Sosialurinarkiv
Sosialurin 1998-11-11, síða 6
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

mikudagur 11. november 1998síða 6

‹ fyrra síða allar 28 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Fáa teir virðislón hósmorgunin ? tíðindablaðið AX Nr. 214 — 11. NOVEMBER 1998 Enekk finnur virdini i kvæðunum Kåri Sverrisson, sangari, sangskrivari og guitaristur i Enekk, sum er innstill- aður til Tónleikavirðislón Norðurlandaráðsins, veit ikki rættiliga, hvat hann skal halda um virðislónir. Men at vera í sama vási sum Jan Gabarek, er sjálvsagt ein heiður, leggur Kári dent á NICLAS JOHANNESEN — Er tað hósmorgunin, tað verður avgjørt? Kári Sverrisson, odda- maður í tónleikabólkinum Enekk, veit ikki av, at tað er nú hósmorgunin avgerðin fellur, tá vit práta við hann í telefonini týsdagin Men misskil hann ikki. 27 ára gamli eysturoyingurin dylir ikki fyri, at bara tað at verða innstillaður til virðis- løn er ein stórur heiður, hó- ast hann sigur seg ikki rætt- iliga vita reint hugsjónar- liga, hvat hann skal halda um virðislgnir sum heild Vist er tað kortini, at En- ekk sum fyrsti føroyski bólkurin nakrantíð er inn- stilladur til Tónleikavirðis- løn Norðurlandaráðsins Hósmorgunin verður kunn- gjørt, hver vinnarin er — Vit vænta ikki at vinna. Vit hava heldur onki gjørt fyri at vinna. Men bert tað, at vit eru innstillaðir saman við Jan Gabarek er ein he.ð- ur. Gabarek hevur verið heimskendur nú í 25 ár. Vit lurta nógv eftir hansara tón- leiki, og eitt sum okkum dámar serliga væl við hon- um er, at hann spælir við tónleikarum úr øllum heim- inum, og hann improviserar nógv. Eg rokni við, at hann fær viråislønina, sigur Kári Av gðrum tónleikarum og tónaskeldum, ið eru inn- stillað kunnu nevnast Poul Dissing Frá poppi til kvæði Enekk kom inn á føroyska tónleikapallin við einstaka lagnum „Eru vit til?“, sum var á Amnestytónar, ið kom út í 1990. Lagið gjørdist eim landaplága, og serliga var tað eyðkenda røddin og pro- gressivi teksturin hjá unga eysturoyinginum, ið mong heftu seg við. Um hetta mundið var Enekk í sínum tónlistarliga útrykki helst meira poppur enn nakað annað. Kári Sverrisson sigur, at sum ungur tannáringur var tað serliga Frændur honum dámdi væl. — Mær dámdi eisini væl teirra boðskap, sjálvt um eg sjálvur ikki havi skrivað tekstir á sama hátt. Ja, tú skrivaði sangin „Morð í Kókinum“ á tykk- ara fyrstu flógu „Andlit hins tigandi“. Hetta var ikki vanligur tekstur í føroyskum tónleikahepi? — Teksturin er ræduligur! Mær dåmar hana yvirhøvur ikki, sigur Kári avgjørdur í vísir annars á, at teksturin var skrivaður eftir málningi hjá danska listamálaranum Michael Kvium, ið hevði sama heitið, sum sangurin fekk. — Tað er helst ofta so, at nógv av tí tú gert, ert tú ikki so glaður fyri aftan á. So- leiðis havi eg tað ið hvussu er. Men sjálvsagt, tú kaasi ikki avnokta tað, sigur Kári Hvat Kári so sjálvur held- ur um „Morð í Køkinum", so er tað ein sannroynd, at við fyrstu fløguni vann Enekk sær ein rættiliga stór- an skara av kanska serliga ungum lurtarum, ið dámdu henda søkjandi fólkatón- leikin, ið eisini lat samtíðina sleppa framat. Næstu fløgurnar hjá Enekk vóru síðan „Ver sterk mín sál“, har Kári og eisini keyboardspælarin Oli Olsen høvdu sett løg til yrkingar hjå Janus Djurhuus. Henda fløgan kom út í 1994 og í 97 kom so „fýra nætur fyri jól“, har eitt nú eitt spírandi samstarv við bulgarskar tónleikarar rættiliga hoyrist aftur í tónleikinum. Samstundis hevur Enekk sum bólkur flutt seg rætti- liga nógv síðani fyrstu fløg- uútgávuna í 1993. — Vit hava allatíðina ætlað ikki at standa í stað. Tað er neyvan nakað, sum serliga eyðkennir okkum; eg trúgvi, ongin ynskir at standa í stað. Fyri okkum hevur tað tó merkt, at vit royna at fara djúpri inn í tónleikin. Kvart tónin sum hvarv Ahugin fyri føroysku kvæð- unum og skjaldrunum hevur eisini sett sín týðuliga dám á tónleikin hjá Enekk. — Áhugin fyri kvæðunum er bara vorðin størri og stórri við tíðini. Tað sigur okkurt við meg. Hetta hoyrdist eisini til fólkatónleikarastevnuna í summar. Tá framførdi Enekk „Tístramtáttin“ við stórari manning. Kári og hansara menn høvdu sjálvir arrangerað táttin. Hetta merkti eisini, at tónleika- gongdir, ið teir sjálvir høvdu skrivað, vóru flætt- aðar inn í táttin. — Vit fóru gjøgnum kvæð- ið og royndu at lýsa spenn- ingarnar í kvæðnum á yms- ar hættir. Hetta merkir eis- ini, at improvisation hevur rættiliga tydandi leiklut. Um tú sjálvur skal seta orð á, hvat er tað so, sum er so serligt við eitt nú før- oysku kvæðunum? — Ja, har hava vit eitt nú funnið út av, at um tú lurtar eftir gomlum upptøkum, so finnast nógvir tónar og tón- agongdir, ið slettis ikki verða brúkt longur. Tað er stórur munur á at hoyra eina gamla konu syngja í 1960“- unum og so hoyra eina gamla konu syngja í 90'unum. — Fyrr var eitt lag ikki bara eitt lag. Hvørt hus hevði sitt lag, sín serliga hátt at syngja eitt lag. Tað er júst út frá hesum, at onkur útlendingur fyrr í tíð- ini staðfesti, at føroyskur kirkjusangur fyrr var ræðu- ligur. Tað ljóðaði bara sum gangur. Í roynd og veru var tó talan um, at tú kanska hoyrdi 50 lég. Samstundis! Roynir tú so eisini at syngja á henda gamla hátt- in, har tónarnir bara flyta seg ein kvart tóna? — Ja, tað er avgjørt nakað, sum vit royna at fáa inn í okkara tónleik og improv- ísatiónir. Eitt nú hevur okkara bassspælari Agnar Lamhauge fingið undirvís- ing frá einum egyptara í júst at brúka kvart tónar í tón- leikinum, sigur Kári Sverr- ISson. Til sidst Kåri. Hvørjar ætlanir hava tit i Enekk frameftir? — Fyrst og fremst at mennast tónlistarliga. Bæði saman. Og eisini hvgr í sær. Lesarabrøv Dómadagsprædika P. O. K. Olofssons og tað heilaga lívið TAÐ er ansvekjandi, at ein, sum sigur seg umboða kristnu trúnna, og sum er settur í alment starv at boða kristnu trúnna, fær seg sjálvan til at standa á kirkj- unnar prædikustóli og skíra alt Føroya Fólk yvir ein kamb sum syndarar. Men hetta er júst tað, ið kontro- versielli fuglafjarðaprestur- in, Peter O. K. Olofsson, gjørdi seinasta sunnudag. Tað mundi neyvan vera ein einasti føroyingur, ið eftir prædikuna kendi seg nóg reinan, at koma gjøgnum evarska lítla nálareygað til himmiríkið, sum P.O.K. Olofsson av sínum einting- um hevur skræddaraseymað til okkara. Ein hevur hug til at spyrja, eftir hesa dómadags- prædiku, hvar Jesus Kristus bleiv av? Hvar tey grund- leggjandi virðini í kristin- dóminum blivu av? Tað, sum Jesus alla sína ævi præ- dikaði um, nevniliga fyri- geving syndanna? Hevur Olofsson í síni dómadags- åstødi gloymt fyrigeving- ina, sum er sjálvt grundar- lagið undir okkara kristnu siðalæru? Tað kann væl vera, at eg ikki dugi at endurgeva tað heilagað orð- ið í Bíbliu okkara orðarætt, men mín kristni sidaarvur sigur mær, at slíkar dóma- dagsprofetiir, sum Olofsson leggur fyri dagin, bert hava tað endamál, at sáa illgit- ingar, hatur og hevndarhuga í fólk mótvegis sínum med- menniskjum. Víst áleggur heilaga skriftin okkum, at liva eitt sømiligt lív, har vit taka á- byrgd fyri okkum sjálvum, okkara gerðum, og okkara medmenniskjum. Eisini eiga vit at standa móti teim- um freistingum, sum vit meta á okkara lívsleið, og vit eiga at mæla gðrum til at gera tað sama. Soleiðis gevur Bíblian okkum ein rættisnór, at halda okkum til, og tað er hendan rætti- snór, okkara kristna trúgv byggir á. Eitt moralkodeks, sum vit eiga at liva eftir, men sum í sínum formi bert stingur út í kortið tey mest grundleggjandi beoðini, nevniliga at lívið er heilagt, at vit eiga at hjálpa okkara medmenniskjum, og vit eig- a at fyrigeva teimum, ið gera órætt. Hetta seinasta er tað, sum Jesus boðaði og lat lív sítt fyri. Men hetta er samstundis tann boðskapur, ið mong hava torført við at góðtaka. Menniskjans hevndarhugur er so fast inn- grógvin í okkum, at vit hava torført við at fáa eyguni á fyrigevingina, tá onkur ger okkum órætt. Í prædiku Olofssons er boðsetningur Jesusar settur til viks, og hann kemur ikki longur í síni viðgerð enn til at siga, hvussu vit gll eiga at liva, og hvussu vit eiga at mæla ødrum til at gera tað sama. Hverjar avleið- ingar tað fær, um vit ikki gera sum hann sigur, tað hongur í leysari luft, men tey flestu vita helst, hvat presturin meinar; nevniliga at vit aftaná deyðan ikki koma í himmiríki, men fara lúkst í ... Peter O. K. Olofsson fer so langt í síni prædiku, sum til at skíra fólk, ið liva sam- an uttanfyri hjúnarlag, fyri syndarar. Vit vita, hvat hann heldur um kvinnuligar prestar, samkynt, hjúnar- band, ótrúskap og rusevn- isnýtslu, tí tað hevur hann klárt og greitt alment boðað frá. So mikið frægur er hann kortini, at hann fjalir ikki útyvir sínar áskoðanir. Men hansara áskoðanir verða ikki minni vandamiklar av tí. Tað sum presturni ger, er at undirgrava boðskap Jes- usar um náði og fyrigeving, øsa fram hevndarhugin, og leggja í okkum forkvaklaðu og fyri langari tíð avsøgdu inkvisitiónslæruna, við sín- um eirindaleysu viðferð av teimum, ið eru eitt sindur ødrvisi. Vit kunnu bert fegnast um, at Olofsson ikki livir f rædsluvekjandi inkvisiti- ónstíðini, og at hann ikki brúkar onnur vápn enn orðið í sínum bardaga móti okkara kristnu sidalæru, tí annars høvdu vit ikki verið nógv eftir á lívi í Føroyum, til at mótmæla hansara d6madagsåstødi. Arnbjørn Olavsson Dalsgarð Lesið eisini Sosialin a Netinum www.sosialurin.fo