týsdagur 17. november 1998síða 15

Hans á Lag (h.m.) er ein av teimum ikki so mongu havnarmonnunum á HB-liðnum meir enn tridingurin av gll- um fólkinum í landinum. Nógv børn spæla fótbólt har, HB og B36 vinna væl oftari kappingar fyri ung- lingar og dreingir. Men hvat hendir so? Nógvir av hesum dreingjum, ið á 15 til 17 ára aldri hava hildið seg hava stórri møguleikar í fótbólti enn javnaldrar sínir av bygd, gevast sum 19-20 ára gamlir, meðan teir ið vóru minni hepnir í ungdóms- kappingum og møguliga ikki so evnaríkir bygda- menn fara í 1. deild. Hetta hendir, tí at ógvuliga torført er hjá ungum havnarmonn- um at vinna sær pláss mill- um teir fyrstu ellivu í sínum liðum, tí venjarar heldur vilja nýta bygdamenn við fleiri royndum í staðin fyri. Hetta hevur natúrliga við sær beinleiðis miss fyri bygdalidini, har sum lítið er til av fólki at velja í. Teir missa sínar lyklaspælarar og gerast tí nógv veikari. Hví skulu ungdómsvenjarar á bygd arbeiða til fyrimunar ikki fyri síni lið, men fyri høvudsstadarlidini, har sum tað altíð ber til hjá venj- aranum at ringja td. til Vågs, Sands ella Fugla- fjardar, lova spælarum »gull og grønar skógir< og lokka teir til Havnar. Men hesin tendensur skaðar eisini havnarliðini nógv. Tí í stað- in fyri bygdamenninar kundu verið teirra egnu ungu, ið seinni kundu verið einki veikari enn teir, sum verða bodnir at koma uttaní- frá. Við ødrum orðum, við at brúka sítt egna tilfeingi, kundu HB og B36 verið eins góð og tey eru í dag imstundis hini kund rið sterka: en høvuds staðarliðini valdu »sigurs- strateglina KI SO nógv ne stnað, me Í kostnað, tstýðulið iknadu. í í før « Nr. 218 — 17. NOVEMBER 1998 år gjørdust B36 og HB før- oyameistarar eftir åvikavist 35 og 8 år. Væl klårad, havnarmenn... tað vil siga havnarlidini! Nú verður aftur tosad um nýggjar innbjóðingar til Havnar av evnaríkum spæl- arum. Millum hinar verða nevndir Øssur Hansen og Fróði Benjaminsen (B68). Øll vita, at toftamenn uttan Øssur og Fróða (og Jákup Eli Olsen, ið møguliga fer at gevast) verða »høvud- leysir< og uttan nóg góðar menn í staðin fara at teljast millum tey fremstu evnini til nidurflyting, meðan teirra møguliga nýggja lið so væl kundi hildið seg á sama niveau sum áður, eis- ini uttan hesar nýggju menninar. Um vit hyggja at listanum yvir teir, ið Allan Simonsen hevur boðið á landsliðið í ár, so síggja Vit, at av 25 spælarum eru bara 5 (!) upprunaligir HB- ella B36-arar, nevniliga Uni Arge, Jan Dam, Julian Johnsson (HB), Jens Kristi- an Hansen, Jåkup å Borg (B36), ella 1/5 av øllum. Munnu nógvir av meistar- unum f 1998, HB, hava spælt nógv á landsliðnum í ár? Tveir — leirvíkingur Hans Fróði Hansen og klaksvíkingurin Allan Mørkøre! Rosenborg skal vera ein - Le gere gera te og 53 ikki sum Rosenborg, % við Nor- egi ikki umboðar høvuds- staðin Oslo, men ein nógv minni bý. R« ser Boll- ubb úr Tr: erið meis tey seinastu -}cy arini, Sal stundis klárað seg Oføra væl í Champions League og ørt år s rar av hy spælar um, ið er rnir at y "ning uttan remst ! itrottar Onglands. Natúrligt er tað, at eftir at RBK fleiri ferðir hevur verið í Champions League, er felagið nógv rík- ari enn øll hini í landinum. Og hvat so? Millum teir fyrstu ellivu tróndheims- menn er stórur meiriluti av fyrrverandi næmingum úr teirra egna fótbóltsskúla. Og av teimum fáu, ið vóru bodnir uttanífri, hevur bara ein rættiliga gjørt um seg. Tað er álopsspælarin Sigurd Rushfeldt, keyptur fyri tveimum árum síðani frá Tromsg. Sama strategi hev- ur eydnast í Gøtu, har sum nógvar ferðir eru minni av ungum spælarum, enn í Havn. Kortini gjørdust gøtumenn i nítiárunum meistarar fýra ferðir á rað við hjálp frá bara tveimum »fremmandum« úr granna- bygdunum, nevniliga Jens Martini Knudsen og John Petersen, og Gí gevur lands- liðnum nógvar spælarar. Hvat forðar tá HB og B36 at halda seg til sínar egnu (ið eru nógv fleiri hjá term- um, enn hjá øllum hinum), og ikki >súgva blóð< sum iglar úr hinum og síðani tora at reisa spurningin um at minka um 1. deild, tí at »… Vit skora ov nógv ímóti hesum óhepnu úr Fugla- firði, úr Sumba og av Tvør- oyri«. Eg eri eingin hatari av høvudsstadarfeløgum, men eg haldi tað bara vera spell fyri teir ungu í Havn, sum fáa ongantíð møguleikan fyri at sleppa at royna seg í tí „stóra spælinum<. Næst- an eingin av havnarmonn- um vil ela í 1, deild fara í ol rt bygdafel 18 ; málin in M ulser B36 og heldur eldru HB ararnir Niels S. Poulsen og mal Hentze, ið f 1, meða karret inpar endar uttan at hava byrjað rættiliga. Og hetta er ikki bara vanlukkan hjá teimum, men eisini hjá føroyskum fótbólti yvirhøvur, sum á henda hátt missir eitt stórt tal av potentiellum frálíkum spælarum, ið hava fingið góðan skúla undir leiðslu av kvalifiseraðu ungdómsvenj- arum hjá HB og B36. Summir hugsa, at einasti rætti máti hjá teimum minni feløgunum í Eysturoynni og Suðuroy at standa virðiliga ímóti >havnarrisunum< er at leggja saman tey felggini sum nú er. Men hvat gevur hetta? Nú hava Vágur, Hvalba, Fuglafjørdur, Toft- ir, Skála og nakrar aðrar bygdir síni lið í 1. ella 2. deild. Hesi lið eru ein óburt- urtakandi partur hjá hvørj- um av hesum bygdasamfel- øgum og tess stoltleika. Um nú t.d. GÍ, LÍF og ÍF leggja saman, so missa Gøta, Leir- vík og Fuglafjørdur sítt sjålvstøduga pláss á Føroya fótbóltskorti. Áhugin fyri tí nygjørda lidinum fellur bædi hjå spælarum og hjå viðhaldsfólki. Munnu n6gv- ir fuglfirðingar ella leirvik- ingar vera førir fyri at sleppa upp í hetta felagslið? Tað er ivasamt. Hetta førir við sær undirgang fyri fót- bólt í hesum bygdunum. Ein sovorðnan undirgang síggja vit í Vágum í dag. Teir høvdu fyrr ríkar fót- bóltstraditiónir og fleiri frá- líkar spælarar. Fyri nøkrum árum síðani høvdu vága- nn trý Í og tvey MB og SII : vidhvør! i. deild i meðan S! ar i 2. deil ; hava tey nú fingið eitt '-lags >deyð it barn« ágar í - ld. Spur! er, hví ta neyðu; t.d. sørv ur iri síð at fara upp í hetta projekt? Hevdi tað ikki verið betur at havt sítt egna lið í 3 deild, enn als einki lið at hava? Eru nógvir dystir spældir í ár av hesum sam- anlagda liði í Sørvågi? Hvi noyðast fótbóltsáhugaðir sørvingar at fara til Miðvágs ella Sandavágs at hyggja at onkrum liði, ið ikki hevur nakað beinleiðis við teir at gera? Tað sama er galdandi fyri Hvalvík, ið einaferð var umboðað í 2. deild. Nú verða eingir dystir spældir har, og norðstreymoyingar spæla á Eiði, á aðrari oyggj (1), fyri eitt lið, sum í ár var í stórum vanda fyri at flyta niður í 3. deild. Dømid Sumba og VB samanløgd fekk heldur ikki tey úrslit, sum ynskt varð eftir. Tí eru slíkar royndir vandamiklar og ikki eftirynskjandi fyri føroyskan fótbólt, fyri ikki at tala um, at tær ganga beint ímóti teirra drúgvu traditiónum at liðini hava alt sítt lív verið til í tí líka sum tey øll vóru fyri nøkrum ár- um síðani. Ja, fólkatalið í Vágum og Suðuroy er minni nú, enn tað var í åttatiårunum, men stødan tykist ikki so katastrofal sum í 1994-95, til at tað ikki skuldi verið møguligt at varðveitt liðini sum tey eru nú. Sum sagt, í Sumba býr minni av fólki enn t.d. á Tvøroyri, á Eiði ella í Sand- avági. Tá ið sumbingar klára tað, hví kunnu hini við meiri fólki ikki? Fleiri útlendingar - vánalig loysn Nú tosa teir eisini um at vaksa um kvotuna av út- lendskum spælarum í før- oyskum liðum, fyri at gera tað møguligt at gera gjónna í styrkini millum tey stóru og smáu felggini minni. Hetta er heilt skeivt. Tí tey stóru hava nógv meira av peningi, og tí kunnu tey bjóða betri spælarum uttaní- frá at koma hendavegin, enn tey smáu, ið hava ikki so góðar figgjarligar møgu- leikar. So verdur munur å lidunum kanska størri tå, enn hann er nú. Takið nú fyri, at útlendingakvotan veksur frá tveimum til fimm í hvgrjum felagi. So keypir Tomislav Sivic í B36 tríggj- ar jugoslavar afturat, ið fara at spæla í trimum støðum, har sum væl kundu verið ungir B36-arar ella í hvussu so er føroyingar. Tað at talið av útlendingum verður stórri, førir til stóra minking av talinum á føroyskum spælarum í !. deild. Nógvir, sum ikki fáa pláss millum teir fyrstu ellivu, fara at halda uppat at spæla, og helst tey ungu. Hetta gagn- ar ikki føroyskum fótbólti, men skaðar, og fyrst og fremst landsliðið. Annars hava onglendingar somu vandamál nú. Nógvir góðir spælarar eru t.d. í Arsena og Chelsea, men enst landslidsvenjarin Gle Hoddle kann ikki nýta tc í teir hava útlendsk pa Og Hoddle hevur ikki 16gvar spælarar at ve nillum, sum hann ku! havt. Ursliti mm »Th lions« hava í seinastuni ví } vánalig ka ikki b 17 av tí, men kortini... Men onglendingar hava nógv fólk álíkavæl, teir eru um- leið túsund ferðir fleiri í tali enn føroyingar! Sum í Íslandi - annadhvørt feløg ella landslid Vit mugu síggja tað, sum tað er. Føroyar eru ov li land til at vinna mune í altjóða kappingum sam stundis á felagslidsstødi og á landslidsstødi. Ti er neyð ugt at velja. Føroyska lands liðið og tess úrslit eru nógv týdningarmiklari, enn úrslit hjá einum og hvgrjum fel- agi í Europa Cup. Men ver- uliga sterkt kann landsliðið vera í tí føri, at allir lands- liðsspælarar eru professio- nellir, ið spæla við útlendsk- um feløgum. Takið Ísland Har klára felggini sjáldan 1 umfar í Europa Cup. Men hetta leggur eingin nakað í. Men tey seinastu frálíku úr- slitini hjá teirra landsliði, sum er samansett av yrkis- spælarum, ið tjena pengar í Onglandi, Noregs, Svøriki — hetta er í Íslandi ein hend- ing sum hevur tjóðskapar- ligan týdning. Og júst hetta er høvudseydkennid hjá øll- um íslendskum fótbólti á altjóðapallinum. Annað gott dømi er danska landsliðið mitt í åttatiårunum, eitt av teimum sterkastu í heimin- um tá (og bara við >eksil- spælarum«, uttan målmenn- inar og so ein komandi før- oyskan landsliðsvenjara bú- sitandi í Vejle), meðan donsk feløg í Europa ce ikki gjørdu stórt um seg. N fóru feløgini í Danmørk at spæla heldur betur, men sig- urin hjá Brøndby á Bayern kann ikki nakra løtu skugga fyri 6føra spælinum og úr- slitinum hjá teimum «rød- hvide< við Sepp Piontek á odda... Føroyskur fótbóltur eigur at ganga íslendska vegin og ikki er bert gjørligt í ti ført, at hann 100 prosent fer at nýta sítt berliga fólkatil- feingi. Tí kann tað rák, sum fer at hava fylgjur við sær, ið gera at t.d. ungir spælarar í Havn av oman fyri neyndu orsøkum gevast at sparka, gerst dýrt fyri virðingina fyri føroy skum fótbólti í Europa. Ivan Eginsson Moskalenko, Tórshavn