv eftir, sum ynskiligt kundi verið, sigur hann. Atlantsflog hevur havt størri virksemi í ár, enn árini frammanundan. Fleiri túrar hava verið gjørdir. Men tað hevur kortini ikki merkt, at pengar koma í kassan beinanveg. Tí tað tekur tíð at byggja slíkar upp. Eis- ini hóast tað er á rutum, felagið røkir framman- undan. Eitt nú seinna- partstúrarnir til Danmark- ar, hóast teir eru rímiliga nógv brúktir, sigur Magni Arge. Hann fegnast um, at felagið hevur havt væl av flúgving millum onnur lond, sum hann málber seg. Her nevnir hann eitt nú charterflúgvingina millum Ísland og Grøn- land í summar sum eitt gott dømi. Ferðingin hevur verið nógv nú um høgtíðirnar. Bæði undan jólum og millum jól og nýggjárs. Fleiri fólk og færri pengar Hóast ikki er endaliga uppgjørt, sigur Magni Arge, at Atlantsflog hevur flogið fleiri ferðafólk í ár enn í fjør. Men tað liggur minni eftir á kistubotninum, metir hann Mynd: Edvard Joensen Minni tyrluflúgving Tyrluflúgvingin hevur av álvara merkt trongstøðuna í alivinnuni, eins og tað eisini merkist, at fólk eru flutt av útoyggjunum Mynd: Edvard Joensen Hendan talvan vísir, hvussu inntøkurnar hjá fiski- monnum hava verið tey seinastu árini. Talvan vísir miðaltøl fyri samlaðu hýruna hjá dekkara fyri tey seinastu 10 árini, og ber tí væl til at síggja gongdina. Taka vit eina dagløn hjá arbeiðara, so er hon fyri ein 8 tíma dag kr. 865. Fiski- mannafelagið sigur, at tað, sum er útyvir tað, er tað, sum fiskimaðurin fær eyka fyri yvirtíð, arbeiði sunnu- dagar v.m. Fiski-mannafel- agið sigur, at í ár mugu vit ásanna, at trøini vaksa ikki inn í himmalin. – Í fleiri ár er inntøkan hækkað, tí bæði fiskiskapur og prísir hava verið góðir . Men nú er prísgongdin vend, og hetta merkir lækk- andi inntøkur fyri ein stór- an part av flotanum. Men hetta er ikki óvæntað, tí hjá fiskivinnuni hevur altíð gingið upp og niður.Kortini ber ikki til at siga, at inntøkurnar í ár hava verið vánaligar. Rækjuskipini eru tey, sum eru ringast fyri. Her er vent í holuni afturímóti fyri nøkrum árum síðani. Størstu broytingina hava ísfiskalínuskipini. Tað er ikki so øgiliga nógv ár síðani, at fægstu túrir undir Føroyum góvu meira enn minstuløn. Í dag gevur tað meira at sigla við línuskipi enn við ísfiskatrolara. Hetta kann siga nakað um, hvussu ringt tað kann vera at meta um framtíðina, sigur Fiskimannafelagið. Seinastu árini hava inntøkurnar verið hesar í miðal upp á mannin um dagin, tá ið alt er talt við. Stórir ísfiskatrolarar: 2003 1617 2002 1728 2001 1584 1994 830 Smáir ísfiskatrolarar: 2003 1478 2002 1855 2001 1892 1994 810 Ísfiskalínuskip: 2003 1826 2002 1732 2001 1483 1994 772 Ídnaðarfiskitrolarar: 2003 1037 2002 1240 2001 782 1994 888 Nótaskip: 2003 2847 2002 3743 2001 3849 1994 1187 Rækjutrolarar: 2003 1178 2002 1234 2001 1152 1994 880 Hekkutrolarar: 2003 1942 2002 2252 2001 1790 1994 1442 Garnaskip á svartkalva- og havtaskuveiðu: 2003 1383 2002 1421 2001 1686 1994 915 Gongdin í ísfiskaveiðuni Annars hevur gongdin hjá ísfiskaskipum hevur verið henda: Sí talvu I Tølini fyri 2003 eru fyribilstøl, gjørd upp eftir avrokningum, sum eru innkomnar pr. 9/12-2003. Munandi batnaðir Avgerandi fyri inntøkur fiskimanna eru teir prísir, sum fáast fyri fiskin. Sjálvandi er tað avgerandi, hvussu stórur partur av fiskinum er bílgur fiskur og, hvussu stórur partur er dýrur fiskur. Men annars hevur gongdin verið hendan tey síðstu 20 árini: Sí talvu II. Sáttmálin ímillum Fiskimannafelagið og Reiðarafelagið er sagdur upp og samráðingar skulu vera um nýggjan sáttmála SÁTTMÁLA- SAMRÁÐINGAR Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Fiskimannafelagið og Reiðarafelagið skulu aftur nú til samráðingarborðið. Tað er greitt, eftir at Fiskimannafelagið hevur sagt sáttmálan við reiðara- felagið upp. Sáttmálin varð undir- skrivaður 6. mai í 2002 og kundi sigast upp til 1. des- ember í ár og tað varð hann. Kortini er sáttmálin fram- longdur til 15. januar. À landsfundinum hjá fiskimannafelagnum í gjár greiddi Óli Jacobsen, for- maður í Fiskimannafel- agnum, frá teimum málum, sum eru uppi í tíðini. Hann segði, at tað mest nýskapandi í sáttálanum, sum kom í gildi í fjør, var, at nú hava fiskimenn eisini fingið eina eftirlønarskip- an. Frá 1. juli 2002 var inn- gjaldið í eftirlønargrunnin 25 krónur um dagin. Av teimum rindaði fiskimað- urin 10 krónur. 1. juli í ár fór gjaldið upp á kr. 47, og av hesum rindar fiskimað- urin tær 20 krónur. Restina rinda reiðararnir. Stytt túralongd Ein onnur stór broytingin var í túralongdini. Fram til seinasta sáttmála var hon í mesta lagi 4 mánaðir. Men tað hevur leingi verið greitt, at hetta var ov leingi. Men frá 1. januar 2003 er túra- longdin ásett til í mesta lagi 3 mánaðir. – Hetta er so ein góður bati, men vit rokna hetta bert at vera eitt stig á leiðini at fáa túralongdina enn longur niður, sigur Óli Jacobsen. Annars hevur trivnaðurin umborð fekk stórt pláss í sáttmálanum, sum er í gildi. Í hesum sambandi verða eisini skyldur lagdar á fiskimenn.eitt nú skulu teir velja trygdarumboð, og tað skal ikki roykjast í felags- hølum umborð. Somuleiðis skulu skipini útvega útgerð, so tað ber til at hoyra útvarp v.m. gjøgn- um serligar hoyriverndar- móttakarar. Óli Jacobsen sigur, at hetta verður longu gjørt á nøkrum skipum, men hend- an ásetingin fer ætlandi at gera sítt til, at hetta fer at verða galdandi fyri allar. Nýggur sáttmáli Formaðurin í Fiskimanna- felagnum sigur í ársfrá- greiðingini, at tað, sum má gerast til ein komandi sátt- mála, er at endurmeta tey øki, sum eru í sáttmálanum, sum er. Fyri eftirlønina er tað ein spurningur um krónutalið, sum skal gjaldast inn, er tað rætta og um lutfallið mill- um fiskimenn og reiðarar er tað rætta. – Viðvíkjandi túralongd er tað spurningurin, um vit skulu longu nú fara í holt við at fáa hana enn longur niður. Viðvíkjandi trivnað- armálum er tað ein spurn- ingur um, í hvønn mun ásetingarnar í sáttmálanum eru fylgdar. Men tað sten- dur eisini til fiskimenn sjálvar at fylgja við og at gera vart við seg, um sátt- málin ikki verður fylgdur. Men Óli Jacobsen sigur, at sjálvsagt eru tað eisini onnur mál, sum skulu tak- ast upp, hann sigur, at eitt, sum Fiskimannafelagið hevur frætt um, er, at lógin um frítíð hjá fiskimonnum í veruleikanum er við at verða sett úr gildi. – Hetta kunnu vit ikki lata um okkum ganga. Her vilja vit gera vart við, hvat sjómanslógin sigur: Manningin á fiskiskipum hevur, tá ið viðurskiftini ikki gera tað ógjørligt, rætt til 8 tíma hvíld um sam- døgurið, soleiðis at 6 tímar av hesi hvíld verða óbrotn- ir. Á trolarum eigur mann- ingin tó rætt til 6 tíma vakt- arskifti. Undantak kann í einstøkum førum verða gjørt, tá ið meirilutin av manningini kemur ásamt við skiparan um hetta. – Hendan lógin skal sjálvsagt haldast. Og er nakað í mannagongdini umborð á skipunum, sum ger, at menn javnan vakja í óhugnaliga nógvar tímar, so má hetta rættast, sigur Óli Jacobsen. Fiskimannafelagið Væl av fólkið møtir á landsfundi hjá Fiskimanna- felagnum og nú standa sátt- málasamráðingar fyri dur- um. Óli Jacobsen, formað- ur felagsins, sigur, at nú verða tey mál tikin upp, sum ætlanin er at bøta í nýggja sáttmálanum. Fiskimenn hava sagt sáttmálan upp Inntøkan hjá fiskimonnum framvegis góð Talva I Veiða Kilo upp Ár um dagin menn á mannin (Línuskip) 1976 3431 16 214 kg 1993 2250 14 161 2001 3340 13,6 246 2002 4519 13,6 332 2003 5119 14,1 363 (Smáir trolarar) 1978 3200 6,5 492 1993 3420 8,4 407 2001 4013 5 803 2002 4588 5 918 2003 2881 5 576 Veiða Kilo upp Ár um dagin menn á mannin (Partrolarar) 1986 4000 6,4 620 1993 3350 6,4 523 2001 6587 7,5 878 2002 6878 7,4 929 2003 6931 7,6 912 (Stórir trolarar) 1977 6170 13 475 1993 4740 12,8 370 2001 6131 10,6 578 2002 7731 10,6 729 2003 6088 10,5 580 Talva II Smáir Stórir Línuskip trolarar trolarar 1983 4,89 4,34 5,24 1993 4,46 6,52 7,59 2001 6,63 9,76 15,61 2002 6,30 8,72 13,22 2003 4,94 9,85 12,81 Hækking/ lækking: 1983-2003 1% 127% 144% 2001-2003 -25% 1% -18% 2002-2003 -22% 13% -3% Hóast inntøkan hjá fiskimonnum er lækkað, er hon framvegis góð, sigur Óli Jacobsen í ársfrágreiðing síni, sum hann legði fyri landsfundin hjá Fiskimannafelagnum í fjár C M Y K 17 16