fríggjadagur 11. desember 1998síða 7

Nr. 236 — 11. DESEMBER 1998 tíðindablaðið SOS - Vit mugu hava sama lønarlag sum hini londini Formaðurin í Javnaðarflokkinum heldur, at hóast lønarvøkstur merkir at kapp- ingarfórið versnar, er tað ikki skilagott at Føroyar fullkomilga avbyrja seg frå umheiminum, við at hava ødrvisi lønarlag enn lonaini kring okkum: — Vandi er fyri at fólk aftur fara at flyta av landinum, sigur Jóannes Eidesgaard DAGNY JOENSEN Frágreiðingin hjá Ráðgev- andi nevndini er so nógv ødrvisi í år enn tann, sum kom í fjør, heldur Jóannes Eidesgaard. — Tað nýggja í hesi frá- greiðingini er, at hon tekur Strandferðsluna, Telefon- verkið og SEV við. Eitt nú at monopolstovnar ikki ar- beiða undir marknaðartreyt- um, og um møguleikan fyri privatisering. Ráðgevandi nevndin heldur at almenna skuldin er so stór, og nevnir møgu- leikan at fåa skuldina burt- ur, fyri å tann hått at fåa stórri rásarúm á fíggjarlóg- ini. — Danir tosa í hesum døg- um ógvuliga nógv um priv- atisering, og tað merkir eisi- ni frágreiðingina fyri ein part, sigur Jóannes Eides- gaard. Almennar iseringar útvarpssending tyskvøld- id varð m.a. tosað um priv- atisering. Har nevndi Reid- ar Nónfjall, stjóri á Strand- ferðsluni m.a., at teir á stovninum arbeiða við at sundurgreina tænasturnar, og hvat tað kostar at reka Strandferðsluna. Tað heldur Jóannes Eidesgaard vera skilagott, men at tað ikki altíð er neyðugt at privati- sera fyri tað. — Um almennir stovnar verða stýrdir og riknir til fulnar, so er tað ikki tann stóri munurin, um hann er almennur ella privatur. — Vandin kann vera, at tá almennar tænastu skulu privatiserast, at partar sum ikki geva yvirskot verða sáldaðir frá til tað alemnna at reka, meðan privat fyri- tøkur vilja átaka sær teir partar, sum geva yvirskot. Arne Larsen, formaður í Ráðgevandi nevndini hevur nevnt, at tað almenna skal skipa seg í partafeløg, eitt nú Stardferðslan og SEV, á sama hátt sum Telefonverk- ið nú er skipað. — Hetta er kanska ein góð loysn, tí tað gevur minni bindingar millum eigaran, sum er tað almenna og leiðslunar, ið hava dagliga raksturin. — Hóast landið eigur Tele- fonverkið, hevur leiðslan fulla ábyrgd at stovnurin verður ríkin á skilabesta hátt. Almennu umboðini móta bert upp á aðalfundi- num, men annars stendur tað leiðsluni frítt fyri at reka fyritøkuna, sigur Jóannes Eidesgaard. Hann heldur eisini, at Ar- ne Larsen dyrgir eftir at lata privatfólk sleppa at keypa partabrøv, eitt nú í Føroya Banka. — Føroya Banki er al- mennur, men her kann van- di vera fyri, at tað almenna, sum hevur tørv á kapitali, kanska fer at selja parta- brøvini, fyri at brúka pen- ingin til at gjalda skuld fyri. Útluta partabrev uttalands? Hin vandin er,at um bankin fer at útluta partabrøv til privatfólk - kanska eisini í uttanlands, at útlendskar telefyritøkurnar til reiðar at keypa. — Tí er tað umráðandi at umhugsa hetta gjølla. Vit eru so fáment og sárbar, og kunnu vænta, at útlendingar tá fara at stýra okkum, sigur Jóannes Eidesgaard. Hann heldur kortini, at frágreiðingin skal takast til eftirtektar, tí hon vísir á sjónlig vandamál, eitt nú í fiskiskapinum. Trýstið á fiskastovnarnar er ov stórt sum er, og frágreiðingin staðfestir, at vit verða revs- að seinni, tí konsolideringin er ov lítil, eins og hon vísir á, at trupulleikin verður enn stórri, um Føroyar vilja hava stórri sjálvræði. Lenarhækking og at motivera arbeiðsfólk — Nevnt verður at lønar- vøkstur í fiskivinnuni merk- ir at kappingarførid mink- ar? — Gamaní, men hinvegin Jóannes Eidesgaard: — Tað nýtist ikki altíð at vera ein dygd at privatisera almennar stovnar, um teir kunnu rekast eins væl og privatar fyritókur haldi eg ikki, at tað ber til, at vit í Føroyum skulu av- byrgja okkum frá umheimi- num. Eg dugi ikki at síggja, at tað ber til at vit hava full- komiliga gðrvísi lønarlag enn hini londini, tí arbeiðs- megin hjá okkum er løtt at flyta. Tí er vandi fyri, at fólk fara at flyta aftur av landinum. Jóannes Eidesgaard vísir á bókina > Villinistíggir Upplýstir eftir Ólavur Chr- istiansen, har sagt verður, at lønimar ikki eru avgerandi fyri at økja um framleiðsl- una. Tað hevur størri týdn- ing at motivera og geva ar- beisfólkunum medåbyrgd á arbeiðsplássinum. Tað held- ur hann verða áhugavert sjónarmið. ðrum, men størsta útbygg- ingin seinnu árini er byrg- ingin í Villingardali, sum var liðug í 1988 - og nú stendur væl til við vatnveit- ing í býnum, heldur Finnur Johansen. — Tað er heilt víst, at vatn- veitingin úr Villingardali í dag uppfyllir ríkiliga øll heilsufrødilig krgv nógv ár fram í tíðina, og við teirri vatnveiting, býurin hevur í dag klárar hann seg í nógv ár afturat, sigur Finnur Jo- hansen, sum tó vísir á, at enn vantar eitt reinsiverk til byrgingina í Havnardali. Reinsiverkið í Villingar- dali megnar at reisnsa 600 tons av vatni um tíman, meðan reinsiverkið í Havn- ardali einans megnar at reinsa 150 tons um tíman. Í dag eru tað byrgingar- nar bæði í Villingardali og Havnardali, sum fóðra býin við vatni. Men álitið er framvegis byrgingin í Havnardali, sum letur 75% av vatninum, meðan Vill- ingardalur letur 25%. Við eini mynd vísti Finn- ur Johansen, hvussu stóra fíggjarorku Tórshavnar bý- ráð í sekstiárunum nýtti upp á vatnveitingina: — Tá byrgingin í Havnar- dali stóð liðug í 1966 kost- aði hon 7,7 milliónir krónur. Tá var fíggjarætlanin hjá kommununi eisini 7,7 mill- iónir - altso kostaði verk- ætlanin eina heila fíggjar- ætlan. Tá verkið í Villing- ardali stóð liðugt í 1988, kostaði tað um 110 milli- ónir. Tá var fíggjarætlanin umleiði 230 milliónir... A EIRIKUR LINDENSKOV — Tað var Vøgg Guttesen, sáli, sum segði mær, at Janus Sørensen hevði peikað á meg at skriva søguna hjá vatnveitingin í Havn. Eg hugsaði meg gjølla um, og í fjør heyst gjørdi eg av at fara undir arbeiðið, segði Finnur Jo- hansen á tíðindafundi á býráðsformansskrivstov- uni í gjár í sambandi við at bókin kom út. — Vit kunnu altíð kjak- ast um, hvørt hetta er tann rætta søgan. Men tá tú sit- ur við slíkum tilfarið, verður tú rættuliga bitin av tí - og út á várið kom rætt- uligt glid á skrivingina, sigur Finnur Johansen, sum leggur dent á, at tú verður ongantíð liðugur við at skriva søgu - heldur ikki í hesum føri. — Men eg hevði eina freist, tí bókin skuldi vera liðug, tá vatnveitingin gjørdist 100 år 25. oktob- er. Finnur Johansen visir å, at dagurin 25. oktober 1898 ikki alment er nevnd- ur nakrastaðni. — Eg havi bara sæd hann nevndan í bókini hjá Ziska >Tórshavn liv og vøkst- ur<, men eg gangi út frá, at hann er komin til hesa dagfesting á sama hátt sum - Tú verður ongantíð liðugur at skri eg, sigur Finnur Johansen, sum hevur lisið í Dimma- lætting frå 1. november 1898, at >vatnveitingin var tikin í brúk seinasta leyg- ardag< - og við at rokna seg aftur, kemur hann til 25. oktober. va sØøgu Finnur Johansen sigur, at tad hevur verid trupult at fingid til vega tilfar um ta fyrstu tíðina - frå fyrra- partin í tjúgunum og aft- ureftir. Her hevur hann verið noyddur at hildið seg til blødini. æ k 5 Nú stundar til jóla, og øll gleða seg, bæði børn og vaksin. Tíðin frammanund- an høgtidini er altíð hugna- lig; hóast nógv hava úr at gera, so hava fólk tó stundir at steðga á vidhvørt og fyri- reika jóladagarnar. Seinastu árini hevur eitt av tiltgkunum í desember mánað verið jólahugnin í Viðarlundini í Havn, sum Lions Club í Tórshavn skip- ar fyri. Tá er møguligt hjá foreldrum og børnum at koma í rættiligt jólahýri við jólatónleiki, granni, jóla- monnum og drekkamunni afturvið jólakgkum av yms- um slag. Í ár verður tiltakið nú sunnudagin kl. 14-16. Høvi verður hjá fólki at keypa tilfar til jóladekorati- ónir, men tað ber eisini til at keypa lidnar dekoratiónir. Hugnaløta í Vidarlundini Somuleidis ber til at keypa sær ein drekkamunn og ein køkubita, jólamenn eru eis- ini å skrånni, og okkurt hava teir f posanum til børnini. I år fer Havnar Horn-orkestur at seta sín dám á vid jóla- tónleiki. Tiltakið verður framt í tøttum samstarvi millum L. C. Tórshavn og Sk6grøkt Landsins, sum letur tilfarið til dekoratiónirnar. Eisini fáast posar við pinnabrenni og saguspønum. Ágóðin frá tiltakinum fer allur til Skégrøktina, ið, sum øll helst minnast, varð meint rakt av jólaódnini 1988. Skaðin, ið hendi tá, tekur år at bøta um, men allur bati bøtur! Vónandi hittast nógv fólk í viðarlundini sunnudagin.