týsdagur 6. januar 2004síða 4

6 Nr. 2 - 6. januar 2004 Nr. 2 - 6. januar 2004 7 Sambandsflokkurin strembar eftir leiðsluni Sum tann triði flokk- urin, hevur Sam- bandsflokkurin nú borðreitt fyri fjøl- miðlunum val- skránna, har tað í høvuðsheitum verður egnt við tryggleika, framburði og vælferð – eitt nú skal margin- alskattúrin úr 60 niður í 40% LØGINTSVAL Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo – Við Nýskipanaruppskoti okkara hevur Sambands- flokkurin eitt greitt boð upp á eina framtíðar skipan innan ríkisfelagsskapin við Danmark og Grønland. Hetta segði Lisbeth L. Petersen, sum mánamorg- unin legði fram valskrá Sambandsfloksins fyri før- oysku miðlunum. Hon segði, at fyri Sam- bandsflokkin eru vælferð- arsamfelagið og persónliga frælsið hjá tí einstaka meira virðismikil enn nationalist- iskar hugsjónir, og flokkur- in fer tí ongantíð at seta tey í váða í tilgongdini at gera Føroyar meira sjálvbjargn- ar. – Við Nýskipanarupp- skotinum vil Sambands- flokkurin greiða ríkisrætt- arligu viðurskiftini, har tey eru ógreið og seta í verk eina nýggja stjórnarskipan fyri Føroyar, sum skal av- loysa verandi heimastýris- skipan. Soleiðis vil flokk- urin framvegis ganga á odda á hóvligu leiðini fram ímóti størri sjálvbjargni innan fyri ríkisfelagsskapin við Danmark og Grønlandi, segði hon. Í punktformi sigur Sam- bandsflokkurin seg vilja hava, at: o Vit skulu staðfesta, at Føroyar er ein sjálvstýrandi tjóð í ríkinum. o Vit skulu varðveita ríkisfelagsskapin og hava felags grundlóg og kongshús o Vit skulu framvegis hava somu ríkisborgararættindi. o Vit skulu framvegis hava tvey umboð á Fólkatingi. o Vit skulu fylgja Danmark í gjaldoyraviðurskiftum, eins og verju- og uttanríki- spolitikkur formliga eiga at vera umsitin av ríkismynd- ugleikunum. o Vit skulu í høvuðsheitum varðveita rættarskipanina. o Vit skulu kunna yvirtaka øll onnur mál, so hvørt sum Løgtingið ella Fólkatingið tekur avgerð um tað. o Á henda hátt gerast Føroyar alt meira sjálvbjargnar. o Á henda hátt varðveita og menna vit persónliga fræls- ið og vælferðarsamfelagið Føroyar. o Á henda hátt varðveita og geva vit komandi ættarlið- um fjølbroyttar møguleikar í altjóða høpi. Í millumlandasamráðing- um fer Sambandsflokkurin á skynsaman hátt at lýsa sjónarmið Føroya. Innan Norðurlandaráðið vil flokkurin styðja eitthvørt tiltak, íð miðar ímóti størri norrønum samarbeiði, mentunarliga og fíggj- arliga. Ein góð samstarvsavtala við ES er av alstórum týdn- ingi fyri okkara útflutn- ingsvinnu, og neyðugt er, at vit framhaldandi hyggja eftir møguleikunum fyri nýggjum avtalum, nú ið fleiri nýggj lond eru á veg inn í felagsskapin. Lægri skatt - meira virksemi Sambandsflokkurin vil fremja ein skattareform, sum bæði fer at lætta um hjá tí einstaka og fer at verða fremjandi og menn- andi fyri øktum virksemi. Føroyar eru eitt av teim- um londunum, har fólkið livir undir hægsta skatta- trýsti í heiminum. Hetta minkar um hugin til at út- búgva seg, at arbeiða og gera ein eyka innsats. Við skattareforminum vil S a m b a n d s f l o k k u r i n tryggja, at tað altíð skal loysa seg at arbeiða, tí arbeiðshugurin og ágrýtnið hjá Føroya fólki eru fremstu fortreytirnar fyri framburði og vøkstri í føroyska búskapinum. Sambandsflokkurin vil hava at: • Tað altíð skal loysa seg at arbeiða meira • Skatturin av eyka arbeiði verður 40% í staðin fyri núverandi 60% • Tað skal vera lætt at rokna skattin út • Skattaskipanin skal vera løtt at umsita • Skatturin á arbeiðsinn- tøkum skal minka • Verandi fjaldu/innbygdu skattahækkingarnar verða burturbeindar Sambandsflokkurin ásann- ar, at tað er umráðandi, at landsins fíggjarmegi verður væl umsitin, og at gjølla verður ansað eftir fíggjar- viðurskiftunum hjá landi og kommunum, so fólkið ikki skal gjalda meira enn neyðugt er. Almenna fyrisitingin Sambandsflokkurin vil hava eina nøktandi, væl- virkandi og sterka almenna fyrisiting, sum kann veita borgarum og vinnulívi eina effektiva tænastu. Nærdemokratiið skal styrkjast við at fleiri egnað málsøki so við og við verða løgd út til kommunurnar at umsita. Skal tað gerast veruleiki, mugu tær liggja saman í hóskiligum stødd- um. Aðalráðini í landsfyrisit- ingini eru vorðin ov nógv. Við samanleggingum verða tey umskipað soleiðis, at tey gerast færri í tali. Vinnulív Sambandsflokkurin vil tryggja framhaldandi vælferð við at skapa fyri- treytir fyri búskaparligum vøkstri. Sambandsflokkurin fer at virka fyri at skapa best møguligar karmar fyri allar greinar í vinnulívinum. Virkiskarmarnir skulu gerast so víðir sum gjørligt og bindingar og forðingar skulu fáast av vegnum. Møguleikarnir hjá út- lendingum at seta pening í føroyskt vinnulív skulu betrast við at endurskoða verandi treytir og forðingar. Tað skal gerast lættari hjá tí einstaka at seta á stovn og reka egið virki. Sambands- flokkurin vil seta í verk vinnufremjandi skipanir til tess at stuðla upp undir nýhugsan og nýskapan í vinnulívinum. Sambandsflokkurin vil fremja: • Vøkstur gjøgnum arbeiðsmegina • Vøkstur gjøgnum íløgur • Vøkstur gjøgnum ígongdsetarar og kveikjarar • Vøkstur gjøgnum gransking og menning • Vøkstur gjøgnum frælsar marknaðir Sambandsflokkurin vil brúka orku uppá at skapa best møguligar karmar um vinnulívið heldur enn at veita beinleiðis stuðul, soleiðis at Føroyar framyvir hava eitt stuðulsfrítt vinnu- lív. Allar vinnufyritøkur og grunnar, sum virka undir vanligum marknaðartreyt- um, eiga at verða einskildar. Arbeiðsmarknaður Persónligt frælsi merkir fyri Sambandsflokkin eis- ini frælsi hjá tí einstaka sjálvum at velja, um hann ynskir at halda fram at arbeiða eftir at hava rokkið formliga pensiónsaldrin- um. Føroyska vælferðarsam- felagið hevur brúk fyri øll- um tøkum kreftum, eisini teimum, ið eru farin um 67 ár. Sambandsflokkurin vil varðveita verandi pensións- aldur, men ynskir at veita teimum, sum hava hug og kreftir til tess, møguleika at halda fram at arbeiða. Sambandsflokkurin virðir ábyrgdarfulla sam- ráðingarrættin hjá pørtun- um á arbeiðsmarknaðinum. Flokkurin hevur tað grund- sjónarmið, at møguligar broytingar í reglunum á hesum øki eiga at vera framdar í samstarvi við all- ar partarnar á arbeiðs- marknaðinum. Sambandsflokkurin virðir rættin hjá tí einstaka sjálvum at velja, hvørjum fakfelag, hann ynskir at vera limur í. Samferðsla Bert við eini vælvirkandi samferðslu millum allar partar av landinum, eru fólk og vinnulív uttanfyri miðstaðarøkið tryggjað javnbjóðis vinnuligar og mentunarligar karmar. Tí vil Sambandsflokkurin halda fram við at útbyggja samferðslukervið, so flutn- ingurin av fólki og farmi verður tryggari og lættari. Tunlar eru tryggasti og lættasti samferðslumøgu- leikin um sund og um fjøll. Tí eigur at verða hildið fram við tunnilsgerð eftir eini raðfestingarætlan, sum hevur atlit til metingar um ynskini á staðnum, og sum hevur búskaparlig fyrilit. Umhvørvi Sum framkomið samfelag eiga Føroyar at taka sín part av altjóða ábyrgdini fyri okkara felags umhvørvi. Sambandsflokkurin legg- ur dent á at reka ein virknan umhvørvispolitikk, sum byggir á sjónarmiðini í Rio- sáttmálanum um burðar- dygga menning. Tað inni- ber millum annað, at vit eiga at leggja størri dent á at brúka tær alternativu orkukeldurnar, sum vit hava møguleikar fyri at troyta her á landi. Hetta eigur altíð at gerast við atliti til umhvørvislig árin. Lisbeth L. Petersen er forkvinna Sambandsfloksins – og harvið er hon eisini løgmansevni hjá flokkinum. – Ikki »um«, men »tá« vit koma í samgongu, sigur hon Mynd: Álvur Haraldsen Familjan er ein av grundstuðlunum undir einum væl- virkandi samfelag. Tí eiga allar umstøð- urnar, sum eru við til at skapa fortreytirnar fyri einum vælvirk- andi familjulívi, at gerast so góðar, sum til ber, heldur Sam- bandsflokkurin LØGINTSVAL Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Barsilsskipanin skal bøtast, so hon livir upp til sítt endamál at geva for- eldrum møguleika at vera heima hjá barninum fyrsta árið. Allar familjur skulu kunna búgva í egnum hús- um ella í egnari íbúð, um tær ynskja tað. Betri møgu- leikar skulu vera fyri at leiga íbúð. Rentustuðulin skal varðveitast á verandi støði. Mentan og andslív Tað hevur stóran týdning fyri okkara tilvitan sum tjóð, at føroysk mentan og andslív fáa bestu gróðrar- líkindi. Í eini fámentari tjóð sum tí føroysku er tað neyðugt, at bókmentir, tónleikur, leiklist, málningalist og onnur list fáa dyggan stuð- ul, eisini frá tí almenna. Listin og ítróttin eru millum bestu umboð Føroya úti í heimi, og Sam- bandsflokkurin vil tí ar- beiða fyri, at tey fáa góðar umstøður at virka í altjóða høpi. Útbúgving og gransking Tilverugrundarlagið undir einum nútíðar samfelagi er í stóran mun treytað av einari góðari undirvísing- arskipan. Tí er alneyðugt framhaldandi í lóggávuni at tryggja sær, at dygdin í undirvísingini og í útbúgv- ingunum er á hægsta stigi. Fólkaskúlin er grund- støðið undir øllum undir- vísingarverkinum, og tí er tað av avgerandi týdningi at tryggja fólkaskúlanum góðar og tíðarhóskandi umstøður bæði hvat hølis- viðurskiftum, undirvísing- artilfari og arbeiðsumstøð- um viðvíkur. Føroyska undirvísingar- verkið skal útbyggjast við nýggjum útbúgvingum, og Sambandsflokkurin vil tryggja føroyingum at- gongd til útbúgvingar aðrastaðni á hægsta stigi. Fiskivinnuútbúgvingar og fiskivinnugransking skulu raðfestast høgt sum avgerandi fortreytir fyri menningini av Føroyum sum fiskivinnutjóð. Sambandsflokkurin fer at virka fyri at útbyggingin av miðnámsskúlum heldur fram. Sambandsflokkurin vil stuðla uppundir eitt gott føroyskt granskingarum- hvørvi við at geva betri møguleikar fyri vísindalig- um granskingar- og menningarvirksemi. Almanna- og heilsumál Sambandsflokkurin fer støðugt at arbeiða fyri at tryggja teimum gomlu, teimum sjúku, teimum brekaðu og øðrum, sum hava hjálp fyri neyðini eins góðan stuðul og viðgerð, sum fæst í okkara granna- londum. Sambandsflokkurin fer at raðfesta eldraøkið í fremstu røð. Flokkurin fer at skipa soleiðis fyri, at haldast kann fram við út- byggingum á eldraøkinum, tað veri seg at byggja ellis- og røktarheim, sambýli, íbúðir hóskandi serliga til eldri. Flokkurin fer at virka fyri framhaldandi menning og útbygging av heima- røktini. Sambandsflokkurin vil bera so í bandi, at øllum føroyingum verður tryggj- að atgongd til mest fram- komnu viðgerðarhættir, annaðhvørt her á landi, í Danmark ella aðrastaðni í heiminum. Íløgur skulu gerast í føroyska heilsuverkið, sum ikki hevur havt nóg góð kor at virka undir seinastu nógvu árini. Sjúkrahúsini skulu nútímansgerast tøkniliga og møguleikarnir fyri vísindaligum gransk- ingar- og menningararbeiði skulu betrast. Eftirútbúgving av starvs- fólki í heilsuverkinum skal raðfestast høgt, so vitanar- støðið framhaldandi kann mennast. Vælferðin er hjartamál Sambandsfloksins Fígging í leysari luft Eins og hinir flokkar- nir hevur Sambands- flokkurin eina rúgva av tilboðum í val- skránni, men einki ítøkiligt svar upp á, hvussu tilboðini skulu fíggjast. Flokkurin ætlar at steðga arbeið- inum við yvirtøkulóg- ini alt fyri eitt LØGTINGSVAL Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo Sum nummar trý í røðini, eftir Javnaðarflokkin og Tjóðveldisflokkin, legði Sambandsflokkurin sína valskrá fram mánamorg- unin á Hotel Hafnia. Ein felagsnevnari fyri valskrá- irnar higartil hevur verið, at tað trýtir ikki við góðum til- boðum frá flokkunum, meðan teir eru trekir at upp- lýsa veljaranum, hvussu nógv tilboðini koma at kosta føroyska samfelagn- um, um tey verða sett í verk. Valskráin hja Sam- bandsflokkinum er einki undantak. Málini sum Sam- bandsflokkurin millum annað ætlar at arbeiða fyri er skattalætti, betrað Bars- ilsskipan, útbygging av Miðnámsskúlum og sam- ferðslukervinum. Nú ein búskaparlig niðurgongd í føroyska samfelagnum er veruleiki, hevði verið ynskiligt at fingið ítøkiligt at vita, um tað er ráðiligt gera slíkar íløgur, sum flokkarnir undir valstríðn- um lokka veljaran við. Sambandsflokkurin hevur gjørt nakrar útrokn- ingar upp á skattalættan, sum flokkurin ætlar at fremja í verki. Arbeiðið er kortini ikki heilt liðugt, og tí var ikki møguliga at fáa hendur á tølunum. Lisbeth L. Petersen vissaði kortini, at føroyska samfelagið tolir væl, at skatturin av eyka ar- beiði verður settur niður frá 60 % til 40%. Eingin Anfinn Búskaparligi parturin av valskránni hjá Sambands- flokkinum við millum annað skattalættanum minnir nógv skattapolitikk- in hjá Fólkaflokkinum. Lisbeth L. Petersen varð á tíðindafundinum spurd um Fólkaflokkurin er besta boðið upp á ein samgongu- felaga. Hon svaraði, at Sam- bandsflokkurin vil varðveita allar samgongumøguleikar opnar, og tí hevur eingin ávísur flokkur betri møgu- leikan enn nakar annar. Hon legði kortini afturat, at Sambandsflokkurin hev- ur havt eitt gott andsstøðu- samstarv við Javnaðar- flokkin, og hetta samstarv kundi møguliga mennast til eitt samgongustarv eftir løgtingsvalið. Sambandsflokkurin slerdi enn einaferð fast, at flokkurin undir ongum um- støðum tekur undir við, at Anfinn Kalsberg verður løgmaður í einum møgu- ligum samgongusamstarvi við Fólkaflokkin. Tjóðveldisflokkurin meldaði eisini greitt út fríggjadagin, at flokkurin heldur ikki kann taka undir við Anfinni Kallsberg sum møguligum løgmansevni. Fólkaflokkurin tvíheldur kortini framvegis um, at Anfinn Kallsberg leiðari í flokkinum, og hann er eisini løgmansevni Fólkafloksins. Leiðsluna Sambandsflokkurin hevur staðið seg rættiliga væl í seinastu veljarakanningun- um, og tað er spátt flokk- inum at fáa eitt metval tann 20. januar. Stendur tað til Sambandsflokkin sjálvan, hevur flokkurin leiðsluna í eini samgonguni eftir løg- tingsvalið. Flokkurin vil eftir fimm í ár andstøðu sleppa fram at aftur lands- ins leiðslu. Hóast ivi sein- asta mánaðin hevur stungið seg upp um, hvør er løg- mansevni hjá flokkinum, so kveistraði Lisbeth L, Pet- ersen henda iva til viks, og gjørdi greitt, at hon er løg- mansevni hjá flokkinum. Ongin yvirtøkulóg Sjálvsstýrissamgongan hevur seinasta valskeiðið lagt nógva orku í yvirtøku- lógina. Síðan Tvøroyar- skjalið varð undirskrivað, hava drúgvar samráðingar verið á embætismannastigi millum føroyskar og dansk- ar myndugleikar um yvir- tøkur av fleiri málsøkjum. Stendur tað til Sambands- flokkin, steðgar yvirtøku- arbeiðið alt fyri eitt. Sambandsflokkurin vil ikki heilt útihýsa yvirtøkum í framtíðini, men flokkurin leggur dent á, at yvirtøkur- nar mugu gerast, tá tað loysir seg fíggjarliga – Yvirtøkur eru ikki mill- um fremstu málini hjá okkum. Vit vilja gjarna hyggja at summum møgu- ligum yvirtøkum, men tær mugu gerast, tá vit hava fíggjarliga orku til tað, og í íløtuni eru onnur átrokandi mál meira týdningarmikil enn yvirtøkurnar, sigur Lis- beth L. Petersen. Forkvinnan fýltist eisini á, at arbeiðið við yvirtøku- lógini hevur verið dult fyri andstøðuni, og Sambands- flokkurin ikki visti, hvussu langt arbeiðið er komið. Samráðast við danir Kemur Sambandsflokkurin fram at landsins leiðslu, vil flokkurin arbeiða fyri, at ein nýggja avtala um ríkis- rættarliga spurningin verður gjørd við danir. Flokkurin ætlar sær at samráðast við danir um eina nýggja skip- an, sum skal avloysa Heima- stýrislógina. Lisbeth L. Petersen sigur, at føroyska útgangspunktið vera út frá nýskipanaruppskotinum hjá Sambandsflokkinum. Stendur tað til Lisbeth L. Petersen og Sambandsflokkin, so steðgar arbeiðið við yvirtaka málsøki alt fyri eitt. Fíggjarliga orkan skal raðfestast øðrvísi, heldur flokkurin Mynd: Álvur Haraldsen C M Y K 7 6