mikudagur 14. januar 2004síða 5

8 Nr. 8 - 14. januar 2004 Nr. 8 - 14. januar 2004 9 MARKNAÐARRÁK Farna fríggjadag var stóra mán- aðarliga arbeiðsmarknaðarfrá- greiðingin úr USA kunngjørd. Hendan gjørdist eitt satt vónbrot, tí einans 1.000 arbeiðspláss vóru sett á stovn í desembur. Væntað varð, at talið fór at gerast 150.000. Kunngerðin av frá- greiðingini førdi við sær, at láns- brævarentur sum heild lækkaðu ógvusligt. Rentan á danska stats- lánsbrævinum við einari gildistíð á 10 ár lækkaði fríggjadagin nið- ur á 4,3%, ið er lægsta stigi síð- ani byrjanina av oktobur. Eftir at dollarin var styrknaður nakað fyrr í vikuni, førdi sama frágreiðing við sær, at dollarin viknaði munandi fríggjadagin. Orsøkin er, at marknaðarluttak- arar nú aftur kunnu seta spurnað- artekin við styrkina í amerik- anska búskapinum samstundis sum sannlíkindið fyri einari am- erikanskari rentuhækking er minkað. Eisini fundurin hjá evropiska miðbankanum (ECB) hósdagin, har avgjørt var ikki at lækka leiðandi rentuna, fekk dollaran at vikna. ECB metur at sterka evran kann tálma útflutinginum, men at búskaparstøðan í heiminum togar rætta vegin. Av tí at ECB ikki metti, at sterka evran er ein hótt- an á verandi stigi, styknaði evran meira. Áðrenn fundin hjá ECB kostaðu 100 dollarar 592,93 krónur, men eftir fundin og vána- ligu tølini úr USA fall dollarin til 580,30 kr. Orsakað av feskastu tíðindun- um úr USA og gjaldoyrastøðuni kann væntast, at renturnar hesa vikuna kunnu fella meira. Hin- vegin verður væntað, at rokn- skaparkunngerðir úr USA eisini fara at ávirka bæði lánsbræva- og partabrævamarknaðirnar. Hesa vikuna kunngerða nevnliga navnfromu virkini Intel, Yahoo!, Apple, General Electric, IBM og Microsoft roknskapir teirra fyri 4. ársfjórðing 2003. Higartil hev- ur m.a. Alcoa, ið er ein av heims- ins størstu aluminiumframleiðar- um, kunngjørt roknskap. Hesin gjørdist góður, og væntað verður, at roknskapirnir fyri 4. ársfjórð- ing sum heild gerast góðir. Um so verður, vil hetta føra við sær hækkandi partabrøv og láns- brævarentur. Hinvegin vil laka arbeiðs- marknaðarfrágreiðingin frá fríggjadegnum eisini hava stóran týdning fyri marknaðirnar næstu vikurnar. Frágreiðingin er sera týðandi, umenn hon kann vera óstøðug. Vit kunnu tí vænta, at frágreiðingin í ávísan mun, kann virka sum eitt loft yvir láns- brævarentunum og partabrøvun- um næsta mánaðin. Ógvusligt rentufall farnu vikuna Vika 2, 2004 www.kaupthing.fo Eldur í IRF bili Mánakvøldið um hálvgum átta tíðina fekk Sløkkiliðið í Klaksvík eina fráboð- an um, at roykur kom úr einum IRF bili, sum stóð heiman fyri Strandferðslubygn- ingin við ferjuleguna ELDSBRUNI Solby A.Eliasen solby@sosialurin.fo Klaksvík: Tað var um hálvgum átta- tíðina, at fólk kom gang- andi eftir Nólsoyar Páls- gøtu og varnaðist, at roykur kom úr IRF bilinum. Boð vórðu send eftir Sløkki- liðnum, sum bar skjótt at. Tá teir komu á staðið, sendu teir boð eftir bilfør- aranum, tí ikki bar til at fáa lúkuna upp á bilinum uttan, at hann stóð í gongdi. Með- an bíðað varð eftir honum, kølaði Sløkkiliðið bilin niður uttan. Tá lúkan var fingin upp, sást eldur í ruskinum. Eldu- rin varð sløktur eftir einari lítlari løtu, og síðani koyrdi bilurin út á bingjuplássið hjá IRF á Bumshamri, har bilurin varð tømdur. Ikki er greitt, hví eldur kom í nýggja IRF bilin mána- kvøldið, og fráboðanin kom í so mikið góðari tíð, at ongin skaði varð á bilin. Ikki er greitt, hví eldur kom í ein IRF bil í Klaksvík mánakvøldið Mynd: Bárður Lydersen Haruveitsla á Viðareiði 14. februar kunnu øll haruáhugað savnast á hotel Norð á Viðar- eiði til hugna. Tá skipar hotellið fyri einari haruveitslu TÍÐINDASKRIV Solby A Eliasen solby@sosialurin.fo Nú er harutíðin av á hesum sinni, og hotel Norð á Viðareiði fer tí at skipa fyri einari veitslu fyri øllum haruskjúttum og áhugaðum í norðoyggjum. Lagt verður upp til eitt kvøld, har høvi so sanniliga verður til at práta og reypa um haru- skjóting. Hetta er fyrstu ferð, at verandi eigari skip- ar fyri eini tílíkari veitslu á hotellinum, men tað var gamalt fyrr. – Um hendan veitslan eydnast væl, so er hon komin fyri at verða, sigur Jógvan Heinesen, hotel- eigari. Á skránni er millum annað at fólk frá Svend Krosstein koma at sýna byrsur og aðra útgerð fram. Og eisini kemur onkur at greiða frá um harur og haruskjóting sum heild. Allir hagapartar í norð- oyggjum fáa bræv um hesa veitsluna, og ætlanin hjá fyriskiparunum er, at fáa hagtølini yvir hvussu nógvar harur eru skotnar í hvørjum hagaparti hendan veturin. Og so verður virðisløn handað besta hagapartinum og besta skjúttanum. Kvøldið byrjar við einum góðum veitsludøg- urða, sangur og annað undirhald verður somu- leiðis á skránni. Til ber at tekna seg til veitsluna við at ringja 451244 ella 217020 Kvinnur - framtíðin í politikki Politisku flokkarnir hava ein felags trup- ulleika at dragast við. Tað gongur striltið at fáa kvinnur at stilla upp! Talið á kvinnum, ið bjóða seg fram til løgtingsval, er tó al- samt vaksandi LØGTINGSVAL Á heimasíðuni hjá Javn- støðunevndini sæst, at talið á kvinnum, ið bjóða seg fram til løgtinsvalið er vaksið úr 9% í 1980 til 23% í 2004. Síggja vit burtur frá Hinum stuttliga flokkinum, sum bert hevur 6 valevni, eru Tjóðveldiskvinnur fremst við 27%. Aftast liggja kvinnurnar hjá Sjálv- stýrisflokkinum við 15%. Hyggja vit at valdømun- um, liggja Vágar fremst við 30% og Sandoyggin aftast við 13%. Tá tað kemur til kyns- býtið, byrjar Hin stuttligi flokkurin væl. Tey hava býtt seg kristiliga við 3 kvinnum og 3 monnum. Undanførslan hjá kvinn- um at stilla upp, er oftast, at tær siga seg ikki hava skil fyri politikki. Tað var í 1964, at ein kvinna; Malla Samuelsen, fyrstu ferð tók sæti á tingi, tó bert í eina viku ella tvær. Onnur kvinna var Karin Kjølbro, sum var varamað- ur í nakrar dagar í 1971. Fyrsta kvinnan, sum fekk meira støðugt sæti á tingi, var Jona Hendriksen. Hon kom sum varamaður fyri Jákup Lindenskov, ið varð landsstýrismaður í 1975. Og á løgtingsvalinum í 1978 eydnaðist Jonu Hendriksen og Karin Kjøl- bro at skriva søgu á Føroya Løgtingi, við at vera fyrstu kvinnur, ið vórðu valdar inn á ting. Trý tey seinastu valskeið- ini vórðu 4 kvinnur valdar á ting. Bestu umboðan høvdu kvinnurnar í 1996-98; tá sótu 6 kvinnur á tingi. Við seinasta val stillaðu 48 kvinnur upp. Hesaferð stilla 58 kvinnur og 195 menn upp til løgtingsvalið. Javnaðar- café í Bládýpinum Nú tað veruliga stundar til val og valstríðið er í hæddini, skipar Suður- streymoyar Javnaðarfel- ag fyri politiskum café kvøldum í Bládýpinum í Dr. Jakobsensgøtu. Kvøldini eru skipað sum evniskvøld. Mikukvøldið er evni uppskotið hjá Javnaðar- flokkinum um Tjóðskap- arliga semju í sjálvstýris- málinum. Caféin byrjar mikukvøldið klokkan 20, og tað verður Helena Dam á Neystabø, sum skipar fyri. Valkvøld á Platform Politisku ung- mannafeløgini fara fríggjakvøldið í Platform at stríðast um ungu veljar- arnar VALKVØLD Dansistaðið, Platform, skipar fríggjakvøldið fyri politiskum kvøldi. Ungmannafeløgini hjá Fólkaflokkinum, Sam- bandsflokkinum, Javn- aðarflokkinum, Sjálv- stýrisflokkinum og Tjóðveldisflokkinum fara frá klokkan 22 fríggjakvøldið. Ungmannafeløgini fáa stutt skotbrá, tí tey fáa bert 2 X 1 min at greiða frá sínum boðskapi. Hetta er gjørt fyri at fáa ein so stuttligan og bein- raknan boðskap sum gjørligt. Platform boðar frá, at tað er strangt 18 ára aldursmark og ein kann bert ogna sær at- gongumerki við at venda sær til ung- mannafeløgini. Við himmal- vendum eygum lýðir Elisa á, meðan ein av kvinnuligu valevnunum hevur orðið á valfundinum, sum flokkarnir í Norðoya val- dømi skipaðu fyri í Kalsoynni leygardagin Saman við Elisu vóru fleiri aðrar smágentur millum áhoyrararnar í Mikladali. Kanska stillar onkur av teimum upp, tá eini trý valskeið aftrat eru farin afturum — livst so spyrts 2. ÚTBJÓÐING Jan Müller jan@sosialurin.fo Í farnu viku boðaði ein av stjórunum í risastóra am- erikanska oljufelagnum ChevronTexaco frá, at leiting eftir olju og gassi á føroyska landgrunninum stendur ovarliga í teirra arbeiðsskrá komandi árini. Felagið ætlar sær at vera við til at bjóða í 2. útbjóð- ing á landgrunninum. Hetta hóvar Eyðun Elttør, lands- stýrismanni í oljumálum sera væl. –ChevronTexaco skal vera vælkomið til Før- oyar við síni stóru vitan og ekspertisu at hjálpa okkum at finna, hvar olja og gass liggur fjalt í okkara undir- grund. Tað kann bert gagna eini 2. útbjóðing, at eitt so stórt felag sum Chevron- Texaco eisini vil vera við í leitingini á landgrunninum sigur landsstýrismaðurin, sum eisini vónar, at tað fer at bera til at gjøgnumføra útbjóðingina sum ætlað uttan mun til valið komandi. Eyðun Elttør heldur tað eisini vera áhugavert og gott at fáa eitt felag inn á Føroyaøkið, sum er so virkið á øllum Atlantsmót- inum og her ikki minst í grannalagnum tvs. í økin- um vestan fyri Hetland. – Tað er sera hugaligt at hoyra, at eitt so stórt olju- felag hevur valt sær At- lantsmótið sum eitt av sínum kjarnuøkjum. At fel- agið hevur í umbúnað at bora ein brunn beint við markið longu í summar og at onkur av feløgunum, sum eru virkin á okkara landgrunni, verða við í tí boringini, sum skilst, eru eisini sera góð tíðindi fyri okkum. Tí tann vitan tú fær beint hinumegin markið kann vera gullverd fyri okkum, tá vit skulu til at bjóða út øki, sum kanska fara at liggja nærhendis heldur landsstýrismaðurin. Eyðun Elttør, landsstýrismaður: ChevronTexaco skal vera vælkomið Eyðun Elttør, lands- stýrismaður: – Ver vælkomið ChevronTexaco Meira veljarakanning Hvussu og hvar flyta veljararnir milllum flokkarnar Lesið Sosialin hósdagin C M Y K 9 8