týsdagur 29. desember 1998síða 18

A á Nr. 245 - 29. DESEMBER 1998 tíðindablaðið 19 út at koyra Austinbilarnir og Robert P. Brockie Man kann siga, at sógan um Austinbilarnar byrjar í Australia, har Herbert Austin arbeiddi hjá Frederic Wolseley, men bilframleiðslan fór fram í Ong- landi, har Austin og Wolseley górdu tann fyrsta bilin MAGNUS GUNNARSON Í 1866 var enski bóndason- urin, Herbert Austin, borin í heim í Buckinghamshire Arbeiðið á bóndagarðinum hevði ikki hansara áhuga, ístaðin droymdi hann um at læra til arkitekt. Tá hann var 17 ára gamal fekk Austin- húskið vitjan av familju úr Australiu, ið yvirtalaðu Herbert til at fylgja við teimum heimaftur til Mel- burne. Har arbeiddi hann um dagin og lærdi list og arkitektur um kveldið, seinni las hann eisini verk- fróði. Lidugur at læra fekk hann arbeiði sum leiðari á einari maskinfyritøku, ið kom at hava stóran týdning fyri hansara framtíð. Í hesi fyri- tøkuni kom hann í samband við Frederic Wolseley, ið var fluttur úr Dublin og var bóndi i Australiu. Wolseley hevði just tå uppfunnið eina nýggja klippimaskinu. sum skjótt og lætt klipti ullina av seyðinum. Fyritøkan, har Herbert Austin arbeiddi, gjørdi lutir til hesa klippi- maskinu. Av tí at Austin betraði lutirnar og vísti stór- an áhuga fyri saman- set- ingini av klippimaskinuni, fekk hann arbeidi å einari verksmiðju hjá Wolseley, ið framleiddi seyðasaksar. Hetta virksemið vaks so skjótt. at Wolseley tók ta avgerð at stovna eina til- svarandi fyritøku í Ong- umm um Austin Cambridge hjá Robert P. Brockie uttan fyri fyritókur hvítur við reyðari strípu eftir síðum Bilurin var landi. 27 ára gamal blein Herbert Austin sendur aftur til Onglands at leiða nýggju fyritøkuna, Wolseley Sheep Shearing Machine Com- pany. Seint í 1896 setti stýrið fyri Wolseley pening í eina nýggja deild, ið skuldi framleiða motorakfør og Herbert Austin varð settur sum stjóri har. Arið fyri hevði hann gjørt eitt trýhjól- að akfar við einum 2 hk motori. Næsti bilurin hjá Austin var eisini trihj6ladur, og verður hann roknaður sum tann fyrsti ektaði Wols- eley bilurin, teknaður og bygdur av Herbert Austin saman við Frederic Wolse- ley. Tá bilframleiðslan kom í gongd, var tað ein lítil lættur bilur við fýra hjólum, og við hesum bili fekk Herbert Au- stin sligið sítt navn fast sum ein leiðandi bilbyggifrød- ingur. Hann sær tá, at hann hevur gjørt eitt grundleggj- andi mistak við at vera leið- ari á einari fyritøku sum hann ikki átti sjálvur. Herbert Austin byrjar egna fyritøku Í 1905 sigur hann farvæl við Frederic Wolseley og takkar fyri seg, keypur eina niður- lagda prentsmiðju í Long- bridge til verksmiðju. Sama árið, í desembur mánaði, stovnar hann fyritøkuna Au- stin Motor Company. Teir fyrstu Austin 20 HP EIS w í Jónas Broncksgøtu, har hevur hann S6klenn vir forriti bilarnir við 4-cyl. rekkju- motori við síðuventilum og ketutrekki til hjólini, vóru lidnir í 1906. Seinni fingu teir eisini 6-cyl. motorar. At Herbert Austin heyði hand- ilsevnir og gott orð á sær er onki at ivast í, tí allir teir fyrstu bilarnir vórðu seldir við tekningunum sum grundarlag. Austin fekk sær framsýn- ingarhølir í Norwich og Manchester, og í London hevði hann í 1912, umframt framsýning, eisini bilverk- stað, bilútleigan og felags- hølir til Austin-bileigarar, sum kundu gerast haldarar av blaðnum, Austin Advo- cate. Imillum bilsniðini varð longu í 1910 ein Austin Town Carrige býbilur bygd- ur, har bilførarin sat omanå motorinum, hetta bleiv for- gangarin til tann kenda London Taxi . Aðrenn fyrra heimsbardaga framleiddi Austin ein model >30<, ið hevði el startara og el lyktir, sum ikki var heilt vanligt tá. Eftir kríggið, tá bilverk- smiðjan hevði verið brúkt til vápnaídnað, gekk ikki so væl hjá Herbert Austin. Hann kom spakuliga í gongd við einum bilsniði, sum mundi koyrt hann av knóranum. Men hóast alt kláraði hann at koma við einum nýggjum >Austin 12< í 1921, sum vísti seg at vera ein ógvuliga slitsterk- ei ur og væl umtóktur bilur Fyrsti BMW bilurin var ein Austin Eisini kom >Austin 7<, ið var ein lítil bilur við plássi til tvey vaksin og barnasetur aftan. Hann bleiv væl um- tóktur út um øll landamørk og bygdur uppá licens í fleiri londum. Í Týsklandi varð hann framleiddur við navninum Dixi. Seinni keypti Bayrisce Motor Wer- ke (BMW) verksmiðjuna, og kom hesin Dixi ella >Au- stin 7< at verða tann fyrsti bilurin, ið BMW fram- leiddi. Í Fraklandi bygdi Rosengart = verksmiðjan >Austin 7<, í Japan var tað Datsun verksmiðjan og í USA. var tað American Au- stin Company. Hóast tað var > Austin 7«, ið gjørdi Herbert Austin kendan, bygdi hann eisini stórri bilar, so sum >Austin Ten«, »Sixteen« og »Twen- ty« . I 1934 hevði Austin 50 ymiskar útgávur at velja ímillum. Tá Sir Herbert Austin andaðist í 1941, heyði hann havt sína egnu bilverk- smiðju í góð 35 ár og bygt yvir áttahundraðtúsund bil- ar. Í 1947 hevði Austin verksmiðjan gjørt bil nr. 1 millión, og bert fimm ár eft- ir, í 1952, kom bilur nr. 2 milliónir út av verksmiðj- uni. Tað sigur nakað um, hvussu tørvurin á bilum vaks eftir seinna heimsbar- PE ið var men fc Hesin Austin Town Carriage fra 1910 er fors tann kenda London Taxi Bilurin vinstrumegin er ein BMW Dixi daga, og var tað høvuds orsøkin til, at Austin og Morris løgdu saman til Brit- ish Motor Corporation í 1952. Eftir hetta vóru tey flestu Austin og Morris- sniðini somu bilar við hvor sínum búmerki. Í 1966 bleiv Jaguar bil- verksmiðjan løgd saman við BMC. og árið eftir verður Rover verksmiðjan legd saman við Leyland Motor Corporation. Tvey ár seinni verða fyritøkurnar Ley- land og BMC. lagdar sam- an í BLMC, sum í 1975 varð broytt til Britich Ley- land. Austin navnið varð tó brúkt eina tíð eftir hetta. Tað vóru stórir trupulleik- ar í bretskum bilídnaði hesi LASTBILAR við ella uttan vippu og málaðir eftir ynski árini. óendalig verkføl við at forkoma fyritøkuni Sjálvt um staturin gav stuð- ul, vóru so nógv brek bilunum, at hetta kundi ikk halda á, um bretskum b ídnaði skuldi verða lív lag að. Bilídnaðurin mátti broyta hugburð og fakfel- øgini sóu at enda. at tey vóru við at saga greinina av ið tey sótu á Hetta bleiv ikki einans gjørt við teimum nýggju konstruktiónunum, sum Au- stin Metro og Montego. Ikki fyrr enn ein samarbeidsav- tala varð gjørd við Honda. bar til. Í hesi gongdini hvørvur Austin navnið, og einans Rover heldur fram VORUVOGNAR málaðir eftir ynski. PERSON VOGNAR til 4 ella 6 persónar Finkarsøla i Føroyum fyri Austin | A.S Charles Mauritzen & Co Tlf. 248 — Tinganes Tórshavn — Lýsing úr telefonbókini 1951 }