sunnudagur 18. januar 2004síða 19

36 Nr. 12 - 20 januar 2004 Nr. 12 - 20 januar 2004 37 VALGREINAR Málsetningurin er, at øll skulu hava tað gott Jóanis Nielsen valevni Fólkafloksins í Vágum www.joanisnielsen.fo Allir flokkar hava sum aðalmál, at allir føroy- ingar skulu hava tað gott. - Tí skuldi tað verið sera lætt, at liva upp til henda málsetning. - Hjá øllum flokkum skuldi politikk- urin tí klárlagt, hvussu teir klára at liva upp til málsetningin. Men nú er tað at tví- dráttur kemur í, allir vilja renna skjótari enn beinini eru før fyri. Sambandsflokkurin og Javnaðarflokkurin onga ávirkan í seks ár. Fyrr varð javnan havt á munni: ”Tú mást ikki ferðast ov skjótt, tí ann- ars fylgir sálin ikki við”. Er tað ikki júst tað, sum er hent? - Um vit t.d hyggja eftir úrslitum í Vágum - hvussu Vágar eru útbygdar tey seinastu seks árini, so eru tveir tunnlar borðaðir her á landi, jú báðir eru komn- ir í Vágum. Úrslitið er, at nú stend- ur Sambandsflokkurin, sum absolutt onga ávirk- an hevur havt seinastu seks árini, til at fáa báðar mennirnar í Vágum. --- . --- Men vit vístu í verki, hvør dugur er í okkum. Okkara fremsta mál nú er at fáa, stórsta arbeiðs- pláss okkara, flogvøllin útbygdan og nútímans- gjørdan. Góðu vágafólk, minn- ist til framburðin í oyggj okkara. Borgan fyri framhald- andi menning í VÁG- UM. X - Fólkaflokkin Nýggj byrjan Kenneth Rasmussen valevni Sjálvstýris- floksins í Eysturoy Við einum vali endar alt og byrjar alt, segði ein ávísur havnarmaður við butterfly og sigar. Nú verður ein nýggj byrjan. Tað er alneyðugt fyri Sjálvstýrisflokkin at taka greiðar støður í teimum spurningunum, sum eru og verða á polit- isku dagsskránni í Før- oyum. Vit kunnu ikki halda fram við at tekkjast øllum. Vit noyðast at taka eina støðu og harvið traðka onkran á tærnar. Fyri mentan Sjálvstýrisflokkurin er ikki ímóti føroyskari mentan. Vit vilja arbeiða fyri, at gomul føroysk sermentan ikki hvørvur og at skapandi list fær so góðar umstøður sum til ber. Tað er føroyska ment- anin í øllum sínum fjøl- broytni, sum ger okkum til tað stolta fólk, vit eru. Vit eru sera errin av at hoyra um okkara egnu, sum røkka góðum úrslit- um innan ítrótt og tónleik í øðrum londum. Hesi fólkini geva okkum ókeypis positiva umrøðu, sum annars hevði kostað okkum milliónir av krón- um í marknaðarføring. Landsins myndugleik- ar eiga at eggja kommun- unum til at betra um um- støðurnar hjá mentanini og skapa neyðugu karm- arnar, tá einstaklingar og feløg taka stig til ment- anarligt virksemi, sum er við til at gera ymsu økini í landinum meiri áhuga- verd at búgva og støðast í. Veljið flokkin við skilagóðu loysnunum. Veljið Sjálvstýrisflokkin. Jóhanna í Ólavsstovu valevni Tjóðveldisfloksins í Suðuroy Minnast tykur støðuna uppundir valið í 98’? minnast tykor at landi líktist mest av øllum einum fallitbúgvið. Alt trongdið til ábøtur, okur skyldaðu 6.3 milliardir í uttanlands- skuld, og hagfrøðingarnir sótu og hugnaðu sær við at roknað út, hvussu nógv hvør nýføðingur skyldaði tá hann var føddur. Men Tjóðveldisflokkurin trúði uppá at tað skuldi kunna bera til at fáa landið aftur á føtur. Sambart øllum hinum flokkunum var einasta loysnin at fáa meira pengar úr Danmark, at fáa donsku vaskikonuna at betala fyri okra yvirforbrúk - hvar er skommin? Tjóðveldisflokkuri hevur prógvað at tað ber til til at sleppa danska skjúrtuvel- inum og sjálvur seta seg á kassa. Síðani 98’ hava okur niðurgoldið uttanlands- skuldina við eini knappari helvt, samstundis sum blokkurin, er minkað við 1/3. Sambandsflokkarnair hava í øldur, trútta niður í okum at okur kunna ikki klárað okum uttan blokkin. Í dag, nú Tjóðveldisflokk- urin hevur víst teimum at tað ber til, eru teir allir samdur um at hann má ikki hækkast. Blokkurin er í dag góðar 600 mió. kr. eru tykur klár yvir hvat hettar svara til í tygra pengapungi - 40 kr. um dagin ! Samstundis sum man hevur goldið niður uppá skuld so eru eisini íløgur gjørdar fyri 800 mió. og suðuroyggjin hevur fingið sín stóra part av hesum íløgunum. Men hóast tað so er langt á mál, um okur so leggja alla oynna undir í betong so kann tað alt gera tað sama um fólkið sum er her onki hevur at gera, og um okur ikki kunna skap teimum ungu møguleikar fyri at búleikast her. Okur her suðuri standa fyri øllum teimum daprastu hagtølunum, størsta ar- beiðsloysinum, lægstu løn- irnar osf. Hettar er ein gongd sum okur muga fáa vent. Fiskivinnan er okra primervinna og sjálvandi skal hon eisini hava tær bestu umstøðurnar at ar- beiða undir, men sam- stundis er tað alneyðugt at oyggjin eisini fær nøkur stabil arbeiðspláss, sum ikki lata seg ávirkað av lágum fiskaprísum, ringum fiskaríði, hørðum streymi, verkføllum osf. Og hesur møguleikarnir liggja í okkum sjálvum ! Okur skullu ikki billa okum inn at naka kemur at bjóða okum nakað upp í hendurnar, okur muga krevja, men samstundus muga okur eisini duga at vísa á teir møguleikar, sum liggja her. Er tað kanska nøkur nátturúlóg at allir almennir stovnar skulu liggja í Havn? - nei tað er tað ikki ! Hvat er tað til dømis, ið talar fyri, at Hagstovan liggur í Havn? - onki ! Og hví skal høvuðsskriv- stovan hjá Strandferðsluni liggja í Havn, um nøkur fá ár er Smyril einasta strand- ferðsluskip í landinum, tað er væl heilt náttúrligt at umsitingin av stovninum liggur í Suðuroynni. Um eini 2-3 ár er Sjúkra- systraskúlin húsvillur og okur vita øll at hvørt kusta- skáp í havnini er fult Hví skuldi sjúkrasystraskúlin ikki kunna ligið her. Við nýggja Miðnáms- skúlanum lata okur upp møguleikarnar fyri at Suð- uroyggin framyvir verður KT depilin í Føroyum. Hendan vinnan er tann sum er í størstum vøktri í øllum heiminum, og ímeð- an sita okur og hyggja at. Við at menna KT - undirvísingina og skapa eitt KT - umhvørvið í oynni kunna okur gerast partur av hesum útviklinginum. Sum fiskivinnutjóð er tað ein stór skomm, at okur í Føroyum ikki hava eitt sjóvinnusavn. Og hví skuldi hettar ikki ligið í Suðuroynni. Við nýggja Smyrli er ein upplagdur møguleiki fyri at tað framyvir verður ein sjálv- fylgja hjá ferðafólki, at tey koma higar at vitja sjó- vinnusavnið. Í áravís hevur íslendska fyritøkan DeCode stríðst fyri at sleppa framat gen- gransking í Føroyum. Fyritøkan hevði trý tey fyrstu kvartalini í fjør eina inntøku uppá 207 mió. kr. Hví skulu okur ikki vinna pening og førleika her sjálvi? Og fyri at fáa hettar gjøgnumført muga okur syrgja fyri at velja okum politikkarar, sum tora at bróta næsar fyri sakina. Sum hugsað meira enn um sín egna búk, og sum tora at seta sessin uppá spæl fyri sakina. Tá tykur fara á val, hugs- ið so um, hvat hesur harr- arnir hava gjørt fyri oynna ? Hugsa um, hvussu ofta tú hevur verið skuffað, tú ger tína skyldu, fer á val, setur krossin har tú heldur tað verða rættast, og áðrenn tú hevur vent tær á gólvinum er títt valevni flutt til Havnar. So til tykum øll, lat tað verða hesuferð at tú fer á val og velur eitt valevnið, sum meinar tað í álvara, sum ikki bara utnyttar tykkra stemmur fyri at bjarga sínum egnað búkið, men sum fer at tora at stríðast fyri sakini. Vel framtíðina -vel Tjóð- veldið ! Jaspur Vang valevni Sambandsfloksins í Suðuroy Teimum, sum hava hug- skot, hegni, dirvi og áræði til - sjálvi ella saman við øðrum - at skapa inntøku- skapandi virksemi, eiga vit at stuðla. Hvørji eru tey. Talan er um kvinnur og menn um alt landið, sum við jøvnum millumbilum fara undir virksemi, sum tey meta vera inntøku- skapandi. Tað krevur hegni, dirvi og áræði at fara undir slíkt virksemi, sum harum- framt er ógvuliga orku- og tíðarkrevjandi. Virksemið, talan kann verða um, er t.d. tilvirking av fiski og fiskaúrdráttum, nýskapan innan eitt nú ull- vøruframleiðslu, virksemi innan kunningartøkni og framleiðslu av útbúnaði til eitt nú fiski- og alivinnuna. Krevjandi íverksetan.. Hesir íverksetarar hava sett sær fyri at menna og til- virka eina vøru ella tæn- astu, sum síðani eitt nú skal marknaðarførast, seljast og útflytast til onnur øki ella lond. Harumframt er talan um tíðarkrevjandi umsit- ingarligt arbeiði í samband við eitt nú rakstur, bókhald, marknaðarføring og sølu. Eisini krevst stór fíggjar- orka at stovna og reka slíkt virksemi. Tí er vandi fyri, at góð hugskot, - vørur ella - tæn- astur, vera av ongum, um ikki íverksetararnir hava nóg góðar karmar at virka innan. Hvat gera vit. Sambandsflokkurin vil arbeiða fyri, at sonevndu vinnuframalógirnar við tilhoyrandi kunngerðum verða settar í verk eisini í Føroyum. Eydnast hettar arbeiðið, kann talan verða um at veita íverk- setarum • serkøna hjálp og ráð- geving í samband við stovnan og rakstur av egnum virki, • trygd fyri parti av íløg- num í virkið og • gjald fyri part av lønar- útreiðslunum eitt ávíst tíðarskeið. Harumframt fer Sambands- flokkurin at arbeiða fyri, at fyritøkum kann verða veitt útflutningstrygd, eins og skattauppskot Sambands- floksins, har m.a. seinast vunna króna verður skattað lægri enn undir núverandi skipan, uttan iva fer at vera inntøkuskapandi virksemi til frama, eins og tað fer at økja um hugin til at skapa og bróta upp úr nýggjum. Ein fortreyt fyri, at hesi átøk kunnu gerast veruleiki er tó sjálvsagt, at landsbú- skaparliga støðan - og landsfíggjarligu útlitini eru til tað. Fyri Sambandsflokkin hevur tað nevniliga nógv størri samfelagsligan týdn- ing at stuðla undangongu- monnum og undangongu- kvinnum og harvið menna føroyska samfelagið, held- ur enn at fremja yvirtøkur og harvið økja almennu fyrisitingina og umsiting- arnar enn meira. Vilt tú vinnulívinum og vælferðina væl - vel Sam- bandsflokkin. Suðringar veljið framtíðina! Undangongumonnum og -kvinnum eiga vit at stuðla Jónfinn Olsen valevni Miðfloksins í Suðurstreymoy Tað er sera gott at vit av Guds stóru náði eiga evna- ríkar tónleikarar í millium okkum. Og sum nú eisini fáa ikki minni enn 2 við- islønir fyri avrik sítt. Eivør hjartaliga tillukku við viðrislønunum tú hevur vunni tær í Íslandi. Vóni sanniliga at tær skal gang- ast gott í framtíðini. Hetta gevur okkum í Føroyum nakað at hugsa um Føroyum at frama, hetta at skapa karmarnar fyri okkara evnaríka fólk, innan millum annað tón- leikararnar so góðar sum yvir høvur møguligar her heima á landi, so at tón- leikararnir kunna menna seg, soleiðis at teir ella tey kunna fara út í stóru verð at takað avbjóðingar upp og møguliga vinna sær hetta sum lívsstarv sítt. Men størsti týdningurin er at myndugleikarnir her heima gera karmarnar fyri millum annað tónleikarar- nar her í Føroyum so góðar sum møguligt, nú einaferð er. Og tað eru karmarnir her heima sum skula gerast so góðir sum møguligt, so kann tónaleikarin sjálvur arbeiða seg víðari fram undir hesum góðu fortreyt- um, til at menna seg á ymiskan hátt, eisini uttan- landa, møguliga saman við plátufeløgum ella manag- ara sínum, hetta má standa upp til tónleikaran sjálvan. Eivør, øllum viðhalds- fólki tínum, øllum tónleik- arum og Føroya fólkið, eg ynski tykkum Harrans ríku signing í framtíð tykkara Øll eru vit við til at menna hetta land, eisini tónleikararnir. Lat MIÐ- FLOKKIN sleppa at verða við til at gera karmarnar so hetta gerst møguligt og nógv betur enn í dag. VALGREINAR Skálafjørðurin framtíðar vinnu- miðdepil Føroya Dánial Petur Hansen valevni Sjálvstýris- floksins í Eysturoy Vit hava eitt væl virkandi vinnulív her á fjørðinum, í Havn hava teir fingið sær eitt stásiligt vinnu- hús. Tað náttúrliga er at øki her verður útbygt sum kraftcentrið hjá før- oyska vinnulívinum. Soleiðis skal m.a. mið- ast fram ímóti, at útbúgv- ingar- og granskingar- møguleikar verða styrktir her á staðnum. Altjóða stevnur, konferansur, fyrilestrar og skeið innan vinnulívið skal hava sín heimstað á Skálafjørðin- um. Tænastu- og ráðgev- andi fyritøkur innan vinnulívið, skulu í nógv størri mun enn higartil velja at leggja seg her á økinum. Skálafjørðurin skal styrkjast sum náttúrligur framtíðar vinnumiðdepil Føroya. Ein nýggj og virkin byrjan við Sjálvstýris- flokkinum er tann gongda leiðin. Gott val! Val í ótíð Sunniva Kollslíð valevni Tjóðveldis- floksins í Norður- streymoy Eitt løgtingsval í ótíð órógvar arbeiði hjá tí almenna óneyðugt, mál - sum eru næstan liðugt viðgjørd fella burtur, og fleiri av hesum málum eru sera týdningarmikil, og tey eru nú útsett í óavmarkaða tíð. Her hugsi eg serliga um lógaruppskotið um nýggja barnaverndarlóg og so øll hini málini, sum eru fyrireikaði og klár at fremja, um vit halda fast um sjálvstýristilgongdina og ábyrgdarleiðina. Nógv av tí vanliga arbeiðnum kann ikki ger- ast, frá tí at val er útskriv- að, og til nýtt landsstýrið er skipa, og hetta kostar samfelagnum hópin av peningi. Vit áttu at havt eina skipan sum segði, at allir møguleikar skuldu verið royndir fyri samgongu, áðrenn loyvt var at út- skriva val í ótíð, hesa ábyrgd skuldu okkara polittikarar kent, heldur enn at útskriva val av per- sónligum ávum. Føroya løgmaður vildi ikki, ella hevði hann ikki dirvi til at lata møgu- leikan til aðrar flokkar at skipa eina nýggja sam- gongu, og hetta haldi eg verða tekin um, at hugs- að verður meiri um egn- an vinning, heldur enn hvat er best fyri sam- felagið. At løgmaður hevur út- skrivað val í ótíð, uttan at hava roynt aðrar møgu- leikar, er ikki at vísa ábyrgd, álit og árræði, sum Fólkaflokkurin ann- ars lýsir við á flestu av valmyndunum, men heldur um tað øvugta. Haldur Vang valevni Fólkafloksins í Eysturoynni “Vit skapa ikki framgongd við at straffa spararan, vit styrkja ikki tann veika við at svekka tann sterka, og vit hjálpa ikki lønmóttakaran- um við at eyðræna arbeiðs- gevaran.” Góðu føroyingar. Nú skulu vit aftur velja umboð inn á Føroya Løg- ting, umboð, sum skulu mynda okkara dagligdag í framtíðini. Tí er tað ikki líkamikið hvør verður valdur inn á løgting, sum summi halda. Orsøkin til, at eg havi játta at vera eitt av valevn- um Fólkafloksisn til Løg- tingsvalið 20. januar er, at eg altíð havi sett eina æru í, at vera sjálvbjargin, og ikki at liggja øðrum til byrðu, fólkaflokksins politikkur er sjálvbjargni, har sum vit valda skulu vit eisini gjalda. Fólkaflokkurin setir fa- miljuna, trivnaðin og kristna siðaarvin í hásæti, og vil framhaldandi virka fyri, at tað verður gott hjá øllum borgarum, at liva á hesum so stórliga væl- signaðu oyggjum. Fólkaflokkurin vil virka fyri at vit fáa einar fríar og frælsar Føroyar, við góðum samarbeiði við grannar okkara, og heimin annars. Fólkaflokkurin vil geva vinnuni tryggar karmar at virka undir, tí uttan eitt sterkt og tryggt vinnulív, hava vit heldur onga vælferð. Aðalhugsjónin er, at vinnan eigur at klára seg sjálv uttan almennan stuð- ul, vit eiga tó ikki, at vera bangin fyri, at veita vinnuni eina hjálpandi hond, tá ósjálvgjørd hóttaføll koma á útflutningsvinnuna og vandi er fyri, at vinnutólini, fyskirættindi og marknaðir gleppa okkum av hondum, men vit skulu eisini tora, at avtaka hjálpina, so skjótt sum vinnan er komin úr kreppuni aftur. Amerikanski statsmað- urin Abraham Lincoln, segði, “Vit skapa ikki framgongd við at straffa spararan.” “vit styrkja ikki tann veika við at svekka tann sterka” og “vit hjálpa ikki lønmót- takaranum við at eyðræna arbeiðsgevaran” Tað eru flokkar í ikki undir nøkrum umstøðum, vilja hjálpa vinnuni. Eg haldi, at vit ikki bara kunnu sita hendur í favn, meðan bestu skipini vera seld av landin- um, ofta fyri undirprís, tí so standa vit áðrenn vit vita av eftir, við ongum ella bara gomlum og niðurslitnum vinnutólum, tá ið kreppan er av. Uppskot var fyri stuttum frammi, um at lækka endurgjaldið úr 75, niðurí 50 %, sum lærupláss í dag fáa fyri skúlagongd hjá lærlingum. Hettar er eftir mínum tykki tann skeivi vegurin at fara, nú í útlitini fyri framman kanska ikki eru tey bestu. Ungdómar sum velja eina handverks útbúgving, eru troyttir av at ganga í skúla, og tí er tað skeivt at tvinga hesi fólk aftur í skúla í heilar 20 vikur, hettar eigur at vera broytt. Ein lærlingur skal í dag hava 28.500.- krónur. Í løn í skúlatíðini, fyrsta árið Eitt virki, sum tekur 4 lærlingar inn í senn, skal sostætt gjalda 114.000.- krónur í lønum meðan lær- lingarnir eru í skúla, bara fyrsta árið. Um stuðulin fellur burt- ur, vera færri handverks- lærlingar tiknir inn, sum so í staðin fara í onkra bókliga læru, har skulu teir so hava studning, og helst væl meira enn handsverkslær- lingurin fær. Landskassin kemur so- statt bara at missa meir fyri minni, um stuðulin til læruplássini verður lækk- aður, eg vil tí mæla til, ikki at lækka stuðulin, men heldur at hækka hann aftur til 100 %. Vit eiga ein sera góðan og virknan ungdóm. Sum sjálvandi tekur undir við Fólkaflokkinum, og vil standa á egnum bein- um, í einum frælsum landi. Tí fara vit øll, bæði ung og gomul á val og velja Fólkaflokkin, lista A, ella eitt av valevnum Fólkaflok- sins. Tryggar karmar um vinnuna og betri kor fyri handverkslærlingar Sámal Petur í Grund valevni Sjálvstýrisfloksins í Suðurstreymoy Sjálvstýrisflokkurin hevur meldað klárt út, at hann í komandi valskeiði ynskir at gera nakað við jarðarlóg- gávuna. Eisini er sett upp, hvat hesi ynski ganga út uppá. Høvuðsmálið er at skapa trivnað bæði hjá áhuga- bólkum og vinnubrúkarum. Í valskrá okkara stendur at verandi traðir og smá festi skulu gerast ogn. Harumframt hevur flokk- urin sett sær fyri, at matrikkulskipanin skal broytast so at lættari verður at skipa tey smærru brúk- ini. Í dag er nærum eingin trivnaður innan landbún- aðin. Hetta skyldast tey ognarviðurskifti sum eru galdandi. Møguleikarnir eru nógv- ir. Vit skulu vera sjálv- bjargin við teim urdráttum sum landbúnaðurin kann veita. Vit skulu lata áhugabrúkararnar hava møguleika fyri at fríðka og betra um jarðarteigarnar við vissu um, at átaki kem- ur teimum sjálvum ella eftirkomarum til góðar. Vit eiga nokk av lendi til bæði vinnurekandi bóndur og ognarmenn. Eisini er nokk av lendi til teirra sum bert ynskja ein lítlan jarð- arteig afturat húsarhaldin- um. Alt sum ger okkum meira sjálvberandi og samstundis kann økja trivnaðin eigur at vera gjørt okkum øllum at gagni. X við lista D. Jarðarlóggávan Tillukku Eivør Pállsdóttir, við virðis- lønunum, ið tú verður heiðrað við C M Y K 37 36