mikudagur 9. mars 2011síða 4

Mikudagur 9. mars 2011 · Nr. 29 4 Sosialurin Í sambandi við 50 ára há­tíð­ar­ár­ið hjá Starvs­ manna­fel­ag­num, verð­ ur leik­lut­ur fak­fel­ags­ rørsl­unn­ar sett­ur á dags­skrá á al­menn­ari ráð­stevnu í Norð­ur­ land­a­hús­i­num seinn­ a­par­t­in fríggj­a­dag­in. Tað er í sambandi við að­ al­fund­in og 50 ára há­tíð­ a­r­ár­ið hjá St­arvs­manna­ fel­ag­num, at fel­ag­ið nú bjóð­ar øll­um á­hug­að­ um á ráð­stevnu um før­ oysku fak­fel­ags­rørsl­una. – Alt árið í ár er eitt há­ tíð­ar­ár hjá St­arvs­mann­ a­fel­a­g­num. Hend­an ráð­stevn­an er komin í lag, tí vit ynskja at gera eitt sind­ur meira burtur úr að­al­fund­i­num í ár enn van­ligt. Her halda vit tað vera nat­úr­ligt at varpa ljós á á leik­lut­in hjá før­oysku­ fa­k­fel­øg­ u­n­um, bæði søguliga, í dag og framyvir, sigur Selma Ellingsgaard, for­kvinna fyri Starvs­ m a n n ­a ­f e l ­a g ­i ð . Ráð­stevn­an verð­ur part­víst skip­að við fram­løg­um og part­ víst við orð­a­skifti. John Mort­e­n­sen, sam­ fel­ags­frøð­ing­ur, greið­ ir frá um upp­run­an hjá fakfelagsrørsluni. Hans Mourits Foldbo, sálarfrøðingur og for­ mað­ur í Mag­ist­ar­a­fel­ ag­num, lýsir ak­t­u­ellu støð­una og av­bjóð­ing­ ar á økinum, og Snorri Fjalls­bak, stjóri á løn­ ar­deild­ini í Fíggj­a­r­ mál­a­ráð­n­um­, hug­leiðir um ar­beiðs­markn­ að­i­num í fram­tíð­ini. Aft­an á fram­løg­ur­ nar verð­ur orð­a­skifti, sum Øss­ur Winth­er­ eig, journ­a­list­ur, skip­ar. Í pan­el­i­num verða Mar­ ita Ras­mus­sen, stjóri í Vinn­u­hús­i­num, Sonja Jógvans­dótt­ir, sam­skip­ ari hjá Sam­taki, Selma Ell­ings­gaard, for­kvinna fyri Starvs­mann­a­ fel­ag­ið og Sig­mund Poul­sen, sak­før­ari. Ráð­stevn­an ver­ð­ur í Norð­u­r­land­a­hús­i­num fríggja­dag­in 11. mars kl. 13-16 og øll eru væl­kom­ in, sig­ur Starvs­manna­ fel­ag­ið. Jan Müller Tí vilja teir sjálvir rudda slóð fyri oljuleiting. Nú kenna teir eisini altjóða ábyrgd og hava sett uppskot fram um at stovna altjóða olju­dálking­ ar­grunn. Grønland ætlar sær at ganga á odda, tá tað ræður um at koma oljudálking til lívs. Á fundi í Kanada hjá In­ u­itt­fólk­u­num “In­u­it Lead­ers Sum­mit” legði grønlendski lands­stýr­is­for­mað­ur­in Kuu­ p­ik Kleist uppskot fram um ein grunn, sum skal verja móti olju­dálking. Grunnurin skal rinda fyri útreiðslur frá olju­dálking í sambandi við olju­leiting á opnum havi og fram­leiðslu av kolvetnum. Grønland fer at arbeiða fyri, at talan verður um eina heims­um­fat­andi skipan, sum bygg­ir á eina al­tjóða kon­ven­ t­i­ón. Grunn­ur­in skal eis­ini byggja á sol­i­dar­iska fígg­ing frá olju­ídn­að­in, sum byggir á prin­sipp­ið um, at tað eru tey, sum dálka, ið skulu gjalda. Dentur verður lagdur á, at Grøn­land heldur fram við at á­taka sær sínu egnu tjóð­ skap­ar­ligu á­byrgd fyri at tryggja, at olju­feløg, sum ar­ beiða í grønlendskum sjógvi, kenna fulla ábyrgd og eru fíggj­ar­liga so mikið væl fyri, at tey megna at handfara allar skyldur, sum kunnu tengj­ast at teirra virksemi. Ein altjóða grunnur skal ikki broyta tey prinsipp, sum eisini galda í Grønlandi, um á­byrgd­ina hjá tí einstaka fel­ ag­num fyri egnum gerðum. – Vit halda samtíðis, at vit kunnu fáa gagn av, at vit á al­tjóða støði skipa fyri eini slíkari skipan, sum gongur tvørt­ur um landa­mark, til gagn fyri bæði fólk, lond og ídn­að­in segði Kuu­pik Kleist, lands­stý­r­is­maðu­r á fund­i­ num fyri In­u­it­leið­ar­ar í Ark­ tis og ICC. Grønland fer seinni at mæla til, at uppskotið verður tik­ið upp í Arktiska Ráð­ num eins og Grøn­land fer at luttaka í sam­ráð­ing­um í al­tjóða mar­i­tima fel­ags­skap­ i­num IMO um at stovnseta al­tjóða ábyrgdarskipanir í sam­bandi við oljuvirksemi til havs. Kuupik Kleist vil hava altjóða oljudálkingargrunn Meira hjálp til útlendskar kvinnur Fak­fel­ ags­ rørsl­an nú og fram­yvir Tónleikur Grønlendingar hava ikki gloymt oljudálkingina í Meksikanska flógvanum Randi Jacobsen Heildarætlanin viðvíkjandi harð­skapi í parlagi og nær­ sam­bond­um staðfestir, at før­oyska sam­fel­ag­ið ikki tek­ur sær nóg væl av út­ lendsk­u­m kvinn­um í Før­ oy­um. - Vit fara nú at orða ein int­e­gra­sjóns­pol­i­tikk, sig­ur Ann­ika Ol­sen, lands­stýr­is­ kvin­n­a í inn­lendismálum. Hagtølini hjá Kvinnu­ hús­i­num vísa, at heilt nógv­ ar út­lendsk­ar kvin­n­ur ikki hava tað gott í Føryum. Eitt ár vóru yvir 20 prosent av teim­um kvinnum, sum gistu í Kvinn­u­hús­i­num, út­lendsk­ ar kvinnur. - Hetta eru ræðandi tøl, sig­ur Annika Olsen. Eitt tilmæli er at broyta før­oysku út­lend­ing­a­lóg­ina sam­svar­andi á­set­ingu­num í donsku út­lend­ing­a­lóg­ini so­leiðis, at útlendingar, ið skulu sam­ein­ast við maka í Før­oy­um, kann fáa nokt­að upp­i­halds­loyvi, um mak­in í Før­oy­um h­ev­ur fing­ið fræls­ is­tøku fyri ávís revsi­rætt­ar­ lig mis­brot móti fyrr­ver­andi maka ella hjúnarfelaga. Útlendskar kvinnur eru í ser­liga viðkvæmari støðu í Før­oy­um, tí tær kenna ikki sam­fel­ag­ið, kenna ikki síni rætt­indi, hava onga fam­i­lju, og tær duga sum oftast ikki mál­ið. Tað ræður um at hava upp­lýs­andi tilfar á nøkrum høvuðs­mál­um, tá ið út­ lendsk­ar kvinn­ur koma til landi­ð. Kvinnurnar skulu eisini hava rætt til tulk, tá ið tær skulu sam­skifta við mynd­ ug­leik­ar í Før­oyum. Hetta er nakað av tí, sum nevnt er í heidlarætlanini. Við keypinum av EIK er Ognarfelag Tryggingartakaranna vorðin størsti leik­ari í føroyska fíggjarheiminum, og er tað umráðandi, at somu skip­an­ar­ligu feilir, sum vóru gjørdir í gamla Eik, ikki verða endurtiknir. Hyggja vit eftir, hvussu OT er skipað, og hvør ger sína ávirkan gald­andi, sær tað tíverri út til, at vandi kann verða fyri, at somu skip­an­ar­ligu skeiv­leik­ar kunna verða end­ur­tiknir. Tað eru nógvir nevnd­ar­sess­ir í samtakinum, og kann tað vera freistandi at sleppa at sita í fleiri av hesum fyri góða løn, samstundis sum ein umsitur Føroya størsta maktdepil. Andras Skaalum, umboðsráðslimur Kuupik Kleist, landsstýrisformaður í Grønlandi útlendingar Føroyar skulu nú hava ein int­eg­ ra­sjóns­pol­i­tikk, sigur Ann­ika Olsen, lands­ stý­r­is­kvinna