mikudagur 16. desember 1998síða 22

termum menniskjum, hon- um untist at vaksa upp í- millum, og alla tidina vid virðing fyri teimum. Ein annar tóni, er hann so yvir ella undir, er glaða kristna sannføring hansara etiskt grundarlag fyri øllum, bæði tí, sum var, og tí, sum eftir kom. Hon skaðar ong- antíð stílin; birtir heldur uppundir sum andlig inspir- atión Torvið Tann fløvin, føroyingar, og ikki bara Gjáarmenn, skuldu fáa, mátti koma úr Petur Jacob hev- ur ådur skrivad heidurslønta ritgerð um tarvið og allar gerð um torv g allar rvinum ir fur: £ r yska mål- søgu (eins og øll hini stada- nøvnini, hann nevnir í ødr- um samanhangum), um hon nakrantíð verður skrivað, eldar á heiðini, at fara eftir torvi, og so grundigur, sum hann er, endar hann við torvinum í komfýrinum, og fyri at gera alt liðugt við øskuni, teirri seinastu leivd- ini av gllum hesum stríði. Hoyggj og grind og seyður Kúgvin var, ið hvussu er, eitt álit í hverjum húsi. Utt- an hoyggj var eingin kúgv. Nr. 239 — 16. DESEMBER 1998 $. %2- 8 Lesarin fær at vita, hvussu alt tað arbeiðið gekk fyri seg. Aftur her er logikkurin so greiður og systematiskur (og tað skal logikkur helst vera). Her fæst at vita, hvussu alt æt í hoyggingar- lívinum. Sjálvandi byrjandi við at binda í og brýna og alt, sum liggur ímillum, áðr- enn borið verður inn. Gott og neyðugt mundi vera at eiga saltgrind í tunn- uni. Gjógv er ikki hvalvág, so Gjáarmenn máttu ofta fara langt í grind og eftir grind. Grind á tí høgliga Funningsfirði mundi vera so sjáldan. Gjáarmenn fírdu ikki fyri at fara í grind, sum var ríkin á F f Gøtu, inn i Vå sjálvandi aftur Gjáar Guðsgávan mátti ikki fara so. Hetta var stutt eftir, at pápi Karl Jacob, Petur Jac- ob á Fløtti, sum var kendur skipari, var burturgingin við Klaksvikarskipinum „Krist- inu“ við tveimum sonum. Tá vóru Føroyingar so frægt kristnir, at teir hildu hvíludagin heilagan. Rit- høvundurin nevnir tó, at tå ið grindaboð vóru, vórðu tey eisini borin í kirkjuna, og at menninir skundaðu sær ljódliga út hadan og í grind. iðurin mundi ofta vera gott íkast sum døgverda- matur. Seiðaróður ella dyrg- ing var eisini fyri stórar smádreingir, tá ið skips- menninir vóru burtur. Oftast við eldri og gomlum monn- um. Eisini har, sum menn dyrgdu, eru at finna gll stað- angvnini, har sum dyrgt plagdi at verða. Har kundu dreingirnir, um ikki annað, læra at kenna seiðaleiðirnar og læra at syfta. Men tað var ikki bara á dyrging, at menn fingu seið. Eins og allastaðni í Føroy- um var altíð eitt „seiða- berg“. Hvør bygdadrongur minnist ikki tær løturnar? Sambandið við „umheimin“ rr nr ir < r se i FIUaru- u 3 y 3 gjørd- 6 S lar å 44 hjá u a G € brimplåss, so tað var javnan um veturin, at strandfara skipini „Pride“, „Poppy“ „Smyril“ og „Ternan“ ikki kundu koma á Gjógv. Tey kundu tó tá ofta koma á Funning, og fóru Gjåar- menn til Funnings eftir vør- uni. Har var altíð blítt at koma, væl var millum bygdirnar, og altíð fekst ein drekkamuður. Hesar verur vóru oftast til handlarnar. Men tað var tungt at ganga niðan Hóvabrekku og ofta hált niðan móti Skarði. Tað var ikki óvanligt, at menn máttu fara úr styvlu- num og ganga á leistum nið- aná. Hóast viðurskiftini vóru, sum tey vóru, var Gjógv ikki ein avbyrgd bygd. Post- húsið var hjá Petur Kristjani handilsmanni. Hagar kom posturin inn, og haðan fór hann út, rógvin umborð á skipini við bátum hjá Stór- aPeturi og ofta borin til Funnings, tá ið soleiðis var. Hver minnist ikki Hans Jac- ob í Horni tær mongu ferðir, hann fór til Funnings í hes- um grindum fyri Petur Kristian. Tær ferðirnar mundu ikki allar vera so tespiligar. Men alt gekk, sum tað skuldi, hvgrja ferð. Tað var ikki gamansleikur at sleipa inn í Gjónna, ofta í ringum líkindum, langar flotar av samanbundnum petroliumstunnum og ikki minni at fáa tær niðan á Gjónna, eftir teim brøttu og longu trøppunum. Hetta ar- beiðið alt annað enn vandaleyst. Í bókini er ein Ikki minsta sambandið við umheimin var telefonin sum kom í 1907. Hon var hjá Sofus Debes, og hvor minnist ikki at verða biðin um at fara við telefonboð- um til onkran mann har úti í bønum. Tá fekst altíð eitt oyra afturfyri. Oftast mundi hetta vera skipsboð. Tele- fonin mundi lætta nógv um. Til tey blíðu fólkini Sofus og Jóhannu kom nógv fremmant fólk, og ikki bara fyri at tala í telefon. Ikki tann minsta týdning- in fyri samskiftið inneftir og úteftir mundu handlarnir hava. Hesir handlar vóru meira enn bara handlar. Hagar komu nógvir menn, ikki bara fyri at keypa, men eisini fyri at seta seg niðurat eina løtu at práta við aðrar. Hjá - smádreingjum var hugnaligt at sita og lurta eftir monnum, sum vistu frá nógvum at siga bæði av sjógvi og landi. Eisini um politisk viðurskifti. „Infrastrukturinum“ var lítið at reypa av. Tað, sum gjørt varð av vegum, var pliktarbeidi. Teir vegir, sum gjørdir vóru í bygdini, vóru fyrst og fremst uppdyrking- arvegin; men teir mundu tó vera eitt sindur meira enn tað. Vegin heimeftir Norðan fyri Anna stakk Pætur á Bø út. Tá ið vegurin varð gjørd- ur úr bygdini Sunnan fyri Anna og knappliga heim til Nýggj garð, var Jacob Lar- sen í Búrstovu arbeiðsfor maður. Hetta var stórfyri- tøka hjá bygdarfólkinum. At gera ta stóru og breiði cinKi anr bragd. Hon sum hon varð gjørd, og hev ur eisini klárað alla nýtíðar ferðslu. Flutningskollvelting Men størsta kollveltingin f øllum samskifti mundi vera, tå ið Benadikt í Biggjarlag- num keypti hin nyggja og fína Bedfordlastbilin í 1950. Tað var av sonnum ein stór- ur dagur, tå ið sandbåturin Ormurin" í Fuglafirði kom við bilinum inn í Gjónna. Tað var tó neyvan nakar stuttleiki, sum umstødurnar vóru tá, at fáa hann niðan á Gjónna. Har stóð nógv á, ikki minst hjá Benadikt. Við bilinum broyttist nógv og alt til tað betra. Vegasam- Her standa fýra skyld- dreingir. Teir eru frá vinstru: Dánjal Jákup Joensen, sum í dag býr á Skála. Hans Jákup Sigv- ardsen á Argjum. Hans Jákup Joensen, bispur og Kornelius Johannesen, við Gjógv band var tó ikki til aðrar bygdir. Bilurin var fyrst og fremst til arbeiðið í bygdini; men vid hvørt sunnukvøld kundi bera til hjå ungd6mi- num at fåa Benadikt at koyra ein túr heim á Skarð (longri slapst ikki) og om- anaftur. Sessirnir vóru beinkir á lastini og dúgliga varð sungið. Hesin hugna- ligi túrur kostaði eina krónu fyri hvønn. Portrið til Norðhavið Gjógvin er ljós og fjálg á sumri. Í myrkri er hon ikki hugnalig og unnilig. Hon var tó lívæðr Gjáarmanna til havsins og mólu so veð- urbardir og útvekraðir í ymsar ættir við línutrogum, uppstandarum, kíkum og mongum gðrum, sat vekt- armaðurin sum negldur á kassa (uppi yvir jundakrubbuni) har ndir berginum beint An 1yrt Vextina Álvar samur sat hann og stardi undan eygnagløsunum nið ur á vektina, meðan avreitt var. Búni hansara var eisini so nógv gðrvísi enn hjá út- róðrarmanninum. Stundum bað hann útróðrarmannin taka ein lítlan fisk av aftur vektini, stundum skuldi hann býta ein minni fisk við ein stórri, til tað vigaði. Sum tekin um, at vektin var í lagi, sást tú hann lyfta upp blýantin, hann helt í høgru hond.“ Hetta var sanniliga vinnu- lívsmentan og „stílur“ undir krígnum við Gjógv. Og stórar kundu tær fiskarúgv- urnar vera, sum skip og bát- ur hjá Gamla Sámal Peturi í Fuglafirði komu eftir, og