týsdagur 17. november 1998síða 14

Nr. 218 — 17. NOVEMBER 1998 Hvar fer føroyskur fotboltur? Ivan Eginsson Moskalenko slag! av skránni fyrr í fótbólti um minkan tíggju liðum e I kappingar- sum nýliga er liðugt, gevur teimum, ið styðja ti- líkum broytingum, grundar- lag fyri tilikum hugsanum Fyri hvert ár verður meira og meira av dystum, sum eru næstan avgjørdir frammanundan. Gjógvin millum tey stóru og tey smáu heldur fram at vaksa So sum kappingin í 1998 eisini hevur víst. Fýra dystur endaðu við dupultfigurum fyri annað liðið Sumba í Føroyum tað sama sum Feroyar í Europa Tað argar serliga teir, ið eru fyri at minka um 1. deild, at Sumba er við, ein so- vorðin >ljótur dunnuungi« í føroyskum fótbólti til undran fyri nógv, ið ikki bara kundu stríða seg upp í 1. deild í fjør, men eisini varðveitti plássið í »elituni« í ár, hóast Sumba tapti nokkso nógva dystir við stórum tølum Men tað ber eisini til at hyggja at hesum trupulleika úr øðrum sjónarhorni. Før- oyingar munnu væl vita, at als ikki øllum í Europa dámar, at Føroyar og onnur smá lond (San Marino, Liktinstein, Andorra osfr.) taka lut í altjóða kappingum á jøvnum føti vid »risarnar« Møguliga hava Mor sumbingarnir ræt úr Onglandi, Týsklandi og Ítalia. Próvgrundir fyri at útihýsa »dvørgunum« fram- føra Beckenbauer, Berlus- coni og hinir fótbóltssnobb- arnir júst á sama hátt, sum teir í Feéroyum, ið vilja minka talið av liðum í 1. deild: >Dystir við teir, sum eru veikari, gera eisini okk- um veikari, vit vildu spælt móti javnlíkum okkara<, osfr. Men hvussu dámar teimum, ið vilja hava seks lið í 1. deild, tað, at føroyska landsliðið verður flutt til »undanundankappingina«, í staðin fyri at spæla ímóti Danmørk, Russlandi, Span- ia, Skotlandi, og einaferð í framtíðini kanska ímóti Onglandi, Týsklandi ella Fraklandi? Føroyar gjørdust tiggju ferðir meira kendar í heim- inum eftir tað, at teir høvdu verið við í undankappingum til HM og EM. Áttati ella níti prosent av tíðindunum í sambandi við Feroyar í heimsfjølmidlunum (eins og við Sumba í føroysku miðlunum) hava við fótbólt at gera. Men hvussu stóran møguleika hevur føroyska landsliðið at vinna til dømis å Spania? At kalla null. Helst hevur Sumba heldur stórri møguleika at klára HB, í hvussu so er á heima- velli á Krossinum (í ár vóru sumbingar á odda og taptu 1-2 í endanum). Men eing- in, hvorki í FSF ella millum tey fótbóltsáhugaðu, kundi hugsað sær at blaka sítt landslið úr altjóða kapping- um, bara av teirri orsøk, at føroyingar tapa meginpartin til at verða til netbóki av dystunum. Hví ikki spyrja sumbingar sjálvar, hvussu teimum dámar at spæla í 1. deild og tapa O- 10 og 1-11? Hevði tað kan- ska ikki verið betur hjá teimum at koyrt sítt lið í 2. ella 3. deild, har sum Sumba nógv oftari hevði vunnið? Eg ivist ikki í, at ongum í Sumba hevði dámt hetta. Drepið ikki romantikkina í fótbólti! Hyggið gjøllari at Sumba. Vita tit, at hetta felag (tað minsta av øllum í Føroyum uttan NIF år Nélsoy) hevur ræt til at verða tikið upp í »Guinness metbókina<, sum tað minsta liðið, ið nakrantíð er komið upp í 1. deild í nøkrum landi í Eu- ropa og kanska í øllum heiminum (sambært hagtøl- um frá maí mánað í ár, búðu 287 fólk í Sumba). Í Havn- ini er fult av møguleikum at skemta sær, hvat er í Sumba, annað enn fótbóltur og so dansurin? Í bygðini eru ikki meira enn seksti- sjeyti menn í fótbóltsaldri, og næstan allir spæla teir fótbólt. Og sumbingar eru so glaðir og ernir av tí, at teir hava eitt lið í 1. deild, at næstan øll bygdarfólkini ganga dagliga í klæðum Sumbiar Ítróttarfelags. Eiga onnur ikki at virða og frøast yvir tílíkan fanatiskan kær- leika til fótbólt og til sítt lið, har sum umframt tveir út- lendingar og vágamannin Birgir Jørgensen, ið hjálpti við endanum í ár, bara spæla føddir sumbingar? Eg havi sæd Sumba fýra ferðir í ár. Ja, stødid á teirra spæli er ikki so høgt. Triggjar dystir taptu teir og ein (á Tvøroyri) endaði við javn- leiki. Men einki annað lið stríðist við tílíkum yvri, við tílíkum ovurhuga, við so- vorðnum brandi í hjørtun- um. Tann 17 ára gamli Mortan úr Hørg mundi latið lív, tá hann spældi á Kross- inum móti HB, og í øllum rokinum gloymdi hann at ansa sær... Hví skulu hann og hansara felagar missa møguleikan til at royna seg ímóti HB og ødrum stórum feløgum, um teir sjålvir hava skaffað sær hendan møguleikan, tá teir fyrst fluttu upp í 1. deild, og so megnaðu at bjarga sær har? Drepið ikki romantikkina í fótbólti, men stuðlið rom- antikarum! Kenslurnar hava nógv við ítrótt at gera, ikki bara klassi og styrki. Tað veit kanska eingin annar so væl sum føroyingar, serliga eftir at landsliðið byrjaði at taka lut í altjóða kapping- um. At kappast móti HB hjá sumbingum er næstan tað sama sum hjá føroyingum at kappast móti einari stór- ari tjóð! 1. deild er altíð nógv áhugaverdari Tey, ið vilja at 1. deild skal vera minni, halda uppá, at til dómis við seks liðum í »elituni« verður væl stórri áhugi fyri dystunum í 2. deild. Hetta er ivasamt. Í einum og hverjum landi i heimum eru tey fótbólts- áhugaðu og ikki minst pressan tíggju ferðir meira interesserað fyri 1. deild, sama um seks lið eru í henni, tíggju ella tjúgu (hó- ast í ongum europeiskum landi er nøkur 1. deild við minni lidatali enn tiggju). Men mundi åhugin fyri dystunum millum HB og B36 verið størri, um tey bæði liðini fóru at spæla í kapping ikki tvær ferðir um árið, men seks ferðir? Hann verður minni, tí hetta fer at henda ov ofta, altso einki merkisvert. Og viðhalds- fólkið hevði skjótt farið at troyttast og kett seg at hyggja at dystunum hjá sín- um liði móti bert fimm gðr- um... Sum nú er, um Sumba (ella ÍF ella B71) knappliga vinnur á HB ella B36, skulu vit siga, 3-1, so verður hetta ein bumba, ein sensasjón, sum gll leingi fara at tosa um. Fólk minnast enn, hvussu Sumba vann á HB 3-1 í Gundadali í 1991. Men um HB vinnur á B36 3-1 ella gvugt — hetta minnast tey bara til næsta umfar. Um tey sokallaðu >ele- vator-liðini<. Slík lið eru í kappingini hjá øllum euro- peiskum londum. Og hetta er púra normalt. Tí at tað er ein natúrlig prosess, at liðini skifta millum deildirnar, og tað hevur als ongan týdning, hvussu nógv lið eru í |. deild — seks ella tólv. Einasti máti at sleppa undan »ele- vator-lidum« er at avskaffa uppflyting og nidurflyting, sum er eitt so ørligt hugskot, at tað neyvan kann fella nøkrum inn. Hvør og hvat ger 1. deild so Ojavna? Tad er ikki yvir at dylja, at tey, sum helst vilja minka um 1. deild, eru fyrst og fremst viðhaldsfólkini hjá teimum stóru liðunum — HB, B36 og KI. Júst hesi liðini hava åtikid sær leik- lutin sum Føroya »Milan«, »Bayern« og »Chelsea«. Men sum úrslitini visa, bert í tvey tey seinastu kapping- arárini var teirra klassamun ur yvir hinum liðunum vorðin skilligur. Í åttatiår- unum hava vit ikki kunnað talað um nakað einaræði hjá høvudsstadarlidunum. Tíð- arskeiðið frá 1988 til 1996 hevur HB verið meistari tvær ferðir, KÍ eina ferð, B36 ongantíð. Gull í 1 deild vunnu helst bygda- menninir — GÍ (seks ferðir), B68 (triggjar ferðir), TB og B71 eina ferð hvert. Nú hevur bara GÍ varðveitt sína góðu manning, sum er før fyri at standa upp ímóti høv- uðsstaðarliðunum, og so fingu runavíkingar eitt gott ungt lið, meðan hini ikki klára kapping. Nú í tvey ár hava bæði havnarliðini vunnið kappingina sannfør- andi. Hvussu og fyri hvørs kostnad verda HB og B36 mannað? Øll vita, at í mann- ingini hjå »sigursharrun- um« eru meira enn 50% av bygdamonnum. Men tå ið vit hyggja at U-18 og U-16 landsliðunum tey seinastu árini, fellur tað í eyguni, at har er fleirtal av havnar- dreingjum. Hetta er natúr- ligt, í høvudsstadnum býr