mikudagur 9. desember 1998síða 8

tíðindablaðið S082luin Erling Olsen, fyrrv. løgmålarådharri og fólkatingsformaður Føroyskt ful Nr. 234 — 9. DESEMBER 1998 lveldi krevur srundlogarbroyting -Skulu Føroyar gerast ein sjálvstóðug tjóð, so er neyðugt at broyta donsku grundlógina, og hetta er nakað, sum fer at taka drúgva tíð - kanska eini 10-15 ár. Sjálvur haldi eg, at tað innan fyri karmarnar av verandi grundlóg er ríkiligt pláss til í mong ár í framtíðini at kunna geva Fóroyum meiri sjálvstýri. Jan MØLLER Hetta sigur fyrrverandi danski løgmålarådharrin og fólkatingsformaður Erling Olsen við Tíðindablaðið Sosialin, nú eftir at rættiligt orðaskifti hevur tikið seg upp um ríkisfelagsskapin og framtíðar støðu Føroya og Grenlands Erling Olsen vísir á, at broyting varð seinast gjørd í grundlógini í 1953, og skal hon broytast aftur, so verð- ur tað ikki bert fyri at broyta uppá Ríkisfelasskapin. Tá verða tað eisini aðrar broyt- ingar, sum verða tiknar við, eitt nú um kvinnuligan arva- rætt og mannarættindi. Til ta tíð heldur Erling Olsen, at tað er rætt at varð- veita føroysku fólkatings- umboðanina. Men er tað so upp til føroyingar, hvat hesi umboð vilja leggja seg út í Hann metir tað tí vera rea- listiskt, at føroyingar fara at hava tvey umboð á fólka- tingi í eini 10-15 ár aftrat Nettup tí at tað fer at taka so drúgva tíð at fremja broytingar í grundlégini, so er tað heilt náttúrligt, at før- oyingar hava umboð á ikatingi undir hesi pro- seSSINI Annars vísir Erling Olsen eisini til avtaluna, sum varð gjørd millum Danmark og har tað ógarbroyting hesar broytingar. Hann dylur ikki fyri, at hann er samdur við nógvum av tí, sum féroyski javnaðarflokkurin hevur mælt til, nevniliga at føroy- ingar skulu taka fleiri uppgávur á seg innan fyri verandi karmar -Tað mest realistiska nú er ikki at tosa um broyting av sjálvari grundlógini men heldur um, hvussu vit fáa fleiri og fleiri uppgávur lagdar yvir á føroyingar Rímiliga skipan við blokklækking Frling Olsen heldur annars ikki, at spurningurin um sjålvstyri ella fullveldi skal avgerast út frå einum posa av pengum ella ikki. Hetta er eitt nógv størri má enn so, og tí er tað nakað, sum hevur við kenslur og virðing og ikki minst søgulig og mentanarlig bond at gera. -Er tað tí eitt ynski frå føryskari síðu at taka fulla stigið til fullveldi, so eiga danir eisini at vera sinnaðir til at tosa um eina skipan um at lækka blokkin og sum kann ganga yvir nógv ár. Tað verða tit sjálvir, sum gera av, hvat skal henda. Vit skulu ikki leggja tykkum forðingar í vegin. Tit mugu finna út av, um tit kunnu klára tykkum sjálvar. Og halda tit, at hetta ber til, so mugu vit í Danmark eisini finna ein rímuligan hátt til tess at lækka blokkin. Annars heldur Erling Ol- sen, at spurningurin um sjálvstýri og fullveldi má eisini verða tengdur at, hvussu búskaparliga útlitið fer at verða fyri føroyska búskapin -Um toskurin hvørvur enn einaferð, so fer tað at vara leingi til tit kunnu taka fulla stigið. Um oljan streymar upp, so kann tað ganga skjótari. Men heldur Erling Olsen, at Danmark í framtíðini fer at hava ábyrgd mótvegs Føroyum, um toskurin svíkur og t.d. eingin olja verður funnin -Koma Føroyar tá aftur í svára kreppu, so rokni eg við, at tað verður Danmark, sum aftur kemur at taka um endan, m.a. út frá søgulig- um orsøkum Stora virding fyri føroyingum Erling Olsen, sum var ein av teimum, sum var við til at skaffa Føroyum eina góða avtalu við Danmark nú eftir kreppuna og banka- málið, hevur stóra virðing fyri føroyingum og dámar sera væl Føroyar. Hann telist millum teir danir, sum halda, at hvat enn hendir å ti politiska økinum, so eiga tey ment- anarligu og søguligu bond- ini millum londini ikki. at verða kvett -Eg haldi, at føroyingar skulu sleppa at avgera, hvat teir vilja politiskt, meg seti mítt álit til, at mentanarliga samvinnan fer at halda fram og verður útbygd. Hvat við- víkur ynskinum um sjálv- stýri ella fullveldi, so heldur Erling Olsen, at tað má bera til at hava eina langa til- lagingartíð, og hvussu long hon skal vera má so byggja á, hvussu ein metir um útlitini fyri at kunna klára seg sjálvan. Sjálvur heldur Erling Olsen, at føroyingar og dan- ir í felag eiga at semjast um eina ella aðra skipan, so- leiðis at felagsskapurin landanna millum kann halda fram. Men tó við teirri treyt, at hetta er eitt ynski frá báðum síðum. -Er tað eitt ynski frå før- oyskari síðu at kvetta heilt við Danmark, so eiga danir í hvussu er ikki at tvíhalda um Føroyar. Erling Olsen varð fyrstu ferð valdur á fólkating í 1964. Hann sat til 66, aftur frá 71 til 73 og síðani frá 75 til 98. Hann ynski ikki at stilla uppaftur til fólkatings- valið í ár. Erling Olsen hev- ur útbúgving sum búskap- arfrødingur. Marknatrætan aftur i Uttanlandsnevnd JAN MØLLER Fyri triðju ferð innan fyri heilt stutta tíð fer Uttan- landsnevndin at viðgera marknatrætuna millum Før- oyar og Bretland. Fundur verður hósdagin klokkan 10, har løgmadur og Árni Olafsson fara at greiða frá gongdini í málinum. Nógvu fundirnir í seinastuni kunnu merkja, at gongd er á, og at konstruktivur diaologur er millum partarnar. Erling Olsen: -Eg síggi fegin, at felagsskapurin millum Føroayr og Danamrk verður varðvetittur Kári inn fyri Sámal Petur JAN MULLER Kári P. Højgaard hevur tikið sæti á tingi fyri Sámal Petur í Grund, sum er farin í far- loyvi. Kári Højgaard fekk næstflestar atkvødur hjá sjálvstýrisflokkinum í Eyst- uroy. Hann hevur áður sitið á tingið sum varamaður fyri Lassa Klein.