hósdagur 10. desember 1998síða 3

Nr. 235 — 10. DESEMBER 1998 tíðindablaðið SOSG ensjónin hækkar og x lestrarstudulin lækkar — Andstødan var heilt órímilig í sínum króvum, sigur Jørgen Niclasen. Tað eru vit ikki, sigur Vilhelm Johannesen ÁKI BERTHOLDSEN Seinnapartin í dag fer fíggj- arnevndin at leggja álitið um fíggjarlóg fyri komandi ár fyri løgtingið. Fíggjarnevndin legði seinastu hond á verkið seinnapartin í gjár, og aftur í morgun skuldu tær sein- astu rættingarnar gerast. Jørgen Niclasen, formað- ur í figgjarnevndini, sigur, at tað verður ikki ein samd nevnd, sum leggu álitið fyri tingið. Hann sigur, at umboðini fyri samgonguna fara at leggja eitt meirilutauppskot fram einsamøll — Tiverri eydnadist ikki at fåa andstøduna at taka undir við fíggjarlógini, sig- ur Jørgen Niclasen. Men hann sigur, at tað var 6møguligt at fåa andstød- una vid, tf hon setti so 6- rimilig krøv, at tað bar heilt einfalt ikki til at ganga henni å møti. Hvørji krøvini vóru, vildi hann ikki siga. Men hann dylir ikki fyri, at hann er vónbrotin av and- støduni, tf tå id uppskotid var til viðgerðar í tinginum, tóktist andstødan at vísa vilja til samstarv. Lítið Annars sigur hann, at álitið, sum nú verður lagt fram, er lítið broytt afturímóti tí, sum landsstýrið legði fram í heyst. — Hann vil ikki avdúka út í æsir, hvgrjar broytingarnar eru. Men høvudsbroytingin er, at vit hava hækka játt- anina til pensjónir, sigur hann, uttan at hann vil siga, hvussu nógv. --Men tað hækkingina hava vit tikið innaftur við sparingum á ødrum økjum, so endatalið er á leið tað sama sum hjá Landsstýrin- um. Ikki órímilig krøv. Vilhelm Johannesen, fíggj- arnevndarlimur fyri javn- aðarflokkin í andstødu, heldur ikki, at hann hevur sett ómggulig krøv. — Landsstýrið skeyt í sín- um uppskotið upp, at fíggj- arlógin skuldi hava 127 milliónir í avlopi. — Meirilutin í fíggjar- nevndini vil hava avlopið at verða 127,5 milliónir. — Men eftir mínum upp- skoti bleiv yvirskotið 121,5 milliónir. — Tys, at vórðu okkara krøv gingin á meti, heyði avlopið blivið seks milliónir minni enn meirilutin skjýtur upp. Vilhelm Johannesen sig- ur, at hann skeyt upp spara 46 milliónir á tveimum gkj- um, men at hann mælti til at hækka útreiðslurnar til onnur gki 52 milliónir. — M.a. mælti eg til, heilt at avtaka upphæddina uppá 40 milliónir, sum ætlanin er at játta til endurnýgging av fiskiflotanum. — Orsøkin til tað er, at har er ongin lóggáva. — Og eg haldi, at vit skulu hava eina lóggávu, áðrenn peningur verður játtaður, so vit vita, havt vit játta pen- ingin til. --Somuleiðis mæli eg til at skerja tær seks millión- irnar, sum ætlanin er at játta til sjálvstýrisfyrisiting. Hinvegins skjóti eg upp at hækka fólkapensjónina 40 milliónir. — Tvs, at 15 milliónir fara til at regulera almannaveit- ingar við. --Men restina var ætlanin at brúka at hækka fólkapen- sjónina hjá teimum, sum onga aðra inntøku hava. Vilhelm Johannesen sig- ur, at tað hevði ført við sær, at pensjónin hjá teimum, sum onga aðra inntgku hava, hevði hækkað runt roknað 1.000 krónir um mánaðin. — Somuleidis skeyt Vil- helm Johannesen upp at hækka lestrarstuðulin fimm milliónir, úr 44 milliónum, upp í 49 milliónir. Hinvegin ætlar landsstýr- ið at lækka lestrarstuðulin tvær milliónir, niður í 42 milliónir. — Eg haldi, at tað er skeivt at lækka lestrarstuðulin. — Tey lesandi hava so trong kor, at tað heyði verið rætt at hækka stuðulin í nøkur år nú. Hann skeyt eisini upp at Marjus skræddi uppskotið Orðaskiftið um setan av grundlóganevnd kom í hæddina, tå umboð Sambandsfloksins, Marjus Dam, fór upp á tingsins rødarapall og í ødini skræddi uppskotið hjá Høgna Hoydal RIGMOR DAM Orð sum statskvett, ballónir, gluggapynt, formalisma og jólagáva, vóru ngkur av eyðkennunum fyri orða- skiftið um grundlógar- nevnd. Ikki minst sambandsum- boðið Marius Dam var speiskur í orðunum, tá hann segði: - Tjóðveldispolitikkur er eksponentur fyri tí mest negativa og niðurbrótandi í føroyskum politikki. Hend- an deyðsfrukt veksur í Før- oyum í løtuni, men ein dag fara fólk at síggja hvat ið er við at henda. Soleiðis mál- bar Marius Dam seg í fyrstu viðmerking sínari undir orðaskiftinum. Seinasta viðmerking hansara var at skræða uppskotið hjá sam- gonguni, um setan av grundlógarnevnd. Fleiri tingmenn átalaðu gerðina, m.a. Hergeir Niel- sen úr Tjóðveldisflokki- num, sum segði, at ein flokkur sum hevur ting- menn, sum ikki tora at tosa um dagsins politik, og sum ræðist tey politisku viður- skiftini, er ein ódemokrat- iskur flokkur. Og uppskots- stillarin Høgni Hoydal, segði seg ikki vilja við- merkja gerðina, men bara staðfesta at spurningurin um pressufrælsi og talu- frælsi eisini fór at verða ein partur av nýggju grundlóg- ini. Henan og eggið Burtursæð frá hesi ógerð, snúði kjakið seg enn eina- ferð um ætlan samgongunar um fullveldi. Eina løtu vóru mótpartarnir teir náttúrligu, andstødan og samgongan, og eina aðra løtu vóru mót- partarnir innanhýsis í sam- gonguni. Grundleggjandi stóð ósemjan millum and- stóðu og samgongu um, hvat eigur at gerast fyrst — fyrireikingarnar ella grund- lógarsmíðið. Javnaðar- flokkurin segði seg ikki taka undir við uppskotinum og fýltist á, at samgongan longu nú ger eina grundlóg. Heldur átti henda at verða krúnan á verkinum, aftaná allar kanningar og fyrireik- ingar vóru lidnar, segði hann. Jóanes Eidesgaard úr Javnaðarflokkinum segði, at nú samgongan ætlar at melda okkum úr ríkisfelags- skapinum, noyðist hon at smíða eina grundlóg, um ikki alt skal enda í lógloysi og anarki. Aðrastaðni í heiminum, m.a. USA, Frak- landi, Danmark og Noregi varð slík viðgerð umrødd við stoltleika og tigni. Fel- ags fyri hesar var, at hetta var ein proses, sum hevði verið í umbúnaði í longri tíð; fyrireikingarnar vórðu gjørdar. Búskaparligt frælsi ella.. Kjak stóðst eisini millum samgonguflokkarnar, har Fólkaflokkurin enn einaferð staðfesti, at treytin fyri tjóð- skaparligum frælsi, er bú- skaparligt frælsi. Høgni Hoydal úr Tjóðveldis- flokkinum minti í tí sambandi á, at Fólkaflokk- urin ikki verður einaráð- andi, tá fullveldið er veru- leikin. Bjarni Djurholm úr Fólkaflokkinum segði, at politiski mynduleikin má megna at at halda fast við ein búskapar- og vinnulívs- politik, har málið er skatta- lættar og lønartillagingar. Eisini segði hann, at íslenski búskapurin má verða okk- ara fyrimynd, við lægri skatti, reguleraðum lønar- lagi, minni almennum sek- tori — samanlagt eitt lægri kostnadarstødi. Og hann legði afturat, at um málið er verandi samfelagsbygn- Marjus Dam, tingmaður Sambandsfloksins aður, so verður fullveldis- ætlanin ikki annað enn eitt tjóðskaparligt eksperiment uttan innihald og ein prokla- matión uttan veruleika. Meirlutin ræður Um hví Javnaðarflokkurin kortini velur at fara uppí arbeiðið at gera eina grund- lóg, segði Jóannes Eides- gaard, at flokkurin má taka til eftirtektar, at samgongan hevur sett sær fullveldi sum mál, hóast flokkurin ikki er samdur við hesum. Demo- kratiska skipanin sigur, at meirlutin ræður. Vit vilja tí brúka tíð og orku uppá, við demokratiskum amboðum, at sannføra samgonguna um at brúka skil og visa ábyrgd. Soleidis kunnu vit fåa bent ætlanina frå at vera ein ant- in-ella loysn, til eina loysn, har vit øll tora at møta morgindegnum. — Vilhelm Johannesen hevur skotið upp í fíggjarneynd- ini at hækka fólkapensjónina 40 milliónir komandi ár og lestrarstuðulin fimm milliónir. Hann fekk ikki við- hald. Ætlanin er tó at hækka pensjónirnar, men lestrar- stuðulin lækkar komandi ár hækka játtanina til dag- stovnar fýra milliónir fyri at nøkta tørvin á barnaans- ing, og hann mælir eisini til at seta 3,5 milliónir av til uppihaldshjålp, meirilutin vil bara jåtta 500.000 krón- ur. Vilhelm Johannesen sig- ur, at hann boðaði frå hesum treytunum longu tå ið upp- skotið var til 1. viðgerð, so tað kann 6møguligt koma óvart á Jórgen Niclasen, at JÓLAGÓVA javnaðarflokkurin fór at seta ymisk krgv. — Tá uppskotið var til við- gerðar í unginum, boð frá, at vit rættu samgonguni hondina. — Men Jørgen Niclasen kann 6møguligt hava rokn- að við, at vit fóru at gera tað treytaleyst, uttan at seta nøkur rímilig krøv fram, sigur Vilhelm Johannesen. Sov blitt og søtt | Nýggja åtvarpsfløgan | er at fáa kring alt landið e Lena Andersen e Tøgn e Alex BR 169,- | Bólkarnir, ið eru við: e Margreta Poulsen e Sjey e Malan Thomsen e Kim Hansen e James Olsen Teitur Lassen Joanna Johansen e Liv Dam e Sveiggj * Fuse Ronnie Nielsen e Hinar e Edvard N. Debess