fríggjadagur 16. januar 2004síða 9
‹ fyrra síða allar 29 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
16
Nr. 10 - 16. januar 2004
Nr. 10 - 16. januar 2004
17
Ein afturvendandi pástandur í valsstríði Tjóðveldisflokk-
urin er, at Føroyar hava ein sunnan búskap, og at hetta
kunnu føroyingar takka Karsten Hansen fyri. Búskapur
snýr seg um annað og meira enn landsins fíggjarlóg. Bú-
skapurin fevnir um vinnulív sum heild, herundir fiski-
vinnu á sjógvi og landi, almennar fyirtøkur, landsfyri-
tøkur, fíggjarstovnarnar og almennu fíggjarviðurskiftini
eitt nú landsins fíggjarlóg. Spuringurin, sum mong seta
sær í hesum døgum, er hesin: er øll henda skipan frísk og
sunn? Hvussu sunn er alivinnan á sjógvi? Hvussu sunn er
alivinnan á landi og í hesum sambandi: hvussu sunnar eru
tær vinnur, sum eru tengdar at alivinnuni á sjógvi og á
landi? Hvussu sunn er rækjuvinnan á sjógvi? Hvussu sunn
er flakavinnan? Hvussu sunnur er føroyski fíggjarheim-
urin? Hvussu sunnur er skipasmiðjuídnaðurin? Hvussu er
støðan í KT-vinnuni?
Soleiðis kundu vit og mong við okkum hildið áfram við at
spurt. Tað skuldi ikki verið neyðugt her at gjørt eina roynd
at finna tey røttu svarini, tí tey, sum pástanda, at øll henda
skipan er sunn, kenna svarini betur enn vit. Tey hava jú
meira enn nakar annar havt fingurin á pulsinum. Men tey
pástanda treystliga og uttan at blunka, at øll skipanin er
sunn. Ja., vit skulu enntá vera errin og stolt av støðuni!
Hvussu stendur so í roynd og veru til við øllum
búskapinum? Jú, alivinnan er fokin og við henni fara aðrar
vinnugreinir, sum eru tengdar at henni. Rækjuvinnan
stendur á gravarbakka, og flakavinnan á landi er komin á
fallandi føti í og við, at flestu virki framleiða við halli.
Hvussu fíggjarheimurin hevur tað, vit vita ikki, men alt
bendir á, at avlopið 2003 verður ikki í nánd av tí, vit hava
sæð áður. Kanska einki. Uppsagnir og skerjingar í virk-
semi eru beiskur veruleiki. Tann einasti partur av skip-
anini, ið tykist hava tað gott, er landskassin. Tað almenna
eigur tvær milliardir á bók, fáa vit at vita í tíð og ótíð. Hví
eigur tað almenna tvær milliardir á bók? Jú, tí vit nú í eini
fimm seks ár hava havt heimsins størsta skattatrýst, so
einfalt er tað!
Hví er tað komið so langt út við búskapinum? Tað er ilt at
svara, men tað tykist, sum fleiri orsøkir eru til hesa
vanlukku støðu. Eitt er, at Tjóðveldisflokkurin treiskliga
hevur hildið fast um ein ultraliberalistiskan búskapar-
politikk, har tað hevur verið altumráðandi, at frælsu
marknaðarkreftirnar eina skuldu ráða. Ein onnur orsøk er
ivaleyst, at landsstýrið hevur verið lammað av innanhýsis
klandri og ósemjum. Ein og hvør búskaparlig skipan
krevur eitt neyvt samstarv millum fíggjarmálaráð og
vinnumálaráð. Hetta samstarv hevur ikki verið til hesi
seinastu árini. Høgra hond hevur ikki vitað, hvat vinstra
hond gjørdi. Her hevur als eingin samskipan av teimum
ymsu búskaparpolitisku amboðum verið til staðar. Nú
hava havt eitt fólkaflokslandsstýri og eitt tjóðveldislands-
stýri, so einfalt er tað. Nú svíður sum svøllur, og tað
svíður sum vanligt til tann vanliga føroyingin. Uppsagnir
í hópatali eru framdar ella eru á veg. Ótryggleiki
eyðkennir aftur gerandisdagin hjá starvsmonnum og
verkafólki í Føroyum. So kunnu flokkar tosa um sunnan
búskap, so leingi teimum lystir.
DAGSINS MEINING
Sosialurin
Sunnur búskapur?
VIÐMERKINGAR
Sosialurin
Stovnaður: 1927
Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller
jan@sosialurin.fo
Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov
eirikur@sosialurin.fo
Fíggjarleiðari: Jákup Mørk
jakup@sosialurin.fo
Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo
Finnbjørg Nattestad
finnbjorg@sosialurin.fo
Durita Simonsen durita@sosialurin.fo
Blaðfólk:
Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo
Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo
Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo
Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo
Ingrid Bjarnastein ingrid@sosialurin.fo
Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo
Solby Eliasen solby@sosialurin.fo
Dagfinn Olsen dagfinn@sosialurin.fo
Ingi Rasmussen ingi@sosialurin.fo
Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo
Ítróttur:
Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo
Myndamenn:
Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo
Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo
Sosialurin í Norðoyggjum:
Postsmoga 231
Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík
tel. 458686 fax 458687
e-post: klaksvik@sosialurin.fo
Sosialurin í Suðuroy:
tel. 375364 fax 375464
tel. 220727
e-post: aki@sosialurin.fo
e-post: dagfinn@sosialurin.fo
Sosialurin í Eysturoy:
Postsmoga 143, Saltangará
tel. 447820 fax 449520
tel. 228909
e-post: vilmund@sosialurin.fo
Sosialurin í Vágum:
360 Sandavágur
tel. 333820, 220507 fax 333720
e-post: edvard@sosialurin.fo
e-post: vagar@sosialurin.fo
Uppseting/prent:
Uppseting: Hestprent
Prent: Prentmiðstøðin
Útgevari:
Sp/f Sosialurin
Avgreiðsla:
Mán.-frí. 8-16
Argjavegur 26,
Tel. 341800, Fax 341801
Postadressa:
Postboks 76, 110 Tórshavn
E-mail:
post@sosialurin.fo
lysing@sosialurin.fo
lysingartorg@sosialurin.fo
varp@sosialurin.fo
Blaðið verður prentað
mánadag-fríggjadag klokkan 1400
Lýsingar
Freistir:
Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir
Týsdagsblaðið Mán.kl. 10
Frí.
kl. 15
Frí.
kl. 12
Frí.
kl. 12
Mikudagsblaðið
Týs. kl. 10
Mán. kl. 15
Mán. kl. 12
Mán. kl. 12
Hósdagsblaðið
Mik. kl. 10
Týs. kl. 15
Týs. kl. 12
Týs. kl. 12
Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10
Mik. kl. 15
Mik. kl. 12
Mik. kl. 12
Leygardagsblaðið Frí. kl. 10
Hós. kl. 15
Hós. kl. 12
Hós. kl. 12
Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og
áðrenn ásettu freistir.
Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð.
Stødd:
Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á
einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm.
Innsent tilfar
Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl-
an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið.
Lena Lastein
Í sambandi við støðutakuna
til Kyoto-protokollina (pro-
tokol undir Klima-sátt-
málina) er enn ikki kannað
hvussu treytirnar fyri mink-
ingarnar (prosenttal) verða
fyri Føroyar og tískil ber
ikki til at taka støðu, hvørki
fyri ella ímóti protokollina
fyri enn tey eru staðfest. Tí
mugu teir politikskar flokk-
arnir fyrst av øllum taka
støðu til um teir ætla sær at
fáa set hesar kanningar í
verk og um so er, hvussu og
hvør skullu hava ábyrgdina
av tí. Sjálvandi skullu við
samráðast um minkingar
grundaðar á umstøðunum
at fremja minkingar í Før-
oyum (t.v.s atlit skal takast
til útlátsmongdir, fíggjarlig
viðurskifti,
orkukeldu-
møguleikarnar í landinum,
v.m.) akkurat sum danar í
síðnari tíð samráddust út
frá teirra umstøður at
minka um útlátini.
Løgtingið hevur samtykt
Klima-sáttmálan (áleggur
londini at arbeiða fyri at
minka um útlátini, men ikki
við eitt ávist prosenttal)
sum ein partur av donsku
ríkinum og er okkara støðu
í sambandi við Kyoto-
protokollina
(minkingar
við eitt ásett prosenttal í
mun til útlátini í 1990)
treytað av tí.( Kanska vit
fyrst av øllum skullu taka
støðu til um vit yvirhøvuð
ætla okkum at útinna
Klima-sáttmálan, sum Løg-
tingið longu hava sam-
tykt?). Um Løgtingið fram-
haldandi ætla okkum at
verða bundin til Klima-
sáttmálan saman við Dan-
mark skullu við samráðast
um minkingar við Dan-
mark. Um Løgtingið afturí-
móti broytir samtiktin av
Klima-sáttmálan
til
at
verða sum eitt sjálvstýrandi
øki skullu vit samráðast um
prosent minkingar bein-
leiðis við UNFCCC. Ongin
hevur kannað hesu viður-
skifti og tey verða als ikki
umrødd hóast tey hava al-
stóran tydning fyri okkara
leiklut í royndunum at
minka um árini av útlátini
av veðurlagsgassi.
Kyoto protokollin fevnir
um at heimsins lond í felag
tekur ábyrgd av at minka
um útlátini av veðurlags-
gassi
við
eitt
samlað
prosenttal. Hjá okkum í
Føroyum verður tað helst
ein spurningur um hugburð
í sambandi við nýtslu av
orku ið dálka umhvørvið,
og um samkensla við fólk í
heiminum sum verða rakt
av ovurdálkina av lufthav-
inum.
Petur Johannesen
Kann ikki lata vera við at
seta tykkum ein stuttan og
einfaldan spurning viðv.
førda fíggjarpolitikkinum
hjá undanfarna landsstýri
og tykkara egna boð uppá
sama. Tað er neyvan nøkur
loyna, at tit líka síðan 1998
hava verið mótstøðufólk av
førda fíggjarpolitikkinum
her í landinum, sum hevur
høvuðsábyrgdina av at vit
nú megna at gjalda egnar
rokningar. Eitt nú hava tey
bæði ungu flogvitini hjá
tykkum á tingi, Bárður N.
og Johan Dahl nú skrivað
so mong lesarabrøv um
fíggjarpolitik, at teir báðir
eftir mínum tykki áttu at
sett beina kós eftir Nobel-
virðislønini í búskapi - og
tað gjarna í felag. Fíggj-
arpolitikkurin hevur snøgt
sagt áhaldandi og við lítlum
haldi í veruleikanum verið
"rakkaður niður". Hetta
hóast vit øll vita, at før-
oyski búskapurin sjáldan
hevur staðið á tryggari
kletti enn júst nú. Heilt stutt
kunnu nevnast metstóra
innistandandi
í
lands-
bankanum (til at standa
ímóti við í verri tíðum) og
uttanlandaskuldin, som nú
er vend til nettoogn uttan-
lands.
Fyri at taka eitt av sjónar-
miðunum fram, hava tey
bæði flogvitini td. skrivað
at tær almennu lønarút-
reiðslurnar eru vaksnar við
ikki minni enn 8,7 pct. í
miðal um árið (rætta talið
er tó 8,1 pct. í miðal um
árið, men lat tað fara) fram
til 2002. Men teir gloyma í
sama viðfangi at nevna, at
lønarútreiðslurnar hjá tí
almenna at kalla stóðu í
stað í tíðarskeiðnum 1989-
97 og fyri slettis ikki at tala
um, hvussu illa niðurpínt
alt tað føroyska samfelagið
(eisini lønarlagið) var í
1998 orsakað av kreppuni.
Løgið er eisini, at teir
gloyma at nevna allar teir
mongu batarnar, ið framdir
hava verið her á landi síðan
1998 (td. á almannaøkin-
um, nýggjan smyril og
teista,
landssjúkrahús,
vágatunnil o.s.fr.), og sum
undanfarin landsstýri bert
kunnu droyma um at hava
framt. Harafturat gloyma
teir at nevna, at mátt-
loysisblokkurin nú einans
telur
6%
av
samlaðu
framleiðsluni her á landi.
Vit eru við øðrum orðum
vorðin
munandi
meira
sjálvbjargin síðan
1998, samstundis sum
allir teir mongu batarnir eru
framdir. Eg veit væl av, av
Sambandsflokkurin livir av
ampa, men tit máttu kunn-
að um ikki annað so bara
roynt at hildið tykkum til
veruleikan. Ein onnur and-
søgn í tí, sum tey bæði flog-
vitini bera fram er, at teir
halda lítið um, at yvirskotið
á fíggjarlógini nú er tódn-
að, samstundis sum at teir
eftirlýsa konjunkturpolitik
(!). Hvar er logikkurin?
So til spurningin. Hvat
halda tykkara búskapar-
orakkul, Magni Laksáfoss
og aðrir (sum búskapar-
frøðingar), um td. hesi
bæði uppskotini (kundi
funnið mong slík. Td.
kundi eg spurt um ynskið
hjá M. Dam um 1000 p-
básar við flogvøllin) frá
tykkara tingmanning:
• Uppskotið um at stuðla
rækjuvinnuni og venda
aftur til studningsbú-
skapin, ið vit kenna alt ov
væl?
• Og so mítt favoritt-upp-
skot: at flyta 800 mió kr.
úr landsbankanum í "ein
samhaldsfasta"?
…ella sagt á annan hátt:
eru hesi bæði uppskot
tykkara boð uppá sunnan
fíggjarpolitik, ella fari eg
skeivur her...???
Áðrenn Kyoto kjakið fer heilt út av lagi
í valstríðnum!
Hey, tit í Sambandsflokkinun!
VIÐMERKINGAR
Jóhan Carl Dam
arbeiðari
Seinastu tíðina hevur nógv
verið tosað um tað, at
hópurin av fremmandari
arbeiðsmegi, sum kemur til
Føroya, er alsamt vaksandi.
Tosað hevur verið um, um
tað nú er so heppið, at púra
fremmand og ókend fólk
taka arbeiðsuppgávur úr
hondunum á føroyingum.
Tosað hevur verið um,
hvørjar avleiðingarnar eru
ella kunnu verða av, at so
nógv fremmand fólk koma
og búleikast í okkara lítla
landi. Fólk við øðrvísi
hugsanum, øðrvísi mentan,
siðalæru o.s.fr. Tosað hevur
verið um, hví hesi fólk eru
so nógv meira attraktiv fyri
okkara arbeiðsgevarar. Um
tey duga so nógv betur, ella
um tey bara eru bíligari og
lættari at hava við at gera?
Og so hava nógv eisini hug-
leitt um, hvussu hesi fólkini
hava tað, meðan tey eru í
Føroyum. Kanska ikki so
nógv í arbeiðstíðini men
uttan fyri hesa. Hvussu
búgva tey? Hvørjar sømdir
og hvørji rættindi hava tey
annars? Eru tey tryggjað á
nakran hátt? Í mun til
óhapp, sjúku ella arbeiðs-
loysi?
Hvussu væl kennir ar-
beiðsgevarin hesi fólkini
Nógv eru, sum spyrja,
hvussu væl arbeiðsgevarin
kennir hesi fremmandu
arbeiðsfólkini. Til teirra
arbeiðsevnir og førleikar.
Eru tey betri arbeiðsmegi
og meira álítandi enn tann
føroyska? Kenna hesi fólk-
ini nakað til tær treytir, sum
settar eru vørunum, tey eru
við til at framleiða?
Skulu vit trúgva stjóran-
um í Føroya Fiskavirking,
Meinhardi Jacobsen, so
innflyta
arbeiðsgevarar
fremmanda arbeiðsmegi, tí
tann
føroyska
er
ikki
nýtilig. Er tað so? Er tað so,
at teir føroyingar, sum hava
arbeitt á flakavirkjum sein-
astu hálvtrýss árini, ikki
hava dugað sítt arbeiði?
Ella er hesin ódugnaskapur
brádliga íkomin? Ella er tað
so, at føroyska arbeiðs-
megin ikki er nóg álítandi?
Og nær er tað so hent?
Stjórin á Fiskavirking
sigur, at føroyingar er ikki
nóg fimhentir. Tað kann
vera, at ein kann finna 100
asiatar, sum eru fimhentari
enn føroyingar, tí teir verða
valdir millum milliardir.
Hin vegin stendur tað
rimmarfast, at føroyingurin
vanliga er rættiliga fittur í
hondum, og dugi eg ikki at
skilja, at Meinard ikki kann
finna fimhentar føroyingar.
Nei, trupulleikin er helst
tann, at Meinhard og aðrir
arbeiðsgevarar ikki vilja
nýta orku og pening upp á
at gera arbeiðsuppgávuna
attraktiva, ikki vilja nýta
orku og pening upp á at
útbúgva arbeiðsfólkið. Fyri
mær at síggja, skuldi før-
leikamenning av okkara
starvsfólkum
verið
ein
sjálvsagdur hornasteinur í
royndunum at betra um
góðskuna og harvið eisini
inntøkuna hjá virkinum.
Men Meinhard og hinir
hugsa bert um at fáa sum
mest fyri vøruna. Tí hugsa
teir meira um lágan fram-
leiðslukostnað enn før-
leikamenning og vøru-
góðsking.
Og tí eru vit esini nógv,
sum hava illgruna um, at
fremsta ætlanin við at
innflyta fremmanda ar-
beiðsmegi er ein lækking
av lønar- og øðrum hugs-
andi útreiðslum.
Hvat vita myndug-
leikarnir
Hvat vita myndugleikarnir
um hesi fremmandu fólk-
ini, ið eru í ferð við at her-
seta okkara flakavirki? Er
tað nakar myndugleika-
persónur, sum hugsar ein
einasta tanka hesum við-
víkjandi? Eg veit ikki, men
eg haldi, at tíðin er komin
at hugsa, og at hugsa skjótt.
Talið á fólkum, sum hava
fingið arbeiðs- og uppi-
haldsloyvi í Føroyum er
vaksið við 200% eftir heilt
fáum árum, og er tað eingin
sum hugsar og eisini ger
nakað, so fer talið at vaksa
við vaksandi ferð.
Nú vóni eg, at lesarar av
hesi grein ikki skilja hana
sum álop á fremmand
arbeiðsfólk í Føroyum.
Sjálvsagt eru tey eins og
vit. Ymisk á ymiskan hátt.
Orsøkin til hetta skriv er tí
ikki eitt álop á tey men
meira ein ávaring ímóti, at
hesi fólk møguliga eru
reiðskapur í hondunum á
spekulantum, sum eirinda-
leyst útnytta tey til egnan
vinning. Somu spekulantar
aftra seg eftir øllum at
døma ikki við at ofra før-
oyskar arbeiðarar í somu
tráðan eftir vinningi. Eg
havi tó hug at seta okkara
myndugleikum
nakrar
spurningar um, hvussu væl
teir eru kunnaðir um hesi
fremmandu.
Hvussu væl kenna okk-
ara myndugleikar (í hesum
føri teir donsku) hesi fólk-
ini? Viðvíkjandi heilsu-
støðu. Likamliga og sálar-
liga. Eru tey smittuberar av
onkrum slagi? Nýta tey
stoffir? Eru umstøður teirra
í heimlandinum kannaðar?
Kenna tit fortíð teirra? Ella
lata tit bara øll, sum vilja,
koma inn í land okkara?
Ganga tit á henda hátt
ørindi fyri spekulantarnar?
Er løtuvinningur arbeiðs-
gevaranna av størri týdn-
ingi enn trivnaður føroy-
inga? Arbeiðsgevarar hugsa
ikki um møguligar avleið-
ingar fyri land og fólk upp
á sikt. Gera myndugleik-
arnir tað? Er tað nakar
viðkomandi myndugleiki,
sum bert eina løtu hugsar
fyrimunir kontra vansum
við stórari fremmandari
arbeiðsmegi her á landi?
Hvat verður tað næsta
Tað tykist, sum hevur hug-
burðurin um, at vinningur
arbeiðsgevarans skal ganga
fram um tilveru og trivnað
arbeiðaranna, ja fram um
alt annað, eisini fingið
fastatøkur her á landi. Alt
verður loyvt, bert tað
gagnar kapitalinum. Og
nógv eru við mær sum ræð-
ast, at søgan endar ikki her.
Aðrir fáa sama hugskot, og
skjótt er allur arbeiðs-
marknaðurin, á sjógvi sum
á landi, væl mannaður við
fremmandar arbeiðsmegi.
Sum ikki bara er bíligari,
men sum eisini letur sær
nógv meira lynda enn
føroyingurin. Tann fremm-
andi er kanska vanur við
trælakor, og setur hann tí
ikki nevniverd krøv. Bert
hann fær løn, nakað av mati
og tak yvir høvdið, ja, so er
tilvera hansara batnað við
fleiri hundrað prosentum.
Hesum ger tann føroyski
arbeiðsgevarin sær dælt av.
Spurningurin er tó, um
føroyski arbeiðarin skal
lata sær hesum lynda? Um
føroyingurin skal tað?
Provokeri
Sum lesarin helst hevur
skilt, so er greinin skrivað á
rættiliga provokerandi hátt.
Kanska kenna bæði ar-
beiðsgevarar og fremmand
arbeiðsfólk seg illa viðfarin
í greinini. Tað hevur sum
sagt ikki verið mín ætlan at
niðurgera fremmand ar-
beiðsfólk í Føroyum. Bert
haldi eg tað vera neyðugt at
rópa varskó í tøkum tíma.
Um arbeiðsgevarin kennir
seg bitnan í afturpartin, so
skal eg heilsa og siga, at tað
eri eg fegin um. Bert vóni
eg, at bitið í sama aftur part
fær
arbeiðsgevaran
at
vakna og støðga á, aðrenn
hann letur allar føroyskar
arbeiðarar upp fyri skutil.
Heldur
skuldi
arbeiðs-
gevarin hugsað um at dag-
ført og førleikament før-
oysku arbeiðsmegina.
Um nakar myndugleika-
persónur lesur greinina, so
skal tað vera mín vón, at
hesin og aðrir myndug-
leikapersónar síggja álvar-
an og gera nakað við hann.
Annars fari eg at ynskja
øllum
føroyskum
sum
fremmandum arbeiðarum
her á landi gott nýggjár.
Somu heilsan fáa arbeiðs-
gevarar og myndugleikar.
Fari at enda skrivið við
eini bøn um, at onkur kann
geva mær eitt sakligt og
skilagott svar upp á teir
spurningar, sum settir eru
fram í hesum skrivi.
Nýggir vandar,
nýggir vindar?
Rolf Guttesen
21.01.03
Tann
nationalistiska
øsingin sum tók seg upp
fyri 6-7 árum síðani, er
vend til eina pessimist-
iska kúring og lúring,
sum oftast fylgir einum
innantómum upplopi. Á
heimasíðuni hjá Unga
Tjóðveldinum vóru í
2002 umleið 32 kjakinn-
legg, men í 2003 vóru alt
árið bert 2, sum mest
snúðu seg um krav um
nýggja nevnd.
Einki paradís í eygsjón
Unga fólkið, og onnur
við, hava mist hugin og
tíma ikki at hoyra meira
oyrnagass um paradísið,
sum skuldi blóma í 1000
ár.
Farandi samgonga hev-
ur lítið og einki fingið av
skafti. Er nakað stórmál
at vísa á? Eg nøkur
grundbroyting
hend?
Ikki so frægt sum eitt
grundlógaruppskot, ella
ein fólkakirkja, sum er
yvirtikin.
Blokkurin farin
Tað størsta er kanska, at
ein triðingur av blokkin-
um er farin. Summi fegn-
ast og siga, at allur studn-
ingur ger skaða. Tað
valdast. Verður peningur
ella studningur brúktur
við skili, kann hann gera
stóra nyttu, eisini blokk-
urin. Ger hann skaða, so
er tað av politiskum
ódugnaskapi.
Onnur tosa um pen-
ingarenslið millum Før-
oyar og Danmark, og
siga at allur peningur í
síðsta enda legst í Dan-
mark. Og teir halda tað
vera eitt frálíkt politiskt
argument. Nú er tað so,
at peningur ikki "endar"
á nøkrum stað, men
nettup sirkulerar allatíð-
ina.
Nógv hevur verid tos-
að gjøgnum árini um
bygdamenning,
økis-
menning. Nú er enntá ein
heilur stovnur sum kann-
ar økismenning. men
aðrir og størri vandar eru
fyri framman, en at
fólkatalið ikki veksur í
øllum útoyggjum.
Fiskivinnan í vanda
Eg keypti herfyri ein
pakka av leysfrystum
fiskaflaki
í
einum
Kvikly-handli í Dan-
mark. Góður, pent skor-
in, hvítur fiskur fyri 33
kr/kg. Made in China.
Tilsvarandi vøra úr Dan-
mark ella Føroyum kost-
ar 70 til 90 kr/kg. Fer
framtíðin at útkonkurrera
føroyskan fisk? Hvussu
nógv bein eru so eftir at
standa á?
Alivinnan hevur tað
ikki serliga gott, og har-
aftrat vísa kanningar, at
alifiskur er fullur í skaði-
ligum stoffum. Hesi tíð-
indi fara helst ikki at
fremja eftirspurningin.
Hvussu við rækjuvinn-
uni, sum einaferð var
hønan, sum varp gullegg.
So er ikki longur.
Óstabilt, stórorðað stýri
Rumbul hevur verið í
landsstýrinum alla tíðina.
Óstabilitetur hevur verið
eyðkennið. Landsstýris-
menn og -kvinnur eru
skiftir/-ar út sum ong-
antíð fyrr. Gomul lík í
lastini eru komin undan
kavi,
embætisførslan
hevur verið ólóglig, ella
lóglig - og tað kann so
eisini vera skeivt. Løg-
maður og varaløggur
hava ikki tosað saman í
nøkrum konstruktivum
"samgonguanda" í fleiri
ár. Og so skuldu tað ver-
ið teir báðir, sum førdu
fólki inn í 1000-ára full-
veldið? Heldur hevur
einaferð næstan verið
statskupp, hinaferð løg-
maður var á ferð í Eng-
landi.
Nýggir møguleikar
Nýggj orð hoyrast í
orðaskiftinum. Tað "góða
samfelagið", hetta bendir
á ein hugsunarhátt, sum
hevur støði í samfelag-
num, so sum tað er. Lat
okkum á praktiskan hátt
fara til arbeiðis og orðna
problemini, so sum tey
eru. Tann flokkur, sum
kanska hevur gjøgnum-
ført størstu sjálvrann-
sakan, er kanska sam-
bandsflokkurin, sum nú
hevur eitt "nýskipanar-
uppskot" til at avloysa
gomlu Heimastýris-lóg-
ina. Man ikki hetta kunna
sameinast við "sjálv-
stýrislógaruppskotið" hjá
Javnaðarflokkinum.
Kann nakar svara hesum spurningum
C
M
Y
K
17
16