fríggjadagur 9. juni 2000síða 4

7 tíðindablaðið sosialurin Nr. 109 - 9. juni 2000 6 tíðindablaðið sosialurin Nr. 109 - 9. juni 2000 Málið um Vágatunnilin er nú tikið upp í samgonguni: Tjóðveldið krevur at avtalan verður hildin –Vit hava kravt, at tilmælið hjá Landsverkfrøðinginum verður fylgt, og tað hevur landsstýrismaðurin í vinnumálum bara at syrgja fyri, sigur Høgni Hoydal ÁKI BERTHOLDSEN Tjóðveldisflokkurin krevur nú, at tilmælið hjá Lands- verkfrøðinginum um at Byggitek skal fáa arbeiðið at gera vegirnar í sambandi við Vágatunnilin, verður fylgt. Hetta er greitt, eftir at Vágatunnilin hevur verið til viðgerðar á Landssstýris- fundi nú í hesi vikuni. Málið kom á borðið á landsstýrisfundi, eftir at nevndin fyri P/F Vágatunl- inum gjørdi av at taka sam- ráðingar upp við J&K Pet- ersen um at gera vegirnar í sambandi við undirsjóvar- tunnilin, hóast Landsverk- frøðingurin mælti til at taka av tilboðnum hjá Byggitek, sum var lægri. Formaður Tjóðveldis- floksins sigur, at samgong- an hevur eina púra greiða avtalu um, hvussu farast skal fram í sambandi við Vágatunnilin. –Tað stóra, politiska stríð- ið í sambandi við undirsjóv- artunnilin varð um, hvør, skuldi hava ábyrgdina av arbeiðnum og eftirlit við at alt fór rætt fram, landskass- ans vegna. – Tað endaði við eini greiðari semju um, at P/F Vágatunnilin skuldi gera ar- beiðið, men at Landsverk- frøðingurin skuldi hava á- byrgdina og eftirlitið vegna landskassan. – Og hvat vegunum í sambandi við tunnilin við- víkur, var avtalað í sam- gonguni, at Landsverkfrøð- ingurin skuldi standa fyri útbjóðingin og hann skuldi eisini gera tilmæli um, hvør skuldi fáa arbeiðið. – Tað var ómetaliga týdn- ingarmikið fyri okkum, at Landsverkfrøðingurin fekk ein avgerðandi leiklut í ar- beiðnum, tí tað er umráð- andi, at serfrøðin á økinum verður savnað á føroyskum hondum og tað var hetta, sum avtalan gekk út uppá. Missur trúðvirðið Høgni Hoydal sigur, at Landsverkfrøðingurin hev- ur gjørt sín part av arbeið- num og hann hevur eisini gjørt eitt tilmæli um, hvør fáa arbeiðið at gera vegir- nar. –Og tað er heilt greitt, at øll byggiætlanin missir trú- virðið, nú nevndin fyri Vágatunlinum hevur gjørt av ikki at fylgja tilmælinum um at Byggitek skuldi gera arbeiðið. Høgni Hoydal, sigur, at tað er hetta, sum Tjóðveld- Spurningurin um, hvør skal gera vegirnar í sambandi við Vágatunnilin, er nú endaður á landsstýrisborði. Tjóðveldisflokkurin krevur, at Finnbogi Arge ber so í bandi, at ikki ein tann einasti ivi kann sáast um byggiætlanina, sigur Høgni Hoydal, floksformaður isflokkurin nú hevur gjørt landsstýrismanninum í vinnumálum púra greitt. – Vit hava ikki gjørt ann- að enn at krevja, at tann politiska avtalan verður hildin, leggur hann afturat. Í tí liggur at Tjóðveld- isflokkurin hevur kravt, at Landsverkfrøðingurin fær tann leiklut í byggiætlanini, sum samgongan hevði av- talað, at hann skuldi fáa. Liggur tað eisini í tí, at tilmælið hjá Landsverkfrøð- inginum verður fylgt? – Sjálvandi. Og tað liggur eisini í tí, at landsstýrismað- urin skal syrgja fyri, at tað verður farið soleiðis fram, at tað ikki kann reisast ein tann einasti ivi um, at alt fer rætt fram í sambandi við byggiætlanina. Høgni Hoydal hevur tó onga viðmerking til, um hann hevur mist álitið á nevndini í P/F Vágatunlin- um eftir hetta. Men hann sigur kortini, at tað, sum er hent hesar seinastu dagarnar, sáar stór- an iva um byggiætlanina og tað er hetta, sum málið snýr seg um. – Hetta snýr seg nevniliga ikki bara um ein undirsjóv- artunnil. Hetta snýr seg eis- ini um alla framtíðar út- bygging í Føroyum á sam- ferðsluøkinum. –Tí er tað ógvuliga av- gerðandi, at bæði politiska valdið og almenningurin kunnu hava fult álit á byggi- ætlanini. – Og fyri, at beina allan iva burtur, hava vit kravt, at tilmælið hjá Landsverk- frøðinginum verður fylgt. Hevur tað verið frammi, at hetta eigur at fáa av- leiðingar fyri nakran av pørtunum í málinum – Tað havi eg ongar við- merkingar til, sigur Høgni Hoydal. Hann hevur heldur ongar viðmerkingar til, hvussu landsstýrismaðurin í vinnu- málum skal fara fram fyri at tryggja, at tilmælið hjá Landsverkfrøðinginum verður fylgt. –Men Landsstýrismaður- in hevur ábyrgd mótvegis samgonguni og tinginum fyri, at tær politisku avtal- urnar verða hildnar, og tað má hann so syrgja fyri. – Hvørji amboð hann brúkar fara vit ikki at leggja okkum út í. Men var tað ikki nettupp fyri at sleppa undan pol- itiskari uppílegging, at eitt partafelag varð stovnað at standa fyri arbeiðnum? – Jú og tað allar ringasta av øllum í hesum málinum, at nú sita vit júst og viðgera tað politiskt, sum skuldi verið so sjálvsagt at serfrøð- ingarnir hjá P/F Vágatunl- inum avgreiddi. – Hetta er ein ómetaliga óheppin støða. Og tað er bara eitt at gera og tað er at bera so í bandi, at almenn- ingur og politiska skipanin kunnu hava fult álit á byggi- ætlanini. Tit hava fingið eina frá- greiðing um, hví P/F Vága- tunnilin tók samráðingar upp við J&K Petersen og ikki við Byggitek. Hevur tann frágreiðingin ikki siss- að tykkum? – Tað er málinum full- komiliga óviðkomandi. Vit hava als ongan áhuga í frá- greiðingum, sum meta eitt byggifelag upp ímóti einum øðrum og vit hava als ongan áhuga í at leggja okkum út í sjálva byggiætlanina. Tað er heilt óhoyrt, at politikarar ganga og meta um einstøk feløg. – Tað einasta, sum vit krevja, er at tær politisku avtalurnar verða hildnar, endurtekur Høgni Hoydal. Javnaðarfólk á summarstevnu Tiltøk verða bæði í Klaksvík og í Mikladali næsta vikuskiftið Næsta vikuskiftið, 16. og 17. juni, fara javnaðarfólk á summarstevnu. Hetta er triðju ferð, at javnaðarfólk fara á slíka stevnu, og hesuferð verð- ur hon í Norðoyggjum, har Norðoya Javnaðarfel- ag er vertur. Talan er um ein blanding av eini út- ferð og einum politiskum tiltaki, tí fólk eru væl- komin at taka alt húskið við. Fríggjakvøldið verður eit mentanarkvøld í Klaksvík við sangi, tón- leiki, upplestri o.ø. Leygardagin verður ein blandingur av eini útferð og einum politiskum fundi. Leiðin gongur til Mikladals, har tað eisini verður politiskur fundur. Viðrar, verður fundurin uttandura, men viðrar ikki, verður roynt at finna tak yvir høvdið onku- staðni. Á fundinum verða tríggjar røður, sum eisini skulu verða upplegg til kjak ímillum fundarfólk- ið. Jóannes Eidesgaard fer at siga nøkur orð um rík- isrættarligu støðuna. Hetta verður uttan iva ein sera aktuell røða, tí hetta er beint aftaná triðja samráðingarumfarið í- millum Landsstýrið og donsku stjórnina um full- veldið- og tað eru mong sum halda, at júst hesin fundurin verður heilt av- gerðandi fyri gongdina framyvir. Kristian Magn- ussen fer at halda røðu um privatiseringar. Og at enda fer Vilhelm Jo- hannesen at siga nøkur orð um støðuna hjá út- jaðaranum. Leygarkvøldið verður aftur hugnakvøld í Klaks- vík við onkrum til matna. JAN MÜLLER Fútaborboðið, sum ein undirrættur í Oslo herfyri legði móti trimum ráð- gevum hjá Føroya Kol- vetni, er nú komið heilt upp á ráðharrastøði. Tað er norski vinstratingmað- urin, Terje Johansen, sum hevur biðið vinnu- og handilsmálaráðharran Grete Knudsen svara spurningi í málinum. Spurningurin er soljóð- andi: „Norsk Hydro søker å hindre det færøyske olje- selskapet Føroya Kolvetni fra å søke konsesjon på færøysk sokkel med be- grunnelse at det har be- nyttet tidligere Sagaan- satte. Mener statsråden det er anstendig at Norsk Hydro søker å hindre færøyske interesser i å delta i ut- vinning av egne ressurs- er? Begrunnelse: Norsk Hydro har i Nams- retten fått kjennelse for at tre tidligere Sagaansatte ikke får arbeide på fær- øysk og britisk sokkel. Kjennelsen er anket til Lagmannsretten. I mellomtiden er det ny- startede, private selskapet Føroya Kolvetni ikke bare forhindret fra å benytte norsk arbeidskraft, ledig- gjort av Norsk Hydro, men søkes altså stoppet i å søke konsesjoner på eg- en sokkel. Det er opp til retten å avgjøre lov- ligheten av Norsk Hydros aksjoner, men jeg ber statsråden vurdere nær- mere om det er ønskelig at et selskap, hvor staten er største aksjonær, søker å hindre andre nasjoners forsøk på aktivt å bygge opp eget næringsliv? Dersom statsråden er av den oppfatning at staten som eier ikke kan eller bør gripe inn i Norsk Hy- dros aktiviteter i andre land, selv om disse strider mot norsk utenrikspoli- tikk, kan statsråden da grunngi statens eierskap i Norsk Hydro?“ Tað var ein undirættur í Oslo, sum herfyri tók undir við einum kravi frá Norsk Hydro um, at trý fyrrverandi Sagafólk brúktu vitan frá Sagatíðini til at hjálpa einum øðrum oljufelag í eini útbjóðing. Talan er um føroyska olj- ufelagið Føroya Kolvetni. Norski rætturin settur teimum trimum oljufólk- unum í felagnum Sagex, ið hevði gjørt samstarvs- avtalu við Føroya Kol- vetni, fútaforboð. Hesir við Terja Hagevang á odda hava síðani kært av- gerðina til landsrættin, sum aftur hevur givið Norsk Hydro eina viku at koma við einum svari uppá kæruna. Tann tíðin er um at ganga út. Sos- ialurin skilur støðuna so- leiðis, at um Sagexfólkini ikki fáa viðhald í lands- rættinum og harvið sleppa at halda fram í arbeiði- num fyri Føroya Kolvetni, so er tann møguleikin til steðar, at Norsk Hydro fer at tvinga Føroya Kolvetni at taka seg úr fyrstu rundu á føroyskum øki, nú tað m. a. byggir sína umsókn uppá ráðgevingina hjá teimum trimum Sagax- fólkunum. Sagex og Føroya Kolvetni á borðið hjá norska vinnu- málaráðharranum Kunna føroyingar um islam EIRIKUR LINDENSKOV Seinastu dagarnar hava tveir mans frá Islamsahmadiya- rørsluni í Hvidovre í Dan- mark verið í Føroyum. End- amálið við hesi ferðinin hevur verið at kunna føroy- ingar um islam. – Vit vilja á henda hátt royna at koma í samband við fólk í Føroyum fyri at kunna tey um islam, sigur Kaj Ove Krogh - ella Kamal Ahmed Krogh, sum hansra islamska navn er. Kamal Ahmed Krogh er dani, man hann konverter- aði til islamska trúgv í 1966. Tað var um 1960 at Islams- ahmadiya-rørslan so smátt byrjaði við tiltøkum í Dan- mark, men í 1967 varð rørslan stovnað í Danmark, og tá var eisini Nusart Dja- han Moskéin í Hvidovre tik- in í nýtslu. Islamsahmadiya-rørslan er ein heimsumfatandi rørsla við yvir 30 milliónum limum. Hon var stovnað í India í 1800-talinum, og tey trúgva upp á, at Messias er afturkomin. Hann var fødd- ur í Quadian í Pakistan í 1835, og navn hansara er Hazrat Mirza Ghulan Ah- med. Hann doyði í 1908. Hazrat Mirza Ghulan Ah- med fekk eina opinbering – at hann skuldi fáa boðskap ín út til fjarastu øki heims- ins. – Quadian var ikki júst heimsins nalvi, men boð- skapurin er kortini komin til Norðurlond - og nú eisini til Føroya, sigur Kaj Ove Krogh Kaj Ove Krogh leggur dent á, at teir als ikki eru tað slagið av muslimum, sum vit javnan hoyra um í fjølmiðlunum. – Vit eru av teirri fatan, at vit altíð skulu liva sum lóg- lýdnir borgarar í hvørjum landi, tað enn skal vera, og undir teirri stýrisskipan, sum nú einaferð er gald- andi, um hon er politisk ella religiøs. Tað respektera vit fult og heilt, sigur hann. Saman við Kaj Ove Krogh í Føroyum er eisini Kamal Yosuf, sum hevur umboðað rørsluna í Norð- urlondum, bæði í Danmark, Svøríki, Noreg og Finn- landi. Teir siga báðir, at rørslan í Danmark í veruleikanum er vorðin ein stovnur. – Nógv fólk koma til okk- ara fyri at fáa meira at vita um islam, bæði lesandi, og onnur, ið hava tørv á tí.. Vit gera sjálvandi einki fyri at umvenda tey til okkara trúgv - hóast vit eru fegin, tá fólk venda um. Men tað er ikki okkara skilda - hetta er eitt val hjá tí einstaka, sigur Kaj Ove Krogh. Í Føroyum hava teir roynt at gjørt vart við seg á ymsan hátt. M. a. høvdu teir ætlað at hitt ymsar persónar, so sum bisp, løgtingsformann- in og borgarstjóran í Havn fyri at handað teimum kor- anina, men tað hevði bara eydnast teimum at handað Leivi Hansen, borgarstóra í Havn koranina. Hinum báð- um høvdu teir einki hoyrt aftur frá. Nú 1000 ára haldið verð- ur fyri kristnanini í Føroy- um um hvítusunnuna, spurdu vit teir, um hetta var orsøkin til, at teir júst vórðu komnir hendan vegin nú. – Tað kundi kanska tykts so, men so er ikki. Tað var onkur sum segði okkum, tá vit søgdu, at vit skuldu til Føroya at greiða frá islam, at hetta fór at verða ein søg- ulig vitjan. Ikki tí vit taka okkum sjálvar so hátíðarliga — men kortini í álvara — so hildu vit, at boðskapur okkara sjálvandi kundi bor- ið frukt, men vit vistu als einki um, at drotningin eis- ini skuldu vitjað her nú, sig- ur Kaj Ove Krogh. Hann greiðir víðari frá, at teir eru her av egnum ávum. – Vit hava hoyrt um, at einstakir muslimar eru her. Men vit hava ikki hitt nakr- an, sigur hann. Kaj Ove greiðir annars frá, at teir eisini hava eitt religiøst yvirhøvd. – Hann nevna vit Kalif. Hann býr í London, men er úr Pakistan. Hann greiðir frá, at teirra muslimska rørsla hevur nógv felags við tey fyrstu kristnu. – Vit trúgva jú eisini upp á, at Messias er afturkomin. Eins og tey fyrstu kristnu, so verða vit forfylgd - og serliga í Pakistan, har okk- ara Messias varð føddur. Hetta er orsøkin til, at okk- ara átrúnaðarliga yvirhøvd býr í London, sigur hann. Kaj Ove Krogh leggur kortini afturat, at tað ikki er allur tann muslimski heim- urin, sum forfylgir Messias- trúgvandi Islamsahmadiya- rørsluni. Í Pakistan hevur islam ein serligan politiskan karakter, sigur hann. Seinastu dagarnar hava tveir umboðsmenn fyri Islamsahmadiya-rørsluna í Norðurlondum vitjað í Føroyum. Teir vilja kunna Norðurlond um islam. M. a. hevur Leivur Hansen, borgarstjóri í Havn fingið eitt eintak av koranini Hazrat Mirza Ghulan Ahmed er Messias hjá hesi muslimsku rørslu. Hann varð føddur í Pakistan í 1835 Kamal Yosuf og Kaj Ove Krogh - ella Kamal Ahmed Krogh, sum hansra islamska navn er, hava seinastu dagarnar kunna føroyingar um islam. Teir hoyra til eina islamska rørslu, ið trýr, at Messias varð føddur í Pakistan í 1835 Mynd: Álvur Haraldsen