leygardagur 9. januar 1999síða 13

gestur, sum var við í flúgv- aranum, og so ein av inn- føddu konufólkunum. sum so at siga var sett til háborðs saman við generalinum og hansara gestum og át hall- aca. So mugu vit bara vóna, at tað var nóg mikið til av hesi serligu venezuelsku jólamáltíðini. soleiðis at hermenninir eisini vórðu leskaðir á jólum. Generalurin gekk saman við teimum, ið vóru við honum. nidan eftir flog- vøllinum saman við okkum. og tey hugdu inn á gólvið. áðrenn tey flugu víðari Etlanin var, at 25 hermenn skuldu fara við flogfarinum og til hús at halda jól. men so visti tað seg, at tað bara var pláss fyri tiggju. At onkrir vóru í ringum skór um og vónbrotnir var einki at undrast á Vit síggja nógv til hermennina Onkuntið koma teir niðan fyri at faa hjálp við einum ella øðrum. sum er vorðið í ólagi (nú ein dagin var tað ljósmot- orurin, og tá segði Simin teimum. at har var eingin olja!), og onkuntíð hoyra vit buldur frá onkrari skotvenj ing. Tá vit komu inn í flog ikki farinum, sum umframt flog skiparanum bara rúmar fimm ferðafólkum. tók ein hermaður ímóti og skrásetti okkum. Tá flogfarið lætti henda dagin undan jólum, var tað annars merkisvert at siggja bæði flogførini av hesum ísraelska slagnum, sum venezuelarar í síni tíð keyptu. Hitt flogfarið er vrak og liggur í einari mýru sunnanfyri flogvøllin. Í ap- ríl í fjør var vaktarskifti á hernadarstødini. Hermenn- inir mundu kenna seg lættar, tá teir skuldu sleppa burtur úr isolatiónini her, men tað var um reppið, at tað endaði heilt galið. Tá flogfarið skuldi lætta, orkaði tad ikki. og so fór tað sendandi út í mýruna. Tíbetur var eingin fólkaskaði. men flogfarið var vrak. Daglønarmenninir lúra Tað hevur ofta verið funnist at trúboðarafelagsskapum. og ivaleyst ofta av réttum. at uttan mun til hvørji mál- ini við arbeiðnum hjá teim- Junglumaður við bálið Nr. 5 - 9. JANUAR 1998 um hava verið, so hevur úrs- litið verið, at teir innføddu hava gjørt tað til livibreyð at halla seg at fremmanda- fólkunum og harvið hava teir mist sína egnu fram- leiðslu og sín egna samleika burtur. Tað er heilt sjónskt. at medvitið at sleppa undan hesi ohepnu avleidingini er stórt hjá Simini í Túni og teimum. Tá teir komu higar, var eingin annar her, og teir tóku ábygdina á seg fyri skula, heilsurøkt og hand- ilsskapi. Nú arbeiða teir mest sum bara við kristni- boðanini. Gera teir nakað annað, so er tað mest sum av neyð. Myndugleikarnir taka sær av heilsurøktini, og skúlar og handlar eru kring í økinum. Tað vil siga, at í staðin fyri at taka burtur av lokalsamfelagnum, so styrkir skúlin og handilin um tad livid, sum er framm anundan. Onkuntíð biðja føroyingarnir teir innføddu um at arbeiða fyri seg, sum t.d. í næstsíðstu viku, tá partar av vatnleiðingini, sum føroyingarnir fyri tiggju árum síðani løgdu, varð skiftur út. Men tað verður ansað væl eftir, at tað ikki altíð eru ieir somu, sum verða bidnir at arbeiða Tað er tyduligt, at hern aðarstøðin og myndugleik- arnir annars hava ikki ser- liga stórt medvit, hvat hes- um viðvíkur. Eitt er, at av- falsplássið hjá teimum hev- ur verið orsøk til, at fleiri slóg av smakyktum, ið ikki áður hava verið her (veður- lagið ger, at tað er litið av sovornum), nú trívast her og plaga fólkið. Men uppaftur óhepnari er tað, at teir inn- føddu hava lyndi til at sleppa sínari dagligu tilveru og ganga og mala rundan- um hernadarstødina og vóna og vænta, at teir verða bidnir til arbeiðis og harvið kunnu vinna pening at keypa sær eina dós av sard- inum fyri. Tann dagin, tá generalurin var her, stóðu einir tvey hundrað indian arar uttanfyri gyrðingina, og teir fingu allir eina dós av sardinum í part. Av og å stingst tad upp å myndugleikarnar at vera serliga gåvumildir vid hetta øki, og tad er ikki altid, at gagnið er so stórt. Í sam- bandi við forsetavalið og valið av lokalum myndug- leika, sum var fyrst í hesum mánaðinum. fingu teir her á staðnum eina rúgvu. Mál- ið var, at teir gott og væl tvey hundrað indianararnir, sum fyri fyrstu ferð kundu atkvøda fyri åvisum valevnum, og tad gjørdu teir eisini - ti syrgdi makiritari indianarin sum verður umrøddur nið- anfyri - men um maskinur- nar, sum indianararnir fingu afturfyri, fara at vera til ser- ligt gagn, er meiri ivasamt. Makiritari indianararnir eru samfelagsliga meiri mentir, enn yanomani indi- anararnir eru. Ein av hesum slagnum er her. Hann er sendur inn til ættarbólkin, sum vit vitja, at vera sjúkr- argktari, og hann hevur handil, og gongdin er tann, at hann gerst umboð fyri alt handa slag, sum hevur á- huga í at koma inn higar Hann er gløggur, og konan og hann duga væl at leggja til rættis. Tey hava stóran og blómandi urtagarð, og tey hava brúk fyri hjálp. Teir innføddu her í økinum vilja fegnir vinna pengar - ein dagløn er tvey túsund bo- livar ella góðar tjúgu krónur - og fyri tað kunnu teir keypa einar fýra dósir av sardinum. Men sita teir inn- føddu uttanfyri hjá handils- manninum, sum í sínum atkvøda, skuldi Hesi bíða eftir at fáa læknaviðgerð lagi ivaleyst heldur seg gera eina góða ger, at hann skaff- ar arbeiði, so hava teir ikki tíð til tað, teir higartil hava livað av, og harvið gerast teir daglønarmenn, og vit kunnu kanska siga eitt slag av trælum. Hvorki teir sjálvir, ella arbeiðsgevarin ella „trælahaldarin“ eru greiðir yvir hesa gongdina. Men fyri uttanfyri standandi er hetta eyðsýnt, og óhepnu avleiðingarnar daga klárt í havsbrúnni. Komandi leygardag halda vit fram við hugleiðingum úr frumskóginum í Venezu- ela. Fyrst partur var í blað- num tollaksmessudag, 23. desember.