mikudagur 14. januar 2004síða 7

12 Nr. 8 - 14. januar 2004 Nr. 8 - 14. januar 2004 13 Framløga Miðfloksins í SvF mánakvøldið avdúkaði, at andsøgn er í politikki floksins. Flokkurin hevur átt lívið í tí samgongu, ið er farin í søguna. Henda samgonga hevði fullveldi sum sítt aðalmál. Nú hevur Miðflokkurin tveitt fulveldispolitikkin yvir borð og talar í staðin fyri eini fíggjarligari uppgerð við Danmark. Hví syrgdi hesin flokkur ikki fyri hesi uppgerð, tá hann sat við buktini og báðum endunum í Tinganesi? Her hongur ikki saman. Formaður Miðfloksins gjørdi nógv burtur úr hesum at eggja fólki at giftast. Tað skulu fylgja ítøkiligir fyrimunir við at vera giftur, og hetta kann bert merkja, at tey, ið liva saman uttan pappír ella einsamallir uppihaldarar, skulu revsast við ikki at verða stuðlað og hava sosialar og fíggjarligar fyrimunir. Hvat viðkemur tað politiskum flokkum, hvussu fólk liva teirra lív, og hvat er hetta fyri politikkur, ið leggur upp til at diskriminera partar av landsins borgarum, tí teir ikki liva upp til Miðfloksins moralska standard? Hvønn moralskan rætt hevur ein politiskur flokkur til at tvinga sínar normar niður yvir høvdini á øllum føroyingum? Flokkurin hevur eisini roynt at skapa eina øsing um fosturtøku – hóast Føroyar liggja í lægra endanum við fosturtøkum samanborið við onnur lond í Vesturheim- inum. Svar floksins var, at tær kvinnur, ið koma fyri barn, skulu fáa hjálp og góð tilboð frá samfelagnum. Hetta kann bert vera gott. Men her hongur kortini ikki saman hjá Miðflokkinum, tí beint frammanundan hevði formaðurin gjørt greitt, at familjupolitikkurin skal vera hjúnabands- fremjandi. Av hesum fylgir, at einsamallar møður skulu einki gott vænta frá Miðflokkinum. Har er bert fordøming at heinta. Tá tað ivaleyst er so, at tær flestu kvinnur, sum velja fosturtøku, eru ógiftar, so kann "familjupolitikkurin" hjá Miðflokkinum ikki hjálpa hesum, sum fyri alt tað ivaleyst hava mest hjálp fyri neyðini. Spurdur, hví Mið- flokkurin ikki hevði gjørt nakað við fosturtøkuspurningin var svarið tað, nú hann hevði havt politiskt vald, at tað var skyldað uppá Danmark. Hetta svar var ov vánaligt, tí einki hevur forðað Miðflokkinum at broyta donsku abortlóg- gávuna í Føroyum. Lagt kann verða afturat, at danir umsita ikki almannamál, so á tí økinum kundi flokkurin havt gjørt síni sjónarmið og krøv galdandi, um nakað álvara var í øllum hesum við meira hjálp til kvinnur, ið velja fosturtøku. Her vóru eingir danir at skylda uppá. Tað, sum Miðflokkurin ger, er, at hann leggur eftir bólk- um í samfelagnum, ið frammanudnan eru marginaliser- aðir og roynir at stoyta hesar bólkar longur út í samfelag- sins útjaðara. Samkynd, einamallir uppihaldar, kvinnur, ið kenna seg noyddar at velja fosturtøku, medmenniskju, ið frammanundan hava tað trupult, skulu einki gott vænta sær uttan fordøming. Her skal steinur leggjast oman á byrðu. Hesin politikkur er eyðkendur fyri tað høgra- populistiska rák, sum í løtuni er víða hvar í Vesturheimin- um, eitt nú í Danmark Jú mangt er í neyðini nýtt. Tá flokkar uttanlanda leggja eftir ávísum fyri ikki um at tala verjuleysum samfelagsbólkum, er hetta vanliga dømi um hugsjónarligt fátækdømi eins væl og moralska og polit- iska ómegd. Miðflokkurin er í so máta einki undantak. Jenis er svarið skrivaðu samstarvfelagarnir so fegnir, tá samgonga varð skipað seinast. Gud viti, hvat teir hugsa í dag. DAGSINS MEINING Sosialurin Mangt er í neyðini nýtt VIÐMERKINGAR Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fíggjarleiðari: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Durita Simonsen durita@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Ingrid Bjarnastein ingrid@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Solby Eliasen solby@sosialurin.fo Dagfinn Olsen dagfinn@sosialurin.fo Ingi Rasmussen ingi@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 220727 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo Sosialurin í Eysturoy: Postsmoga 143, Saltangará tel. 447820 fax 449520 tel. 228909 e-post: vilmund@sosialurin.fo Sosialurin í Vágum: 360 Sandavágur tel. 333820, 220507 fax 333720 e-post: edvard@sosialurin.fo e-post: vagar@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Dánial Johansen Hví gjørdist Óli Breck- mann so uppøstur, tá til- tikna málið um løgmann bleiv borið upp á mál? Sjálvur citeraði Óli: Sig bert eina lygn nóg ofta, so verður hon sannleiki til endans. Er tað kanska tað, løg- maður roynir, tá hann fer at bera seg undan við »feil- bóking« og »truplar um- støður« í staðin fyri at ganga í seg sjálvan? Fólkaflokkurin hevði óivað staðið seg betur, um bæði løgmaður og Jørgen Niclasen høvdu viðgingið síni mistøk og biðið Føroya fólk um umbering. Tá høvdu fólk trúð uppá, at flokkurin ikki gekk inn fyri óreglusemi. Kanska er tað sum í PIPAR & SALT. Tað er »tíðin«, sum ger tað, og Cognac bleiv til »konga- bomm«, og at SKÁL bleiv til »Hey«. Ótrúligt, at so nógv hóast alt stuðla flokkinum. Skil tað hvør ið kann. Hey!!! Napolion Magnussen Hava nú hoyrt fleiri fólka- floksmenn rópa um, at teir fara at arbeiða fyri at smá- bátar skula takast úr fiski- dagaskipanini, entá ein av teirra fiskimálaráðharrum hesi seinastu árini hevur sagt tað. Haldi hetta er sera nasa- djarvt at koma við, nú teir í átta ár hava havt fiski- vinnumál um hendi. Havi sjálvur tosað við ein av teirra fiskimálaráðharrun- um hesi árini, hann segði, at tað snøgt sagt ikki bar til, tí at man mátti hava allar fiskidagar undir skipanini fyri ikki at undirgrava skip- anina. Ein kann tí spyrja, hví teir koma við hesum. Og svari má verða: Útgjaring, og aftur útgjaring. Tit skula halda munn um tað, tit kundu havt gjørt tey seinnu árini og ikki gjørdu! Hatta er at halda Føroya fólk fyri rukku, so haldi munn!! Góðan nátt, Tjóðveldis- flokkurin! Hava tit ikki innsæð tað enn? Meirilutin av Føroya fólki ynskir ikki loysing eftir tykkara leisti! Meiri- lutin raðfestur eitt gott og liviligt samfelag fyrst, og so hvørt vit hava ráð, skula vit yvirtaka restina, tað er bara so! Høvdu tit vilja svølgt eitt sindur av tykkara ærukæru undirlutakenslum yvir fyri dønum, vóru tað 80% av fólkum, sum tóku undir við tí. Og kalli so ikki nakran »botn konservativan«, tí tað eru tit so avgjørt sjálvir! Tað, ið nógv undrast á, er, at tit ikki hava skaffað eina einasta nýggja krónu í landskassan, ongar nýggjar inntøkur eru funnar, bara hóttanir um fleiri avgjøld, tað er fakta! Og til alla lítlu sam- gongu: Latið vera við at lova nakað nú, sum tit lættliga kundu havt gjørt, men sum tit ikki gjørdu, meðan tit sótu. Atli Hansen Einki kemur burtur úr ongum - uttan lummaull. Hetta er ein viðurkendur lærusetningur. Tað kann tí undra undra, at so lítið verður gjørt burtur úr at viðgera korini hjá vinnu- lívinum í einum valstríði. Her verður bert tosað um tað, sum kemur frá vinnu- lívinum, nevniliga til lív- sins uppihald, vælferð, út- búgving og íløgur í fram- tíðina. Her verður bara tos- að um mjólkina og einki um kúnna. Tað mesta av Eystur- oynni hevur hesi seinnu árini upplivað ein sterkan búskaparligan vøkstur skaptur av einum vælvirk- andi og dynamiskum vinnulívi. Hetta hevur bygt ein vælstand og eina væl- ferð sum ongantíð fyrr í søguni, tí at okkara komm- unir hava havt eitt vakið eyga fyri at hjálpa til og at skapa møguleikarnar. Gøtu kommuna hevur verið ein týðandi partur av hesi menning og sum borg- arstjóri, vald á listanum hjá Sambandsflokkinum, hevur Halldóra Ranghamar staðið á odda fyri tí góðu gongdini í okkara sókn. Halldóra stillar nú upp til løgtingsvalið fyri Sam- bandsflokkin í Eysturoy og flokkurin hevur í henni fingið eitt valevnið við nógvum førleikum. Hon er ung, hon er røsk, hon er skilagóð og hevur áræði. Hon er ein vinnari. Henn- ara útbúgving og hennara royndir í kommunalum ar- beiði í eini vinnulívs- kommunu vilja saman við hennara persónligu egin- leikum gera hana til eitt sterkt boð upp á ein sess á sambandsbonkinum. Og har vil hon hava nógv hugskot til at menna og stimbra okkara vinnulív - tí vinnulívi, sum skal vera grundarlagið undir okkara vælstandi og vælferð - undir okkara framtíð. Tað er tí við góðum huga, at eg heiti á allar eysturoy- ingar um at geva Halldóru Ranghamar - og við henni eisini Sambandsflokkinum - góðan stuðul á valinum 20. januar 2004. Sambandsflokkurin - ein vinnulívsflokkur. Gott val og gott nýggjár Eitt sterkt vinnulív framleiðir vøkstur og vælstand og vælferð Góðan morgun, Fólkaflokkurin! Viðmerking til valsending Fólkafloksins í ÚF 12.01.04 Durita Dam Teir seinastu dagarnir havi eg, við stórum áhuga, fylgt við í kjakin- um um samkynd. Mín fyrispurningur snýr seg um, hvør við- gerðarháttur Miðflokk- urin ætlar skal verða nýttur, fyri at grøða samkynd. Hvar skal við- gerðin fara fram? Vita tit um nakran samkyndan, ið hevur áhuga í hesi viðgerð? Eg skal leggja afturat, at eg ongantíð havi hugsað um samkynt sum sjúk, men bert sum ein part av tí menniskjaliga margfaldni, sum Vár- harra hevur skapt. Ann- ars haldi eg at orðið »kynsvillingur« er eitt sera óetiskt og »happ- andi« navn. Frælsar Føroyar í svartari miðøld - hvat er tað? Føroyingar eru framvegis meira enn bara menn Kvinnur til dømis - og samkynd Veljið tey sum virða mannarættindini Bergtóra Hanusardóttir VIÐMERKINGAR Eyðun Egholm Tey sum hava fylgt eitt sindur við, eiga at hava lagt merki til, hvussu illa Sambandsflokkurin er komin frá sínum val- sendingum. Flokkurin hevur t. d. ikki skil á, hvat tað er, tey eru við at broyta, hvørki viðv. skattinum ella viðurskiftunum ímillum Føroyar og Danmark. Føroyngar, tit eru vón- andi skilabetri enn tað, sum veljarakanningin vísir. Oddfríður Marni Rasmussen Rithøvundur Føroyar skulu vera fyri all- ar føroyingar. Soleiðis verður sagt um tað før- oyska samfelagið. Mið- flokkurin hevur lagt val- skránnað fram, og enn eina ferð sæst, at Føroyar eru IKKI fyri allar føroyingar. Listafólk og samkynd eru enn ikki vælkomin at liva og starvast her á landi. Miðflokkurin vil, at sparast skulu 69 milliónir á mentanarøkinum, tí, sum teir siga: Mentanin eigur ikki at vera ein útreiðsla fyri føroyska samfelagið. Mentan hevur ongantíð verið ein útreiðsla fyri sam- felagið. Tað er eyðsæð, at peningurin, sum mentanin letur í landskassan, ikki er har beinanvegin, men ferðafólk, sum koma at vitja hetta vakra landið, vitja tað tí, at tey hava eitt gott forhold til føroyska mentan - og tey leggja pen- ing eftir seg. Føroyskur tónleikur verður spældur kring allan knøttin. Bøkur verða týddar til onnur mál. Listafólk verða innstillað og vinna virðislønir. Ítrótt- arfólk vinna heiðursmerkir og føroyskum listafólki verður sýndur heiður í egnum landi, og tað er alla æru vert. Tað ljóðar á miðflokka- monnunum, at vit, sum fáast við at skapa list, ikki hava familju, og tí ikki kunnu koma undir familju- politik, at vit ikki hava brúk fyri barnagarðsplássum, at vit ikki drekka mjólk, og at vit ikki hava arbeiði, vit eru bara ein útreiðsla. Tá ið eg ikki skrivi ella eri saman við mínari familju, havi eg eitt vanligt borgarligt starv, sum eg eri sera væl nøgdur við. Eg kann fortelja mið- flokkamonnunum, at tá ið eg gevi eina bók út, so hendir tað seg at eg kanska fái løn í nakrar mánaðir tá ið eg skrivi. Eitt bókarfor- lag skal geva hana út. Síð- ani lati eg prentaranum bókina til umbrótingar. Bókin verður innbundin. Hon verður latin bókasøl- unum og tey selja hana til ein lesara. Eru tit greiðir yvir hvussu nógv fólk hava bókina á hendi áðrenn les- arin endaliga keypir hana? Ógvuliga nógv fólk, sum øll gjalda skatt, MVG, og løn til starvsfólk. Um eg ikki fekk løn fyri mítt arbeiði (ja, hetta er eitt arbeiði) vildi verið tað sama sum, at ein hand- verkari ikki fekk løn fyri at byggja eini hús, ella at ein flakakvinna ikki fekk løn fyri at flekja fisk. Øll hava vit tað til felags, at vit levera eitt produkt til ein keypara. Men nú er tað so viðvíkjandi listini, at mark- naðurin í Føroyum er av- markaður og tí má hon stuðlast alment, annars verður arbeiðið ólønt. Kanska hetta er vælgerandi arbeiði og átti tí at verði skattafrítt, sum eitt nú í Írlandi, har listafólk ikki gjalda skatt av teimum fyrstu 100.000 krónunum. Um skapandi og útinnandi listafólk ikki fáa henda vælfortjenta stuðul frá landinum, sum vit eru sera takksom fyri, so enda vit á almannastovuni. Eru vit kanska tá eitt mál hjá miðflokkinum at arbeiða við? Tjóðpallur Føroya verður veruleiki. Tað var jú bert ein tingmaður, sum at- kvøddi blankt og ein, sum atkvøddi ímóti, so gamla tingmanningin vildi føra Tjóðpall Føroya út í verkið. Vónandi fer ein nýggj ting- manning ikki at mótmæla hesum. Eitt og hvørt land, sum hevur respekt fyri síni egnu søgu og sínum fólki, eigur at loyva gransking. Hetta kann vera við til at menna okkum sjálvi og onnur við. Loftmiðlarnir mugu eis- ini skifta út gamla útgerð og fylgja við á tí tøkniliga økinum. Teir hava brúk fyri góðum kørmum og góðari útgerð, og tá ið útgerðin er vorðin ov gomul, kann hon seljast til onkran, sum ætlar sær at seta á stovn eina sjónvarpsrás. Liss Joan Hansen Funningsfjørð Havi seinastu kvøldini hugt at valsendingunum í SVF, har Øssur Winthereig er vertur. Má viðganga, at hetta hevur verið eitt skuffilsi av teimum heilt stóru. Mest av øllum havi eg undrast á, at Øssur spyr luttakarnar um nakað sum helst, tí hann vil slett ikki hoyra tey svara uppá tað, hann spyr tey um! Í gjárkvøldið bar so av. (hósdag 8 januar) Hetta kvøldið var valsendingin úr Eysturoynni, og tað fyrsta evnið var um vatnorkuút- byggingina hjá SEV. (rev)álvaratos! Fyrst eina samrøðu við dagrøktaraleiðara, sum ikki vildi missa spæliplássið hjá børnunum í dagstovninum á Oyri, alt gott um tað. Men so segði hon at vatnorku- útbyggingin er í lagi, um SEV vísir hóvsemi, tá teir taka vatnið! Vælsignaða eigi teg, koyr tær ein túr til Funningsfjarðar, og hygg eftir hvussu hóvligir SEV eru, tá teir fara at taka vatnið úr áðunum. Hyggju- ráðini eru nokk at taka ein lupp ella, enn betri, mikro- skop við tær, um tú altso ætlar tær at síggja nakað vatn í áðunum við vestaru síðu av Funningsfirði. Gongur tú niðaná fjøllini, oman fyri har byrginging- arnar í áunum eru, sær tú, at allar smáar grøvir og veitir eisini eru veittar til vatnúttøkini hjá SEV. Tað var eisini sagt her á leiðini, áðrenn SEV tók áirnar, at teir bara skuldu taka ein part av teimum, men her gongur sjón fyri søgn. Nei, SEV tekur hvønn ein dropa…..hví ólukkan skulu teir ikki gera tað, tá vatnið er tað, teir eru farnir eftir? Síðan eitt umfar til lut- takarnar uppá 1 1/2 minutt at tosa í, og so nakrir spurn- ingar frá Øssuri Winther- eig. Bara tað hann spyr um, og einki annað kann sigast í sendingini. Eingin tíð til at svara, luttakarnir verða av- kvettir mitt í einum svari, og sleppa als ikki at rættað tær skeivu uppfatanir Øssur fær fólk til at halda, at valevnini kanska hava sagt! Hví skal Kyoto-sáttmálin verða við til at steðga SEV útbyggingunum? Hasin eini motorurin, sum SEV nýtir til hesa vatnorkuna, hevur ikki so nógv co2-út- lát, at tað gerð nakran mun uppá vakstrarhúseffektina, samanborið við árinið á nærumhvørvið av, at áirnar verða turrlagdar! Tað ljóðar sera gott at siga, at tað í løtuni verða gjørdar árins-kanningar við Funningsfjørð, og at vit fáa eitt svar uppá tær skjótt. Men hvat er hetta svarið vert? Kanningarnar byrjaðu ikki fyrr enn eftir at vatnið varð tikið úr áunum og nærumhvørvinum. Hugsa tær, at ein maður hevur eina langa fjøl, sagar eitt petti av og brennir tað. Koyrir síðan øskuna burtur, og biður ein annan mann koma at máta hvussu lang fjølin var, áðr- enn hann sagaði og brendi pettið av fjølini. Hvussu góður er møguleikin fyri, at tann seinni maðurin finnur útav upprunaligu longdini á fjølini? Hann hevur ikki møguleika at brúka eyga- mál, tí hann hevur ikki sæð fjølina fyrr enn eftir at hon er stytt, og eigarin hugdi ikki at hvussu long fjølin var áðrenn hann sagaði. Tí kann sigast, at tær sokallaðu árinskanning- arnar eru reint spæl og gitingar, sum ikki kunnu brúkast til nakað sum helst. Tær eru umleið líka nógv verdar sum tann burtur- beinda øskan av omanfyri nevndu fjølini. Jón Guttesen Lisbeth eigur ein Sambandslummaroknara og hann hevur verið frammi Góður er hesin Sambandslummaroknari, einamest í einum valstríði. Tí Sambandslummaroknarin veit Lisbeth at siga, at um hon sigur 40 heldur enn 60 (á "Eyka arbeiði") Ja so fara pengar at floyma í Føroyum. Sambandslummaroknarin kann neppa Lisbeth fortelja Um toskur tá verður meiri ella um prísir tá verða hægri Ej heldur um laksur tá verður dýrur ella um svartkjaftur tá verðir eftir Nei Sambandslummaroknarin veit kanska at siga at tá fara vit at klippa okkum nakað nógv oftari! Ja sjálvt hjá tí allar, allar gløggasta mann búskapur verða sverur Og hjá Lisbeth, ja, heldur sverari Tí hevur Sambandslummaroknarin hjá Lisbeth Ein knøtt sum lummaroknarin hjá tær og mær ej hava Ein knøtt sum fær øll roknistykkir at ganga upp Um enn bert fyri eina tíð Sum fær øll reyð tøl at blíva svørt Um enn ikki permanent Sum fær teg at gloyma alt um skynsemi og sjálvbjargni, ýðni og fullveldi Ein knøtt við drotningakrúnu á Eg haldi tað er á henda knøtt Lisbeth hevur havt fingurin á! Til Miðflokkin Veljið bara ikki svart! Sambands- lummaroknarin Valsendingar í SvF Føroyar skulu vera fyri allar føroyingar C M Y K 13 12