mikudagur 18. november 1998síða 7

Nr. 219 — 18. NOVEMBER 1998 tíðindablaðið S082lun depil. Tað sum eg vil leggja dent á er at fáa í lag fram- sýningar og framførslur í góðum samstarvi við før- oysk listafólk, ið passa inn í skránna og sum íblástur til føroysku áskoðararnar. Eg havi vónir um at fáa eitt gott samstarv við stovnar og felagsskapir í Føroyum, so- leiðis at vit vita av ætlanu- num hjá hvør ðrum. Tað sum hevur serligan týdning er at gera Føroyar og før- oyskt mentanarlív kent í Norðurlondum, tað er sjálv- andi eisini tengt at fíggjar- ligu orkuni, men har havi eg góðan kunnleika til játt- andi myndugleikar í Norð- urlondum umframt til per- sónar og stovnar, sum kunnu veita eina hond í at røkka málinum, sigur Helga Hjørvar. Nógvar skyldur Funnist hevur verið at Norðurlandahúsinum í sein- astuni fyri vantandi fatan og samskipan av tiltøkum. Frammi hevur verið, at fyr- iskiparar í mentanarlivinum hava kent seg sum biddarar, tá ið teir hava víst á uppskot til tiltøk, sum kundu verið í húsinum. Og ein atfinning hevur verið, at tiltøkini eru ov illa samskipað. - Húsið hevur nógvar skyldur. Eg vóni at fáa eitt gott samstarv við føroyska mentanarlívið. = Nordur- lendska mentanarsamstarv- ið hevur lagt nakrar høvuds- linjur, sum húsið er noytt at fylgja, men eg trúgvi fult og fast upp á, at tað ber til at sameina hesi viðurskifti, sigur Helga Hjørvar. Sum størsti mentanarmið- depilin í landinum eigur Norðurlandahúsið eisini ein leiklut í tilevnanini av einum orðaðum mentanar- politikki, sum ætlandi verð- ur settur í verk um ársskiftið inn í nýggju gldina. - Leikluturin hjá Norður- landahúsinum og mær sum stjóra kann eg hugsa mær verður sum ráðgevi við sambondum við hini Norð- urlondini. Tá hugsi eg ser- liga um sambandið við Ís- land, har eg var virkin í tíð- ini, tá ið Ísland fekk ein orð- aðan mentapolitikk, sigur Helga Hjørvar. Hvat kunnu vit læra? Vit hava hoyrt nógv um ís- lendsku fyrimyndina í sein- astuni, ikki bara, tá ið vit umrøda fullveldiskósina, men kanska serliga, tá ið talan er um mentan og hvussu hon eigur at verða raðfest. Island rindar ikki minni enn 2,5 % av brutto- Helga Hjørvar komandi stjóri í Noðurlandahúsi- num saman við fráfarandi stjóranum, Peter Turtc- , haninov Mynd: Avlur Haraldsen tjóðarúrtgkuni til mentanar- livid og islendingar eru millum mest skapandi fólk í heiminum. Hvat kunnu føroyingar læra av ís- lendingum? - Ísland og Føroyar minna meiri um hvert annað enn til dømis Island og Dan- mark, og Føroyar og Dan- mark. Londini eru ikki gomul í garði, tå ið vit hugsa um, at tað ikki eru nógv ár síðani, at mentan- arlívið sum so varð formal- iserad. Sjálvandi er tað gagnligt hjá føroyingum at hyggja eftir, hvussu íslend- ingar hava gjørt og hvørjar royndir teir hava gjørt sær, men eyðsæð skulu avgerð- irnar vera føroyskar. Helga Hjørvar heldur ikki, at tað er so einfalt at siga, at íslendska mentanin hyggur fram eftir meðan tann føroyska er afturlít- andi. - Eg vil heldur siga, at íslendska nútíðarmentanin byggir á fortíðina og hyggur inn í framtíðina. Uttan at byggja á fortíðina koma vit ikki víðari og stødid í ment- anarpolitikkinum í Íslandi byggir á grundarlagið sum var. - Tað hevur ikki verið nakar lættur dystur at fingið politikarar og myndugleikar at raðfesta mentanina og at játta henni pengar, heldur hinvegin hevur tað verið strævið og drúgt. Minnist meg rætt so vórðu bara 1,5 % av bruttotj6darårtøkuni latin mentanini fyri 10-15 årum sidani. So er tad at leggja afturat, at myndin er ikki so einføld, tí vit hava havt trupulleikar vid at finna út av, hvat kemur und- ir list, hvat kemur undir undirvísing, hvar skulu fornminnissøvn bólkast undir og so framvegis. Fatanin fyri, at mentan Ísland og Føroyar minna meiri um hvørt annað enn til dømis Ísland og Danmark, og Føroyar og Danmark. Tad eru ikki eru nógv ár síðani, at mentanarlívið í Íslandi og Føroyum sum so varð formaliserað. Sjálvandi er tað gagnligt hjá føroyingum at hyggja eftir, hvussu íslendingar hava gjørt og hvgðjar royndir teir hava gjórt sær, men eyðsæð skulu avgerðirnar vera fóroyskar, sigur Helga Hjørvar kostar pengar er stórri í Ís- landi enn í Føroyum. - Jú, tað er hon. Tað kemst av, at mentanarstovnarnir í Íslandi, har hugsi eg serliga um leiklistina, sum eg kenni best til, hava virkað av ál- vara síðani beint eftir seinna heimsbardaga. Hesi hálvt hundrað árini síðani hevur verið arbeitt til frama fyri menningini, ið vit síggja í mentanarlívinum í Íslandi í dag. Fyrsti íslendingurin, sum fekk útbúgving sum sjónleikari, hevði lærara- prógv frammanundan. Hann fór til Danmarkar at lesa leiklist og íslendingar hildu hann vera óðan í høvdinum at hugsa sær at spæla sjónleik og krevja løn fyri tað. At fatanin fyri, at mentan kostar pengar ikki er stórri og meiri útbreidd er tí, at fólk gera sær ikki far um, hvussu og á hvønn hátt til dømis leiklist ríkar mentan- arlívið. Eitt yrkisleikhús er jú allar listargreinirnar í ein- um og tað er orkukrevjandi. Fær tað ikki orku, so kunnu vit ikki vænta úrslitið, sum vit stremba eftir. Stórar vónir Tey, sum starvast innan sjónleik í Føroyum, bæði innan yrkisleik og áhuga- TS de SLA 2 AE "ai leik, hava stórar væntanir til nýggja stjóran í Norður- landahúsinum. Í viðtali í blaðnum leygardagin segði Laura Joensen, sjónleikari og dramaleiðari, at við at fáa eitt sjónleikarfólk í stjór- asessin kunnu sjónleikarar rokna við, at fatanin fyri tí serliga tórvinum sjónleikur- in hevur verður størri og við tí kann sjónleikurin fáa eina aðra raðfesting, tá ið hann er í Norðurlandahúsinum. Umframt at nýggi stjórin í Norðurlandahúsinum veit nógv um, hvat fer fram í Norðurlondum viðvíkjandi sjónleiki og aðrari mentan og tí verður ein kelda til vitan. - Eg kenni fortreytirnar fyri yrkisleiki, - min bak- grund er bædi åhugaleikur og yrkisleikur og eg skilji munin sum er og havi virð- ing fyri tí. So eg rokni við, at eg uttan iva verið ein góð- ur samrødupartnari. Sam- stundis vil eg eisini leggja stóran dent á at fáa sjónleik úr gðrum Norðurlondum í Norðurlandahúsið. Har havi eg stóran kunnleika til, hvat hendir á sjónleikargkinum aðra staðni. Men tað verður sjálvandi gjørt í góðum samstarvi við føroyskar sjónleikarar, sigur Helga Hjørvar at enda í viðtali.