mikudagur 7. januar 2004síða 6

10 Nr. 3 - 7. januar 2004 Nr. 3 - 7. januar 2004 11 Um hugt verður at, hvat flokkarnir, ið myndaðu undanfarnu samgongu, lova til valið, so fæst ein váttan uppá júst tað, ið andstøðan hevur ført fram øll árini. Tað sæst týðiliga, at man hevur forsømt at viðlíkahildið grundleggjandi vælferðarsamfelagið, meðan meginparturin av orkuni hevur verið nýtt til ein blindan veg í sjálvstýrismálinum og ikki at for- gloyma destruktivt klandur. Tað er heilt burtur úr vón og viti, at almennar tæn- astur til borgaran, ið hava riggað fínt í meir enn 30 ár, skulu verða skerdar í allarbestu tíðum, sam- stundis sum borgarin betalir meir enn nakrantíð í skatti fyri hesar skerdu tænastur. Alt hetta meðan umsitingin er vaksin púra ótálmað. Hetta vátta bæði Fòlkaflokkurin og Tjóðveldisflokkurin við sínum valskráum. Hví hesir flokkar so einki hava gjørt við málið í tey næstan seks árini, teir hava rátt fyri borg- um, verður einki sagt um í valstríði teirra. Tjóðveldisflokkurin dámar væl at visa á, hvussu nógvar milliónur verða brúktar meir til hetta og hatta innan almannaøkið. Hetta ger bert skommina størri. Ikki nokk við, at almennu grundtænasturnar, ið hava verið ein rættur í meir enn 30 ár, verða skerdar innan hetta økið. Skattgjaldarin betalir eisini meir enn nakrantíð fyri hesar skerdu tænastur og hesar nýstovnaðu bíðilistarnar inn heimarøktina. Man hevur megnað tað heilt ótrúliga at reypa av at fingið minni fyri meir. Desentralisering og raðfesting verða lyklaorðini hjá teimum, ið taka við eftir frárandi samgongu. Í valstríðnum og í fjølmiðlum hevur verið tosað um meirkostnað í samband við vallyftini um at fáa almennu tænasturnar betri. Tosað verður nógv um, hvar peningurin skal koma frá. Tað er ikki vist, at talan er um meirkostnað í øllum førum. Um talan skal verða um reinan meirkostnað, so verður ókritiskt gingið útfrá, at hvør króna verður rætt brúkt sum er, og tað er sera ivasamt. Í svárastu kreppu, ið Føroya land hevur sæð síðani fimmtiárini, megnaðu táverandi samgonga, hóast fíggjarligt ódnarveður, at halda heimarøktarskipan- ina heila, hóast nógv stóð á. Hetta hevur fráfarandi samgonga ikki megnað í bestu tíðum, og tí má sigast, at hon er dumpað í vælferðarpolitikki. Tann dagin, at ábyrgdarfullir flokkar spara í rættind- unum hjá teimum, ið hava bygt hetta land, og nú skulu hava tað gott á ellisárum, tá er deyðin í durinum. Hetta gjørdi undanfarna samgonga við ábyrgdarleysari raðfesting. Komandi val er eitt val millum hetta og at eindurreisa tað, ið er brotið niður seinastu tvey valskeiðini. DAGSINS MEINING Sosialurin Landið er forsømt VALGREINAR Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fíggjarleiðari: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Durita Simonsen durita@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Ingrid Bjarnastein ingrid@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Solby Eliasen solby@sosialurin.fo Dagfinn Olsen dagfinn@sosialurin.fo Ingi Rasmussen ingi@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 220727 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo Sosialurin í Eysturoy: Postsmoga 143, Saltangará tel. 447820 fax 449520 tel. 228909 e-post: vilmund@sosialurin.fo Sosialurin í Vágum: 360 Sandavágur tel. 333820, 220507 fax 333720 e-post: edvard@sosialurin.fo e-post: vagar@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Dan R Petersen javnaðarmaður Eg var og vitjaði eina eldri vinkonu. Hon klárar seg sjálva við heimarøkt. Hóast tað var út móti middegi, hevði hon lagt seg aftur, tí heimahjálpin, sum skuldi hjálpa henni í klæðini, var ikki komin. "Neyðars heimahjálpir, tær renna og tuska allan dagin, og klára ikki at halda tíðina.Tær hava alt ov nógv at gera. Men tað var gott, at henda ólukku samgonga var send til hús." Eg var samdur við hana, og innantanna var eg í øðini inn á støðuna. Samgongan hevur víst eina sanna kynismu á hesum økinum. Í bestu tíðum í søguni skerdu teir reingerðina og søgdu heimahjálpum upp. Javnaðarflokkurin vil styrkja heimarøktina. Elin Lindenskov valevni Javnaðarflokkurin www.lindenskov.com Valsendingin í sjónvarpin- um í kvøld, úr Vága val- dømi, kom nógv inn á eldraøki. Umboðið hjá Tjóðveldisflokkinum lov- aði økisterapi, til teirra sum mist hava førleika, soleiðis at tey kunnu fáa møguleika at vinna førleikan aftur, og harvið liva eitt vanlig lív, í egnum heimi. Hetta skuldi minka um tørvin á heima- hjálp, ella røktarheims- plássum. Hetta ljóðar væl. Men hvussu ber tað til, at lands- stýrismaðurin hjá Tjóð- veldisflokkinum noktaði Tórshavnar kommunu fígg- ing, til eina uppvenjingar- stovu, sum hevði sama endamál sum økisterapiin. Ætlaða uppvenjingarstov- an, sum Tórshavnar komm- una arbeiddi við, skuldi skipast við eini ergo- og fysioterapi, har sjúklingar skuldu kunna búgva í longri tíð, meðan tey fingu uppvenjing aftaná sjúkra- viðgerð. Eisini var hon ætlað fólkið, sum ikki kundu fara heim av sjúkra- húsið beinanvegin, t.d. tí broytingar skulu gerast í heiminum. Ætlaða uppvenjingar- stovan er fyribils slept, tí landsstýrismaðurin hjá Tjóðveldisflokkinum ikki vildi játta fígging. Hetta hóast kommunan hevur keypt hús til m.a. hetta endamálið. Vilt tú vita meira um hvat eg tikist við seinastu 4 árini, so vitja mína heimasíðu www.lindenskov.com. Har liggja 100 tals greinar, røður o.a. frá hesum tíðarskeiði. Álvur Kirke Valevni Miðfloksins í Suðurstreymoy Í seinastuni hava vit hoyrt menn, sum skil hava fyri slíkum, sagt, at vit kunnu vænta afturgongd í búskap- inum. Sannleikin er tann, at tað ber snøgt sagt ikki til, at hava ein javnan bú- skaparvøkstur ár eftir ár. Fyrr ella seinni vendir. Tá Ísael var í Egypta- landi, hevði Farao ein dreym, sum Jósef týddi. Dreymurin segði, at eftir sjey ár við yvirflóð, fóru at koma sjey hungursár. Hetta er tað, sum búskapar- frøðingar kalla sveiggj í búskapinum. Sagt verður, at vit ikki skulu rokna við nakrari kreppu, men aftur- gongd. Talan verður sostatt ikki um hungur og hall. Í fyrstu Mósebók 41, 29- 31 stendur, at Jósef segði við Farao: "Tað koma sjey ár við stórari yvirflóð um alt Egyptaland. Men aftan á tey koma sjey hungursár, so at øll tann yvirflóð skal verða gloymd í Egypta- landi, og hungurin skal arma landið út. Eingin skal minnast yvirflóðina, ið var í landinum, fyri hungrinum aftaná; tí hann skal verða ógvuliga svárur". Og so gav Jósef Farao hesi ráð (33-36): "Nú skuldi Farao valt sær ein skilagóðan og vísan mann og sett hann yvir Egypta- land. Tað skuldi Farao gjørt, og so sett umsjónar- menn yvir landið og tikið fimtingin av grøðini í Egyptalandi, tey sjey árini ið yvirflóðin verður. Teir skulu, hesi góðu árini ið koma, savna alt, ið kann duga til føði, og dunga saman korn til føði í bý- unum - sum ogn Faraos - og ansa eftir tí. Kornið skal so vera til at taka hjá landinum tey sjey hungursárini, ið koma skulu á Egyptaland, so at landið skal ikki ganga til grundar av hungrinum." Vit eiga at læra av hes- um, og goyma nakað, tá vit hava ár við yvirflóð, til verri tíðir. Tann, sum rokn- ar við vaksandi búskapi ár eftir ár, roknar skeivt. Vit fara altíð at hava góð ár og minni góð ár. Kanska ikki altíð sjey og sjey, men tað er vert at leggja sær í geyma, at hetta er ein náttúrulóg, at tað gongur upp og niður. Tí er tað neyðugt, at goyma nakað av vinninginum til tey vána- ligu árini, sum koma. Gera vit ikki tað, hava vit einki at standa ímóti við. Miðflokkurin fer at gera sítt til, at soleiðis verður gjørt. Miðflokkurin vil reka ein skilagóðan búskaparpoli- tikk. Vel tí Miðflokkin. Ein Vinkona Tórshavnar kommuna hevur bjóðað seg fram til at hava uppvenjingarstovu Skilagóður búskaparpolitikkur VIÐMERKINGAR Àheitan til suðring- ar til komandi løgtingsval Petur Johannessen Undirritaði skal bert gera vart við nøkur funda- mental ting, ið veljarin eigur at hava í huga, nú man aftur skal til at taka støðu til hvørt valevni er best skikað til at koma á løgting. Eg havi í nógv ár í samband við mítt fyrr- verandi starv »stjóri á PALM Seafood P/F« heitt á tingmenninar í Vági um at gera nakað munagott við flutnings- stuðulin til og frá oynni, tí tað er alt avgerandi fyri, um vit skulu kunnu yvirliva ella ikki, men til fánítis, uttan undantak. Neyvan hevur nøkur bygd eftur fólkatalinum verið so væl umboðað á tingi sum Vágur hevur verið nógv tey seinastu árini, og neyvan hevur spurts so lítið burturúr, man kann bara hyggja eftir Vági, sum er í svárari kreppu, stórt ar- beiðsloysi. Orsakað av at flutning- urin er so kostnaðarmikil til og frá Suðuroynni hava tingmennirnir í Suðuroyar sunnari helvt óbeinleiðis avgjørt at fiskaídnaður og annað virksemi sum heild, sum krevur flutning til og frá oynni ikki í longdini kann verða í oynni, ella sagt við øðrum orðum, ongar íløgur verða gjørd- ar í oynni í framtíðini, tí tað er bíligari at gera hetta norðanfjørðs, tað er ikki títtleikin á túratalin- um tjá Smyrli, sum er avgerandi men kostnað- urin. Tað eigur at verða sett trýst á tingmennirnir frá lokalbefólkninginum og lokalfeløgunum at ting- mennirnir skulu arbeiða saman »tað hava teir ikki gjørt« soleiðis at nøkur ítøkilig úrslit spyrjast burturúr, uttan mun til hvør er í tinganesi og hvønn flokk teir hoyra til, og tikið skal verða saman um minst einaferð um árið ella eftur tørvi, um gerðir er aftan fyri orðini, ella vallyftini eru hildin, so tann siðvenjan ella líkasælan, sum er galdandi og hevur verið alt for leingi verður til- einkisgjørd, nú má okk- urt gerast. Eg sigi hetta, tí eg meti, at ein bygd sum Vágur ikki hevur lív lag- að, um ikki kappingar- støðan við restina av landinum verður tann sama, hvør fer at at gera íløgur her, tá avkastið er munandi størri norðan- fjørðs, so her burdi verði eitt felagsmál so at siga hjá øllum Suðringum at greiða, so vónandi fara allir tingmenn í Suður- oyarvaldømi at standa saman um oynna og gera sína skyldu og ikki bara ganga í Havn púra ano- nymir, men syrgja fyri at korini hjá vinnulívinum í oynni verða tey somu sum aðrastani, ella um niðurstøðan verður at tað ikki er meiriluti fyri at farmakostnaðurin við Smyrli verður útjavnaður so hava tingfólkini skildu at siga frá í góðari tíð so suðringar vita, hvat er í væntu, tí so er bert spurningur um tíð nær einki privat vinnulív er eftur í oynni, og restina kann man hugsa sær til. Tí er tað avgerandi at fáa boðað frá til tey fólk sum bjóða seg at umboða Suðuroynna at antin gera tit nakað, ið munar, ella fær tað fylgir, vit suðringar kunnu ikki sita og hyggja at meðan restin av landinum fær betur fortreytirat arbeiða og virka undir, (undir- sjóvar tunlar) og vit sakka bara meiri og meiri afturúr. Einaferð enn skal er undirstrika, at tað er kostnaðurin til og frá Suðuroy, sum er so ovurhonds høgur, og ikki túratalið (títtleikin), sum er avgerandi hjá vinnu- lívinum. Sjálvandi er tað bara gott við fleiri túrum um dagin, og er tað ein sjálvfylgja, at ferafólk úr suðuroy ikki mugu ganga heilan dag í Havn, men at siglt verður minst tvær ferðir, tað skuldi bara mangla, men tað er kostnaðurin, sum er alt avgerandi, fyri vinnu- lívið. Gott val. Sunleif Rasmussen Tónaskald og formaður i Musikklærarafelagnum Undir yvirskriftini Gev tón- leikinum c-vitaminir gevur vælevni Javnaðarfloksins John Johannessen síni tón- leikapolitisku sjónarmið til kennar. Lat tað vera sagt beinan- vegin, at her er soðið alt ov tunt, og man hetta tón- leikapolitiska útspæli vera eindømi á okkara leiðum. Tað er í hvussu er sera sjáldan at ein sær politikk- arar, ella vónarpolitikkarar, í grannalondum okkara koma við uppskoti um al- mennan stuðul til karioki- sangarar og døgnflugu- tónleik. Men ein skal helst síggja hetta vallyfti sum eina lættkeypta roynd at tekkjast ávísum veljara- skara. Um ein hevur pening (nógvan pening) kann ein lættliga gerast "heims- kendur" sangari. Tað eru óteljandi dømi um talent- leysar, fitnesstrimmaðar, solariubrúnar sokallaðar sangarar, ið eru "heims- kend". Men fyri at hetta kann lata seg gera, má peningaupphædd, ið svarar til alla ta føroysku fíggjar- lógina til. Popptónleikur er ein vøra, ið skal seljast, og fyri at selja nógv av einari vøru skal hon marknaðarførast væl. Og John Johannessen skuldi verið ein tann fyrsti at vita, at góð marknaðar- føring kostar nógvan pen- ing. Øll vita vit at Cola ikki er tað sunnasta vit kunnu borðreiða við. Men, við kostnaðarmiklari, dugna- ligari marknaðarføring, hevur tað eydnast Cola at gerast tann mest nýtti drykkurin í heiminum. So- leiðis er eisini við popu- lerum døgnflugutónleiki. Við dugnaligari, sera kostnaðarmiklari marknað- arføring hevur hesin listar- liga grunni tónleikur vunni sær eitt stórt pláss í al- menna rúminum. Vóni inniliga at hetta er eitt mentanarligt síðuspor í valstríðið javnaðarfloksins. Havi sagt tað so ofta fyrr og endurtaki einaferð enn; endamálið má ikki vera at fólk skulu gerast "heims- kend". Her er marknaðar- føring í hásæti og ikki skapandi listin. Endamálið má vera at geva teimum ungu so góða tónleikaliga útbúgving (førning) sum gjørligt. Á henda hátt fáa vit veruliga listarliga virð- ing úti í heimi, og royndir hava víst, at tað longsta stráið verður drigið við drúgvari listarligari menn- ing. Okkum nýtist bert at hugsa um listarfólk sum William Heinesen, Ingálv- ur av Reyni og onnur. Er dygdin góð nokk, skal heimurin uttan iva fáa eygað á listarligu evni før- oyinga. Munagóðan stuðul til tónlistarliga menning og harvið dygd, heldur enn døgnflugukendan løtuvinn- ing! Lat tað vera almenna tónleikapolitikkin hjá øllum politisku flokkunum. Eisini Javnaðarflokkinum! Við tónlistakvøðu! Jón Guttesen Tvøroyri Tó at eg, sum flest onnur, havi eina politiska støðu, so hevur hetta lesarabrævið ikki til endamáls at vinna einum flokki frama fram um hinar, men heldur ein áheitan til suðringar allar um at halda okkara val- evnum føstum í einum stevnumiði framum onnur. Nú val er í hondum og føgru lyftini ei kenna mørk vil eg bara staðfesta hetta. Um okkara komandi fólka- valdu í valøkinum standa saman, so hevur Suður- oyggin vunnið ein sigur, óansæð hvørjir flokkar fáa umboðan á tingi. Tað skal verða fremsta uppgávan hjá okkara kom- andi fólkavaldu at umboða alla oynna, at savna alla oynna og at vinna allari oynni frama á tingi. Tí tá ró verður í hvør sína ætt kemur báturin ongan veg. Ábyrgdin liggur tí á okkara herðum, okkum sum búðleikast á hesari føgru oyggj, okkum hvørs lagna tingfólksins nú hvílir. At krevja av okkara komndi umboðum at tey fremja okkara søk, søk Suður- oynna, eftir at vit hava sínt teimum tað álit, og tann heiður, at velja tey at um- boða okkum í landsins mætastu høll. Eru avbjóðingarnar og uppgávurnar stórar fyri Føroya land, so eru tær tví- falt stórar fyri Suðuroynna. Tí kann klandur og kykl ikki eiga nakran góðan í tí liði sum skal umboða oynna. Kostinir, góði suðr- ingur, eru tvinnir - og annar er ikki bara mjúkur, men alneyðugur. Standi saman ella felli hvør sær. Ov lítil saft í c-vitaminum John Johannessens Góði Suðringur Sosialurin hevur gjørt serliga valheimasíðu við yvirliti yvir øll valevnini, og har øll valevni kunnu kunnu greiða frá sær sjálvum og sínum sjónarmið- um LØGTINGSVAL Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Nú ber til at fylgja við val- stríðinum á internetinum. Sosialurin hevur gjørt eina serliga valheimasíðu, sum verður dagførd loypandi gjøgnum dagin og í viku- skiftum, og har øll kunnu lesa uttan at vera haldari. Sum vera man eru nógv- ar valgreinar í blaðnum nú um dagarnar, men fyri betur at kunna halda skil á, hava vit gjørt eina seraliga síðu á InternetSosialinum, har til ber at fáa eitt sindur at vita um valevnini, yvirlit yvir øll, ið eru uppstillað – og so hava øll valevnini eisini høvi at fáa allar sínar valgreinar lagdar har eins og link til egnar heima- síður. Sum við seinasta val taka bløðini pengar fyri valtilfar frá tí, at uppstillingarlistar- nir eru latnir inn. Valheima- síðan hevur verið tøk síðani vikuskiftið, og hava rættu- liga nógvar vitjanir verið á síðuni – seinasta samdøgrið táttaði í 7.000 vitjanir. Síðan sæst á www.sosialurin.fo Valstríð í InternetSosialinum Á www.sosialurin.fo ber til at fylgja við valstríðnum uttan at vera haldari av InternetSosianum. Har ber til hjá valevnum at greiða frá sær sjálvum, sínum sjónarmiðum og at savna allar valgreinarnar C M Y K 11 10