mánadagur 14. februar 2011síða 9

9 Mánadagur 14. februar 2011 · Nr. 19 Sosialurin Áki Bertholdsen Koma pengarnir, sum Nær­ verkið fær, brúkarum til góðar í nóg stóran mun, ella verður alt ov nógv etið upp í berari umsiting. Hetta er ein spurningur, sum Rósa Samuelsen, lands­ stýriskvinna í almanna­mál­ um, nú fer at kanna. Tað ger hon eftir at fund hjá Sambandsflokkinum í Sandavági nú eitt kvøldið, har nógvar atfinningar vóru ímóti Nærverkinum fyri, hvussu tann játtaði pening­ ur­in verður brúktur. Har varð ført fram, at hóast játtanin til økið er vaksin við risafetum, er bein­ leiðis hjálpin til brúkaran mink­að, tí nógv tann mesti pen­ing­urin verður brúktur til eina alsamt veksandi um­ siting. Í hesum sambandi førdi Helgi Abrhamsen, tingmaður, fram, at hesi seinastu nógvu árini, er játtanin til økið vaksin næstan 100 milliónir um árið í miðal. Men nógv halda, at trupul­ leikin er, at Nærverkið hevur eina alt ov stóra og alsamt veksandi fyrisiting og tí verður hjálpin til brúkaran al­samt minni og minni. Men tað var eisini onkur, sum helt, at vit eiga at skipa Nærverkið eftir einum før­ oyskum leisti. – Vit eru so fá at gjalda gildið, at vit skulu gera ein før­oyskan leist og ikki skera alt eftir donskum ella ís­ lendsk­um leisti, har tey eru nógv fleiri um at gjalda. Ikki rætt Rósa Samuelsen sigur, at hetta er eitt mál, hon fer at kanna út í æsir. – Tað er ikki rætt at spara við at taka tænastur frá borg­ arum, sigur hon. Ein, sum var rættiliga at­ finningarsom, var Thordis Skaalum. – Heimahjálpin er als ikki eftir tørvi, staðfestir hon. Hon er sannførd um, at peng­arnir verða brúktir skeivt, tí tað verða alsamt fleiri fólk sett í leiðandi størv í um­sit­ingini. – Allur peningurin fer til yvirbygningin og tí er onki eftir til brúkaran. Hon tók enntá so kraftiga til orðanna, at hon staðfesti, at nú er Nærverkið ikki til fyri tey eldru, men tað eru tey eldru, sum eru til fyri Nær­verkið. Riggar ov illa Sigvald Kristiansen, sum er formaður í Landsfelag pen­ sjónistanna, er samdur í, at heimahjálpin riggar ov illa. Hann menn leggur afturat, at nú er bygnaðurin blivin so umfatandi og fløktur, tað er tórført at halda skil á, hvat er hvat. – Men vit kunnu staðfesta, at hóast játtanin er nógv hækk­að, er heimahjálpin mink­að, sigur hann. Tað, hann hugsar um og tað, hann saknar, er, at heima­hjálpir fara heim til fólk at hjálpa teimum við tí, sum tey ikki orka sjálvi, akk­ urát, sum heimahjálpin var tey fyrstu árini. Nøkur framstig Marjus Dam, tingmaður legði afturat, at nøkur framstig eru eisini gjørd – Fyrr fóru heimahjálpir og heimasjúkrasystrar heim klokkan 16 hvønn dag, men nú er eisini kvøldvaktir og nátt­ar­vaktir nógva staðni. Hann heldur eisini, at mat­tænastan er eitt stórt fram­stig. Tað er ein vanligur trupul­ leiki hjá eldri fólki, at tey bæði eta og drekka ov lítið og drekka ov lítið men nú eru tað mong, sum fáa heitan døg­verða bornan til hús hvønn dag, sigur hann. aki@sosialurin.fo Fáa minni hjálp fyri meiri pengar NÆRVERKIÐ Landsstýriskvinnan í almannamálum fer nú at kanna um nakað er í páhaldinum um, at pengar, sum verða játtaðir til Nærverkið, ikki koma brúkarum til góðar í nóg stóran mun, tí alt ov nógv verður brúkt til umsiting – Tað er trotið á røktar­ heimsplássum, sum etur alla játtanina hjá Nær­ verkinum upp. Tað staðfesti Kirstin Jensen, sum er visitator hjá Nærverkinum, á fund­ inum, sum Sambands­ flokk­urin hevði í Miðvági um eldra­røkt. Hon er samd í at heima­tænastan als ikki nøkt­ar tørvin. Ein orsøk er, at fólk liva longri og krevja sostatt meiri røkt. Men tað er ein sann­ roynd, at tað er trotið á røktar­heimsplássum, sum er tann heilt stóri syndarin og sum etur játtanina hjá Nærverkinum upp. Hon nevnir, at í einum býarparti í Havn eru 50 brúkarar og teir fáa til­ samans 750 vitjanir eitt ávíst tíðarskeið. Men í Vágum eru 46 brúkar og teir fáa gott 200 vitjanir í sama tíðar­ skeiði. – At ein bólkur í Havn krevur meiri enn tríggjar ferðir so nógvar vitjanir, sum ein líka stórur bólkur í Vágum sigur ikki so lítið, heldur Kirstin Jensen. – Tað sigur okkum, at tað er trotið á røktar­ heims­plássum, sum etur alla játtanina hjá heima­ røktini upp. Hon leggur afturat, at tað er onki at taka feil av, tí tað sæst týðiliga, at tað er mynstrið allastaðni. – Tað er hetta, sum er problemið, at vit mangla røktar­heimspláss og stovns­pláss yvirhøvur, so tað mun­ar, sigur hon Onkur annar førdi fram, at eisini sambýlini stjala nógva orkuna frá heima­røktini tí tey eru undir heima­røktini og har er vakt alt sam­døgurðið. Lata húsið upp Anna Dánjalsdóttir, sum er leiðari á ellis og røktar­ heiminum Á Sýnini í Miðvági, segði, at tey gera eisini rættiliga nógv á heim­inum – Vit hava latið húsið upp, segði hon. Hon segði, at teyt gera døgverða til 40 fólk hvønn yrkadag og tað er eitt, sum heimarøktin annars skuldi gjørt. Tey hava eisini dag­ tilhald á Sýnini til 14 fólk, har tey fáa allar sansir stimbr­aðar og har tey verða koyrd til og frá. Og somuleiðis hava tey fmleik tvær ferðir um vik­ una, har eisini 60 fólk fáa fyribyrghandi venjingar. aki@sosialurin.fo Tríggjar ferðir so nógva hjálp í Havn Marjus Dam, løg­tings­ maður, er ikki ósamdur við teim­um í aðrari grein her á síðuni, sum føra fram, at viðhvørt er ilt at skilja, hvussu Nærverkið brúk­ar pening. Hann sigur, at í næst­ seinasta heyst varð øll politiska skipanin mest sum tikin gísla av einum kravi um eina eykajáttan til Nær­verkið. – Vit skiltu, at tað mátti vera alt fyri eitt, tí ann­ars steðgaði hjálpin til brúk­ aran upp. Talan var um einar tvær milliónir, ella gott tað og politikarar bóru skjótt at og játtaðu peningin. – Tað næsta vit hoyra, var, at í desember hetta árið, hevði Nærverkið keypt 10 bilar. Hann sigur, at nógvir politikarar vórðu rættiliga irriteraðir um hetta, tí tað var ikki akkurát tað, pen­ ingurin varð játtaður til. – Vit føldu okkum drigin upp á tráð, tí vit høvdu væntað, at pening­ urin skuldi fara beinleiðis til hjálp til brúkaran. Hann leggur afturat, tað kann væl vera, at tað var neyðugt við nýggjum bilum, men tað var ikki hetta, peningurin varð játt­aður til. aki@sosialurin.fo 10 bilar Minni fyri meiri – Hóast játtanin alsamt økist, minkar hjálpin til brúkaran og eg sakni, at vit fáa heimahjálp aftur, sigur Sigvald Kristiansen, formaður í Landsfelag Pensjónistanna Nærverkið er ikki til fyri tey eldru. Tey eldru eru til fyri Nærverkið